Xôi Phú Thượng Món quà quê của người Hà Nội

Kim Thoa - Minh Hường| 23/05/2021 14:55

Làng Gạ có gốc cây đề Có sông tắm mát, có nghề thổi xôi…

Xôi Phú Thượng Món quà quê của người Hà Nội
Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu xôi làng nghề Phú Thượng

Câu ca là lời truyền tụng món xôi nức tiếng của vùng đất kinh kỳ Thăng Long xưa và Hà Nội ngày nay. Và, nếu có dịp, chỉ cần đi đến đầu ngõ làng Gạ (tức làng Phú Gia nằm bên bờ Nam sông Hồng, nay thuộc phường Phú Thượng, quận Tây Hồ, TP. Hà Nội) bạn đã có thể thấy mùi nếp thơm lừng thoang thoảng… 

Phú Thượng là một ngôi làng ven sông Hồng, đất đai phì nhiêu, màu mỡ. Giống lúa nếp cái hoa vàng được trồng ở vùng đất này cho năng suất cao. Người dân Phú Thượng kỹ càng chọn hạt nếp thơm dẻo, mẩy tròn để đồ nên món xôi thơm dẻo - một thức ẩm thực nức tiếng Hà thành. 

Với người Hà Nội, xôi Phú Thượng đã trở nên thân quen, chỉ cần nhắc tên là ai cũng thấy gần gũi, lòng nao nao chỉ muốn có nắm xôi để thưởng thức cái vị dẻo bùi, thơm ngậy riêng biệt mà chỉ con người, hạt nếp và nguồn nước ở làng Phú Thượng mới làm ra được…

Xôi Phú Thượng Món quà quê của người Hà Nội
Theo bà Nguyễn Thị Loan  - Phó Chủ tịch Hội làng nghề truyền thống xôi Phú Thượng, nghề nấu xôi được ông tổ của đình Phú Thượng khai sinh, từ thời bắt đầu với tập quán gieo trồng lúa nước của người Việt. Ngày xưa các cô, các bà thổi xôi bằng chõ đất, rồi đi bán rong dọc phố phường. Ngày nay, những người phụ nữ ở Phú Thượng đã khéo léo chọn  ngâm gạo, đỗ, đồ xôi tạo nên thương hiệu xôi Phú Thượng không những dẻo thơm, mềm mịn mà màu sắc cũng phong phú đa dạng với các loại nguyên liệu kèm theo như xôi nếp cẩm, xôi dừa, xôi gấc… Dần dần nghề nấu xôi đã mang lại thu nhập ổn định cho người dân và đóng góp đáng kể vào kinh tế địa phương.

Xôi Phú Thượng Món quà quê của người Hà Nội
Xôi Phú Thượng được gói trong lá dong hoặc lá sen.
Ở Hà Nội, xôi Phú Thượng đã trở thành món ăn trong các mâm cỗ, thành quà biếu hay là bữa sáng cho mọi người. Xôi Phú Thượng có mặt khắp mọi ngõ ngách, trên các vỉa hè…, chỉ cần dăm nghìn cũng đủ một bữa sáng tươm tất. Xôi Phú Thượng thường được gói trong lá sen hoặc lá dong. Mùi xôi hòa quyện với mùi lá dân dã, gợi nhớ hương vị đồng quê khiến cho người ta chỉ muốn thưởng thức ngay khi cầm nắm xôi trên tay. 

Về làm dâu Phú Thượng hơn 10 năm nay, cũng chừng ấy năm chị Yến (phố Thượng Thụy, Phú Thượng) theo nghề  xôi, cái nghề gia truyền được mẹ chồng quê làng Gạ truyền lại cho chị. Chị Yến cho hay, để làm ra xôi Phú Thượng phải rất kỳ công, chỉ cần sơ sẩy, hay làm ẩu một công đoạn thì chõ xôi đó sẽ bị hỏng.  Chính vì vậy mà gạo để đồ xôi Phú thượng là loại gạo mới, nếu ngày mai đồ xôi thì hôm nay mới xát gạo. Muốn đồ được xôi ngon cần vo gạo thật sạch, ngâm khoảng 3 tiếng rồi mang ra vo, đãi đến khi nước thật trong. Xôi được đồ từ tối hôm trước. Khi xôi chín thì dỡ ra rổ, lấy đũa đảo đều lên để thoát hơi rồi đến tầm 3 giờ sáng hôm sau dậy đồ lại một lần nữa. Xôi được đồ qua hai lửa cho nên dù có để qua ngày thì món xôi Phú Thượng vẫn thơm dẻo chứ không cứng như một số loại xôi khác. 

Làng nghề xôi Phú Thượng đã được thành phố công nhận  danh hiệu “Làng nghề truyền thống” năm 2016.  Tháng 12/2020, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP TP. Hà Nội đã tiến hành thẩm định tiêu chuẩn chất lượng của 3 sản phẩm xôi phường Phú Thượng. Kết quả, xôi chè, xôi ngũ sắc và xôi xéo đều được đánh giá 4 sao. 

Xôi Phú Thượng Món quà quê của người Hà Nội
Xôi Phú Thượng đang ngày càng phát triển đa dạng, được quảng bá ở các hội chợ, triển lãm du lịch ở cả trong và ngoài nước, khẳng định thương hiệu của làng nghề. Đó là, hội làng nghề xôi Phú Thượng đã tham gia khu chợ ẩm thực kỷ niệm 45 năm quan hệ hợp tác Việt nam – Nhật Bản; tham gia Hội văn hóa ẩm thực tại công viên Thống Nhất. Năm 2019, xôi Phú Thượng được tham gia giới thiệu và bán sản phẩm nhân dịp Lễ kỷ niệm 20 năm TP. Hà Nội được UNESCO công nhận danh hiệu “Thành phố vì hòa bình”. Tháng 1/ 2020 hội làng nghề xôi Phú Thượng được chọn là 1 trong 9 món ăn Thủ đô Hà Nội tham gia Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều tại Hà Nội… 

Cùng với sự thăng trầm của lịch sử, xôi Phú Thượng cũng như nhiều làng nghề khác đã trải qua nhiều khó khăn, thử thách… Tuy nhiên, bằng sự nỗ lực của con người Phú Thượng, làng nghề xôi Phú Thượng vẫn tiếp tục tồn tại, phát triển và trở thành món quà quê tưởng chừng như đơn giản mà vô giá trong tâm khảm người Hà Nội…
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và sự quan tâm sâu sắc tới văn học nghệ thuật
    Ngày 19/7/2024, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ra đi để lại niềm tiếc thương vô hạn đối với đồng bào cả nước. Trong suốt cuộc đời 80 năm của mình, đồng chí Nguyễn Phú Trọng đã có cống hiến vô cùng ý nghĩa. Ông là nhà lãnh đạo xuất sắc; là nhà giáo, nhà lý luận, nhà văn hóa, và là một nhân cách lớn luôn hết lòng vì Đảng, vì dân... Với văn học nghệ thuật, đồng chí Nguyễn Phú Trọng luôn dành sự quan tâm sâu sắc và đặt nhiều kỳ vọng vào sự phát triển của nền văn học nghệ thuật nước nhà.
  • Tọa đàm "Màu ký ức": Tri ân các nhà báo liệt sĩ
    Sáng 19/7, tại Hà Nội, Liên Chi hội Nhà báo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bảo tàng Báo chí Việt Nam (Hội Nhà báo Việt Nam) tổ chức chương trình Giao lưu, Tọa đàm tri ân các nhà báo liệt sĩ với chủ đề "Màu Ký ức". Chương trình là lời tri ân sâu sắc của thế hệ hôm nay với những nhà báo liệt sĩ - những người đã tận hiến cho sự nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam.
  • “Thắp lửa” tình yêu đọc sách trong thế hệ trẻ, xây dựng Thủ đô văn minh - hiện đại
    Chào mừng Kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng thị xã Sơn Tây (3/8/1954 -3/8/2024) và 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2024), UBND thị xã Sơn Tây vừa tổ chức thành công Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc thị xã Sơn Tây năm 2024 với chủ đề “Phát huy hào khí Thăng Long – Hà Nội, xây dựng Thủ đô Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”.
  • Tây Hồ tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ PCCC cho các tiểu thương, hộ kinh doanh
    Trong 2 ngày 18-19/7, Công an quận Tây Hồ đã phối hợp với Ban quản lý (BQL chợ quận tổ chức tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ PCCC cho 100% cán bộ, viên chức, người lao động của BQL chợ và tiểu thương, hộ kinh doanh tại các chợ, siêu thị, trung tâm thương mại trên địa bàn.
  • Huyện Ứng Hoà: Chỉnh trang đô thị, xây dựng thị trấn Vân Đình khang trang, sạch đẹp
    Với mục tiêu xây dựng thị trấn Vân Đình khang trang, sạch đẹp và đường thông hè thoáng, huyện Ứng Hoà đang tập trung chỉ đạo thực hiện chỉnh trang, cải tạo cảnh quan khu vực trung tâm huyện. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng, đảm bảo chất lượng, đáp ứng các tiêu chí đề ra.
Đừng bỏ lỡ
Xôi Phú Thượng Món quà quê của người Hà Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO