Bắc Đảo và trường phái thơ "Mông lung"

Nguyễn Hữu Thăng (giới thiệu và dịch)| 10/06/2020 11:24

Bắc Đảo là nhà thơ đương đại Trung Quốc. Ông sinh năm 1949 tại Bắc Kinh, tên thật là Triệu Chấn Khai, bút danh: Bắc Đảo, Thạch Mặc…, là một trong những nhà thơ tiêu biểu nhất của trường phái thơ “Mông lung”. Thơ Bắc Đảo có đặc trưng nổi bật là kết hợp giữa ẩn dụ với hình ảnh tượng trưng, gợi mở, có tính khái quát cao. Tác phẩm của ông đã được dịch ra hơn 20 thứ tiếng trên thế giới, từng nhận nhiều giải thưởng văn học ở Thụy Điển, Mỹ, nhiều lần được đề cử giải thưởng Nobel văn học. Bắt đầu từ năm 1980, trên

Bài ca chim di trú

Chúng tôi là chim di trú theo bầy
Bay vào lồng giam mùa đông giá rét
Khi bình minh trải màu xanh biếc
Cuộc viễn chinh nhằm thẳng hướng chân trời

Hãy để lông vũ này rụng rơi
Rơi trên đầu những cô gái trẻ
Hãy để cánh chim đương thì chắc khỏe
Kéo lôi cả mặt trời lên

Chúng tôi đang chăn thả mây đen
Phần phật tóc mai xuyên cầu vồng rực rỡ
Chúng tôi đang thả chăn làn gió
Tiếng hát đựng đầy trong chiếc túi bay

Tiếng kêu chúng tôi ở giữa trời mây
Núi băng sợ đến đầm đìa nước mắt
Hoa hồng thẹn đến đỏ bừng sắc mặt
Khi chúng tôi cười chế nhạo mỉa mai

Quê hương phương Bắc ơi! 
Hãy nhận lấy từ chúng tôi giấc mộng
Từ kẽ băng cây vươn cao tỏa rộng
Kết đầy chuông reo vui tiếng leng keng…

Đích thực

Mù dày đặc phủ trắng mỗi cành cây
Trong mái tóc dài xõa buông chuồng ngựa 
Ong hoang dại bay, màu xanh nước lũ
Chỉ bình minh bị chặn bởi con đê

Buổi sớm tinh mơ 
Tuổi chúng mình tôi đã quên tất cả
Băng nứt mu rùa, hòn đá
Mặt nước còn lưu lại dấu vân tay.

Đích thực, mùa xuân đã đến một ngày
Tim rộn rã, khuấy loạn mây trong nước
Mùa xuân không có riêng Tổ quốc 
Mây trắng - công dân cả thế giới này
Tiếng hát của tôi đây.
Xin chào núi trăm hoa
Tiếng đàn bay lơ lửng
Hoa tuyết trong lòng tay nhè nhẹ rung
Khi từng đợt mây mù lùi khuất
Hiện nhịp nhấp nhô những đỉnh núi trập trùng

Di sản bốn mùa tôi đã từng thu thập
Trong thung lũng kia không một bóng người
Hoa dại hái rồi lại sinh sôi tiếp tục
Nở, là thời gian chết chóc mà thôi

Men theo đường nhỏ rừng sâu nguyên thủy
Tia nắng màu xanh lọt qua kẽ lá cây
Một con chim ưng màu nâu đỏ
Tiếng chim dịch lời đồn khủng khiếp núi non đây  

Tôi bỗng hét to lên một tiếng
“Xin chào, núi… Trăm… Hoa”
“Xin chào, ơi… con… trẻ…”
Tiếng trả lời từ thác nước xa xa.

Đó là gió bay trong gió
Khiến vạn vật hòa theo, nháo nhác không yên
Tôi lầm rầm trong miệng
Hoa tuyết trong tay bay xuống vực liền.
Hoa ngũ sắc

Ở bên rìa Thâm Quyến
Em giữ cho tôi mỗi giấc mộng cô đơn
Ơi làn gió lay xào xạc cỏ lá vườn

Mặt trời xa xa chói chang thiêu đốt
Bên bờ sông em ngả bóng in hình
Sóng lăn tăn, thời gian hôm trước lắng chìm 

Nếu khó tránh đến ngày em tàn tạ
Tôi chỉ còn đơn giản một niềm mong:
Hãy giữ như thời hé nở thong dong.

Tôi đi vào trong mưa mù 

Mây đen thời buổi bay lên rơi xuống
Tán loạn đàn chim
Vệt nghiêng màu xanh sẫm
Quất vào rừng cây tối đen
Dường như quất cả một nghìn cây gậy
Quất ngàn trái tim người đã cao niên
Trái tim ơi! Nơi đâu là nhà nhỉ?
Nóc nhà người đâu có biết kiếm tìm?

Lá cỏ ngập say trong thút thít
Cúc non tơ như tỉnh giấc nồng
Gió bảo mưa rằng:
Em là nước, hãy trở về với nước.
Thế là mưa xếp gom mũi nhọn ban đầu
Hợp thành dòng và chảy xuống sông sâu.

Tia sét không lời trên băng giá
Khiến đôi bờ trầm lặng rút ầm ào
Rồi bỗng nhiên hợp lại lúc nào.

Một ngày

Khóa chặt bí mật của mình trong ngăn kéo
Để lại lời bình trên cuốn sách tôi yêu
Bỏ thư vào thùng, đứng tần ngần chốc lát
Gió đo người đi chẳng kiêng nể một điều
Cửa sổ bếp đèn nê-ông lấp lánh
Bỏ một đồng xu vào bốt điện thoại treo

Xin lão già câu dưới cầu điếu thuốc
Tàu trên sông kéo còi vọng vang xa
Trước gương chỉnh áo quần u ám ngoài rạp hát
Qua khói thuốc lờ mờ ta tự ngắm ta
Khi rèm sổ ngăn ồn ào sao biển
Ảnh, chữ đã mờ dưới đèn thắp mở ra.

Mỉm cười - hoa tuyết - ngôi sao

Tất cả đang quay cuồng vùn vụt
Chỉ có em đang lặng lẽ mỉm cười

Từ bông hoa hồng với nụ cười mỉm ấy
Ca dao mùa đông, tôi đã hái rồi

Ơi hoa tuyết xanh nhợt nhạt
Chúng mách bảo điều chi trong tiếng xạc xào?

Trả lời tôi nhé,
Những vì sao có mãi mãi là sao?

Đi thôi

Đi thôi,
Lá rụng bay xuống lũng sâu
Tiếng hát lại không về nhà nữa.

Đi thôi,
Ánh trăng trên băng
Đã tràn ra trên mặt sông rồi đó.

Đi thôi,
Mắt ngóng trông cùng một khoảnh trời
Trái tim gõ trống màu sẩm tối.

Đi thôi,
Chúng tôi không hề quên ký ức
Chúng tôi đi tìm hồ nước của cuộc đời.

Đi thôi,
Ơi hỡi con đường
Đã bay đầy đỏ màu anh túc.
Ngã ba đường
Gió đã ngừng, 
Trên ngã ba đường gió trầm ngâm lặng thổi,
Lan can bồng bềnh trong sương, 
Mở cửa nhỏ ra trong đêm tối.

Màn đêm đang chúc rượu bằng ngọn đèn, 
Song cửa trên con mắt.
Sàng lọc ra vầng sáng của mù sương,
Hãy biết chia tay theo mỗi ngả đường
Như biết học mọi điều trong quá khứ
Hãy biết vui mừng và biết cả buồn thương.

Hãy quay lưng đi,
Để cho ánh đèn lờ mờ rơi trên vai áo.
Có thể em muốn nhẹ nhõm tươi cười,
Mà níu giữ hoa sương hé nở, 
Cùng mù đêm chầm chậm chảy xuôi.

Một chùm

Giữa tôi và thế giới
Em là vịnh, là buồm
Là hai đầu của dây thừng trung thực
Em là gió thổi, suối phun, 
Là tiếng hét hò lanh lảnh thời nhỏ tuổi
Giữa tôi và thế giới
Em là cửa sổ, khung tranh
Là cánh đồng nở đầy hoa dại
Em là hơi thở, là đầu giường
Là tối đêm bạn cùng sao sáng chói
Giữa tôi và thế giới
Em là cuốn lịch, la bàn
Là tia sáng lướt trong tăm tối
Em là lý lịch, là phiếu sách ghi đầu
Là lời tựa đề viết ở phía sau
Giữa tôi và thế giới
Em là bức màn, là dải sương rơi
Là ngọn đèn soi vào giấc mộng
Em là cây sáo, là bài hát không lời
Là tầm mắt phù điêu nhìn xuống 
Giữa tôi và thế giới
Em là kênh đào, là đầm ao
Là vực sâu đang trượt dài thăm thẳm
Em là lan can, là bức tường rào
Là đồ án vĩnh hằng trên lá chắn
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • [Podcast] Truyện ngắn: Hơn cả tình yêu
    Hè năm thứ nhất, đang là sinh viên Đại học Xây dựng, theo lời rủ rê của hai cô bạn thân, Hằng đi Sầm Sơn cùng với họ. Vào đến Sầm Sơn, lúc thuê khách sạn, Hằng mới vỡ lẽ, hai cô bạn kia đã có đôi, họ âm thầm sắp đặt sẵn kế hoạch từ trước. Họ gán ghép Hằng với Bắc, một bạn nam cùng lớp vào ở chung phòng. Đêm ấy, Hằng lang thang trên bờ biển, vừa giận bạn, vừa định bụng sẽ không về khách sạn ngủ...
  • Tuần phim kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ
    Từ ngày 21-28/7, Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) sẽ chủ trì tổ chức Tuần phim kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) trên phạm vi toàn quốc. Danh sách các phim được chiếu gồm: "Đừng đốt", "Mùi cỏ cháy", "Những người viết huyền thoại", "Đường xuyên rừng", "Truyền thuyết về Quán Tiên" và "Bình minh đỏ".
  • Hệ giá trị quốc gia và con người Việt Nam nhìn từ tiến trình lịch sử, các văn kiện của Đảng
    TS Vũ Dương Thúy Ngà (nguyên Vụ trưởng Vụ Thư viện, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch) cho biết, trong kỷ nguyên mới, việc xây dựng, bảo tồn, phát huy hệ giá trị quốc gia và con người Việt Nam có ý nghĩa quan trọng, tạo nên sức mạnh tinh thần, bồi dưỡng lòng tự tôn dân tộc cho người Việt, hình thành phẩm cách quốc gia và nâng cao vị thế của nước ta trên trường quốc tế.
  • thám tử Duy Long
    Khi nhu cầu xác minh thông tin trong gia đình và doanh nghiệp gia tăng, các đơn vị cung cấp dịch vụ thám tử tại TP.HCM, trong đó có Thám tử Duy Long, mở rộng hoạt động theo hướng chuyên nghiệp và bảo mật.
  • Hà Nội khởi công dự án NOXH Him Lam Phúc Lợi với 4.700 căn hộ
    Ngày 10/7, Công ty cổ phần Him Lam tổ chức Lễ khởi công dự án Khu nhà ở xã hội Him Lam Phúc Lợi tại phố Hội Xá, phường Phúc Lợi, Hà Nội. Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn dự và phát biểu chỉ đạo.
Đừng bỏ lỡ
  • Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ VIII: Tôn vinh sức sáng tạo của thế hệ nghệ sĩ trẻ
    Sáng 10/7, tại Trung tâm Nghệ thuật Đương đại Vincom (VCCA) đã diễn ra Lễ khai mạc Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ VIII - năm 2026. Sự kiện góp phần tôn vinh sức sáng tạo của thế hệ nghệ sĩ trẻ, đồng thời phản ánh những xu hướng mới của mỹ thuật đương đại Việt Nam.
  • Bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số
    Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 269/2026/NĐ-CP ngày 1/7/2026 quy định một số cơ chế, chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số. Nghị định nhằm cụ thể hóa Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị định quy định một số cơ chế, chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số đã mở ra một hành lang pháp lý toàn diện.
  • Festival Thu Hà Nội năm 2026 :“Thu Hà Nội – Hành trình cảm xúc”
    Festival Thu Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Thu Hà Nội – Hành trình cảm xúc” được tổ chức để tôn vinh và lan tỏa những giá trị độc đáo của di sản văn hóa, danh thắng, làng nghề và tinh hoa ẩm thực ngàn năm văn hiến của Thủ đô. Sự kiện là đòn bẩy hiệu quả giúp kích cầu du lịch, thu hút du khách, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu, từ đó thúc đẩy ngành du lịch tăng trưởng mạnh mẽ...
  • [Podcast] Tản văn: Bài thánh ca đó còn nhớ không em?
    Đêm đã phủ lên thế gian thứ bóng tối bất tận vô minh. Màu sắc, thanh âm, hình hài của vạn vật vẫn cựa quậy sinh sôi trong những đôi mắt tâm hồn. Chỉ có tâm hồn mới làm cho biết bao thứ ẩn dật trong bóng tối vô minh kia tồn tại và thao thức. Cũng như đêm đang đẩy xuống đời ta thứ thanh âm của Chúa. Những hồi chuông xứ đạo vẫn bay lên trên bầu trời ngan ngát hương hoa. Ở nơi đó em còn nhớ không em, dẫu chỉ là một thánh ca buồn?
  • Triển lãm và trình diễn “Tri thức may, mặc áo dài Huế”, tôn vinh Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia
    Triển lãm và trình diễn “Tri thức may, mặc áo dài Huế” giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của áo dài Huế gắn liền với lịch sử, văn hóa và đời sống của người dân Cố đô, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam.
  • Triển khai đồng bộ các hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới
    Nhằm kịp thời thể chế hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về phát triển văn hóa Việt Nam, thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã ký Quyết định số 1189/QĐ-TTg ngày 2/7/2026. Quyết định này đi kèm kế hoạch hành động nhằm triển khai đồng bộ, toàn diện bốn hệ giá trị cốt lõi: hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trên phạm vi cả nước, tạo hành lang pháp lý vững chắc bảo vệ toàn vẹn chủ quyền văn hóa của dân tộc.
  • Phát động Cuộc thi ảnh "Nghệ thuật Xiếc Việt Nam" lần thứ 2
    Cuộc thi ảnh "Nghệ thuật toàn quốc về Nghệ thuật Xiếc Việt Nam" năm 2026 được tổ chức nhằm tôn vinh vẻ đẹp và những giá trị đặc sắc của nghệ thuật xiếc Việt Nam; tạo sân chơi sáng tạo cho các nhiếp ảnh gia chuyên và không chuyên, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh nghệ thuật xiếc đến đông đảo công chúng trong nước và quốc tế.
  • Dấu thời gian trên những ban công phố cổ
    Trên những phố cổ Hà Nội, các ban công cũ kỹ với lan can sắt, cửa chớp và những chậu cây xanh vẫn hiện diện như những “nhân chứng” của thời gian. Mỗi khung hình là một lát cắt ký ức, gợi nhớ về diện mạo của Hà Nội một thời.
  • Âm nhạc cuối tuần : “Bản hòa ca” của những cuộc giao lưu văn hóa
    Sau thành công của chương trình nghệ thuật đặc biệt “Crescendo - Giao hưởng kết nối” trong khuôn khổ Liên hoan Âm nhạc Quốc tế Crescendo - Hà Nội 2026 diễn ra vào tối 4/7, chiều 5/7, Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ tiếp tục chào đón đông đảo công chúng đến với chương trình “Âm nhạc cuối tuần”. Hai chương trình mang màu sắc khác nhau nhưng đều góp phần khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của không gian di sản này như một điểm hẹn văn hóa mở, nơi âm nhạc kết nối cộng đồng, lan tỏa bản sắc Hà Nội và mở rộng cánh cửa giao lưu với thế giới.
  • Hàng nghìn người tôn vinh vẻ đẹp cổ phục "Việt Phong Hội Tụ" ở Cố đô Huế
    Hàng nghìn người yêu văn hóa và cổ phục từ khắp mọi miền đất nước đã tụ hội về Cố đô Huế tham gia "Việt Phong Hội Tụ" và trong đó có nhiều nghệ sĩ nổi tiếng.
Bắc Đảo và trường phái thơ "Mông lung"
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO