Quán quạ Phượng Trì

Minh Nhương| 30/08/2018 18:16

Ở phía bắc thị trấn Phùng, huyện Đan Phượng, Hà Nội có một ngôi quán cổ kính. Hiện nay mang chức năng của ngôi đình truyền thống. Đó là quán quạ Phượng Trì. Khuôn viên quán nằm trên một thế đất cao, như một bán đảo soi bóng xuống mặt nước trong xanh. Nơi đây là vực xoáy của dòng sông Đáy xưa nên không bao giờ cạn nước. Cảnh quan u tịch, sầm uất. Xưa kia nơi đây có nhiều cây gạo to, cao, cây đa xòe tán rộng, quạ và nhiều loài chim khác về làm tổ hàng đàn. Sáng sớm chúng bay đi kiếm ăn, chiều tối lại trở về t

Chuyện kể rằng: Trang Phượng Tường (nay là làng Phượng Trì) thuộc phủ Quốc Oai, trấn Sơn Tây, phong cảnh tươi đẹp, trên bến dưới thuyền, cư dân thuần hậu. Đầu trang có ngôi miếu nhỏ, biển đề bốn chữ "Thượng đẳng tối linh". Rồi một buổi chiều tà, mặt trời gác núi, bốn bề sông nước mênh mang, một chàng trai dáng hình tuấn tú, văn võ song toàn nhẹ nhàng bước vào trú nhờ trong miếu. Đến nửa đêm, trong cơn mộng đẹp, chàng nghe thấy tiếng vọng âm vang từ thượng điện, chàng nín thở lắng nghe:

"Bớ chàng trai họ Đào, nghe theo lời ta, hãy ở lại đất này. Trong đàn chim có con phượng đỏ, ngươi sẽ được dân chúng tin theo và tôn vinh vào sử sách muôn đời !"

Quán quạ Phượng Trì
Lầu vọng Quán
Chàng trai tỉnh dậy, biết là lời thần linh báo mộng, trong người thấy lâng lâng nhẹ nhõm, sức khỏe khác thường. Sáng ra, đã thấy các bậc bô lão và dân làng kéo ra đứng chật cửa miếu. Thì ra, đêm qua, nhân dân trong làng cũng đã được thần mộng báo có một "minh quân" trợ giúp đã đến với chúng dân. Người người mừng vui nghênh đón chàng trai như một vị cứu tinh. Từ đây, trang Phượng Tường có trường học, chàng trai là người thầy mẫu mực dạy trí, rèn đức cho nhân dân. Chàng còn khuyên bảo dân làng mở mang nông nghiệp, cấy trồng lúa nước, dệt lụa chăn tằm, nâng cao đời sống. Mọi người vô cùng biết ơn chàng, coi chàng như cha mẹ.

Năm 27 tuổi, chàng bí mật đến lập doanh trại luyện võ ở chân núi Thầy (Sài Sơn, Quốc Oai ngày nay) và tích trữ lương thực, chờ thời cơ giúp nước. Thi thoảng, chàng vẫn trở lại Phượng Tường thăm hỏi dân chúng, ôn luyện võ nghệ cho trai tráng trong làng. Lúc bấy giờ vận nước suy vong, cảnh loạn ly nổ ra liên tiếp, dân tình oán hận. Đến năm Quang Hưng thứ 14, Trịnh Tùng lĩnh đại quân thủy bộ mở cuộc tiến công lớn dẹp loạn. Quân sĩ đi đến đâu, cờ xí rợp trời, thuyền bè đầy sông. Tiếng trống điểm, chiêng khua vang xa ngàn dặm. Đến trấn Sơn Tây nghe tin có "ông Cây Đa" văn võ song toàn, đức trọng, dân tin, lại có lực lượng quân sĩ hùng mạnh. Trịnh Tùng be mời ông về triều yết kiến. Ông Cây Đa dẫn 3 ngàn quân từ trang Phượng Tường kéo về kinh đô yết kiến, triều đình mừng rỡ phong cho ông chức thủy đạo đại tướng quân, hợp sức với Trịnh Tùng dẫn quân đi phá giặc. Có tướng mạnh, quân hùng, nghĩa quân liên tiếp thắng trận ở An Sơn, Thạch Định, Thượng Hiệp, Hạ Hiệp... Thừa thắng, nghĩa quân truy quét giặc đến tận vùng Cổ Nhuế, Thăng Long, phóng hỏa tiễn đốt thành. Quân nhà Mạc đại bại. "Ông Cây Đa" tiếp tục đuổi tàn quân giặc đến tận sông Thiên Đức. Giặc tan, mặt sông phẳng lặng, thuyền không một lá. Bỗng thấy cây ngô đồng to lớn xuất hiện trên bờ sông, ông sai quân hạ xuống làm thuyền. Đột nhiên, đất trời nổi cơn bão tố, giữa mùa xuân mà sấm sét kinh hoàng, trận cuồng phong mù mịt, không biết ông đã hóa thân bay theo mây gió về trời, hay hòa nhập thác mưa về nơi thủy phủ. Một lát sau, trời quang mây tạnh. Lạ thay, cây ngô đồng trôi ra sông Cái (sông Hồng), rồi ngược dòng đến sông Hát (sông Đáy ngày nay) xuôi vào bến nước trang Phượng Tường, dừng đậu trước tòa miếu cổ... nơi "ông Cây Đa" đã từng luyện võ, dạy văn. Triều đình ban phong sắc chỉ cho "ông Cây Đa" làm phúc thần. Nhân dân trang Phượng Tường đón duệ hiệu, trùng tu miếu điện, thờ phụng cho đến ngày nay. Ngôi miếu còn có tên là Quán Phượng có chức năng như một ngôi đình làng.

Về kiến trúc nghệ thuật, trước cửa miếu được xây dựng một tòa ngũ môn, hai tầng bằng chất liệu vôi, gạch.. Những đề tài Long, Ly, Quy Phượng… Cỏ cây hoa lá được đắp vẽ rất công phu. Hàng ngày, mặt trời từ phía đông chiếu qua 5 ô cửa trên cao, tỏa ánh sáng về phía tây. Buổi chiều, ánh sáng phản chiếu trở lại qua các ô cửa ấy. Lên có câu đối cổ:

“Tủng tiếu Đan Sơn Hồng nhật cận
Tằng lăng Phượng Các, tử vân lung”

Nghĩa là: 

Đan Phượng đỏ luôn có mặt trời chiếu tỏa và mây lành che chở.

Nhờ vậy cảnh vật và con người nơi đây luôn phong quang và thịnh vượng. "Đất lành chim đậu" chính là đây. Di vật quý hiện còn lưu là bản thần phả và bản văn tế bằng chữ Hán, đôi nghê đá với nhiều họa tiết tinh xảo của nghệ thuật kiến trúc cổ đời Lê.

Ngày 12 tháng 2 âm lịch hằng năm, nhân dân làng Phượng Trì mở lễ hội tưởng nhớ công ơn của thành hoàng Đào Một. Lễ hội có đấu vật, rước kiệu, hát quan họ trên mặt hồ… để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp. Di tích được Nhà nước xếp hạng cấp tỉnh năm 2006. 
(0) Bình luận
  • Thắp nến tri ân các Anh hùng liệt sĩ, lan tỏa đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" tại phường Tây Hồ
    Tối 26/7, tại Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ địa bàn Xuân La, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Tây Hồ đã long trọng tổ chức Lễ thắp nến tri ân nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026). Chương trình là dịp để cán bộ, đảng viên, đoàn viên thanh niên và các tầng lớp nhân dân bày tỏ lòng thành kính, biết ơn sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời tiếp nối truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" bằng những hành động thiết thực.
  • Vinh danh 23 tấm gương “Người tốt, việc tốt” tiêu biểu trên địa bàn thành phố Hà Nội
    Thành phố Hà Nội trao tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 23 cá nhân xuất sắc thuộc ba cơ quan, đơn vị gồm: Sở Y tế thành phố Hà Nội; Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hà Nội; Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội.
  • Phường Sơn Tây: Nhiều hoạt động ý nghĩa lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”
    Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), Đảng bộ, chính quyền, MTTQ Việt Nam phường Sơn Tây (TP Hà Nội) tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, thể hiện và lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” tốt đẹp của dân tộc Việt Nam cũng như người Hà Nội thanh lịch, văn minh nói riêng.
  • Phường Tùng Thiện lan tỏa đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “đền ơn đáp nghĩa”
    Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026), Đảng bộ, chính quyền phường Tùng Thiện (TP Hà Nội) tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực nhằm tri ân người có công, thân nhân người có công với cách mạng… Qua đó lan tỏa đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, đền ơn đáp nghĩa tốt đẹp của dân tộc Việt Nam nói chung và người Hà Nội thanh lịch, văn minh nói riêng.
  • Ngày 01/8, hạn cuối nhận tác phẩm dự Giải Báo chí về Phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh năm 2026
    Nhằm tiếp tục phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của báo chí; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền về phát triển văn hóa, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh; đồng thời thiết thực hướng tới kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954-10/10/2026), Thành ủy Hà Nội ban hành Kế hoạch tổ chức Giải Báo chí về Phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh lần thứ IX- năm 2026.
  • Hà Nội tổ chức ngày hội tôn vinh những "bông hoa đẹp" của Thủ đô vào tháng 10
    Điểm nhấn đặc biệt của Hội nghị biểu dương điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt và vinh danh “Công dân Thủ đô ưu tú” năm 2026 là sự hiện diện của khoảng 500 đại biểu là những nhân vật trực tiếp được tôn vinh, các tác giả xuất sắc đoạt giải trong Cuộc thi viết về gương điển hình tiên tiến, cùng những gương mặt bước ra từ trang sách "Những bông hoa đẹp" của Thành phố năm 2026.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Khám phá vẻ đẹp Văn Miếu-Quốc Tử Giám qua 120 tác phẩm nghệ thuật
    Chiều 8/8, tại Nhà Thái Học, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu- Quốc Tử Giám, triển lãm tranh “Ngàn năm di sản” chính thức khai mạc. Đây là hoạt động văn hóa nghệ thuật do Câu lạc bộ Tôi Vẽ phối hợp cùng Trung tâm hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức, chào mừng 950 năm Quốc Tử Giám (1076-2026) và hướng tới kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
  • Festival Võ thuật Quốc tế Hà Nội 2026: Góp phần định hình một sản phẩm văn hóa mới của Thủ đô
    Tối 7/8, tại Hoàng thành Thăng Long - Di sản Văn hóa Thế giới, UBND Thành phố Hà Nội tổ chức Lễ khai mạc Festival Võ thuật Quốc tế Hà Nội 2026 với chủ đề "Hào khí Thăng Long - Tinh hoa võ Việt". Lần đầu tiên được tổ chức, Festival đánh dấu bước đi mới của Thủ đô trong việc xây dựng một sự kiện văn hóa - thể thao mang tầm quốc tế, góp phần tôn vinh truyền thống thượng võ dân tộc, quảng bá hình ảnh Hà Nội và thúc đẩy giao lưu văn hóa, thể thao với bạn bè thế giới.
  • Phát triển kinh tế di sản: Thành tựu, động lực tăng trưởng của Việt Nam trong kỷ nguyên mới
    Một trong những điểm mới, thể hiện sự phát triển tư duy lý luận của Đảng trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, đó là tiếp tục quan điểm “bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa gắn kết với phát triển kinh tế - xã hội và du lịch”; đồng thời, nâng lên một tầm cao mới: “phát triển kinh tế di sản”.
  • Thể lệ Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư năm 2026
    Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức ban hành Thể lệ Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư. Đây là giải thưởng cấp quốc gia uy tín nhằm ghi nhận, tôn vinh những đóng góp xuất sắc của tập thể, cá nhân đội ngũ những người làm báo đối với sự nghiệp phát triển văn hóa nước nhà. Thông qua cuộc thi, Ban Tổ chức mong muốn giới thiệu những thành tựu nổi bật của các lĩnh vực văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao và du lịch; đồng thời phát hiện, biểu dương các tấm gương điển hình tiên tiến, cổ vũ toàn ngành chung sức cống hiến và tạo diễn đàn trao đổi nghiệp vụ nâng cao chất lượng báo chí trong thời đại mới.
  • Quảng bá di sản du lịch qua chương trình “Long mạch Nà Hang - Huyền thoại trên mặt nước”
    Show thực cảnh “Long Mạch Na Hang - Huyền thoại trên mặt nước” là một sản phẩm văn hoá - du lịch mới tại Tuyên Quang, được phát triển theo hình thức Immersive Real- Scene Show với định hướng kết nối thiên nhiên, văn hóa, di sản, nghệ thuật và công nghệ để tạo nên một trải nghiệm mới cho du khách.
Đừng bỏ lỡ
  • Hà Nội phê duyệt Đề án Bộ chỉ tiêu thống kê về các ngành công nghiệp văn hóa
    Đề án thực hiện nhận diện chi tiết 11 ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm của Hà Nội bao gồm Điện ảnh, Mỹ thuật - nhiếp ảnh - triển lãm, Nghệ thuật biểu diễn, Phần mềm và trò chơi giải trí, Quảng cáo, Thủ công mỹ nghệ, Du lịch văn hóa, Thiết kế sáng tạo, Truyền hình và phát thanh, Xuất bản, cùng lĩnh vực Ẩm thực mang nét đặc thù của Thủ đô.
  • Phát triển công nghiệp văn hóa gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
    Phát triển công nghiệp văn hóa gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một trong những định hướng trọng tâm được Thành ủy Hà Nội xác định khi triển khai các chương trình hành động thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị về giáo dục - đào tạo, y tế và văn hóa. Theo kết luận của đồng chí Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thành ủy, nhiều nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ đã được đặt ra nhằm phát huy nguồn lực con người, khơi dậy sức mạnh văn hóa và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của Thủ đô.
  • Khi âm nhạc chạm vào trái tim “đánh thức” những miền ký ức
    Có những giai điệu chỉ cần cất lên đã gợi về một miền ký ức. Đó có thể là một con phố sau cơn mưa, là hàng cây lặng gió hay một khoảng trời mang theo nỗi nhớ của nhiều thế hệ. Chiều 9/8, tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” sẽ mở ra một không gian như thế, nơi mỗi tác phẩm trở thành một lát cắt tinh tế về vẻ đẹp của con người và đời sống.
  • Dự án 7 cây cầu bắc qua sông Hồng: Định hình tương lai Hà Nội phát triển nhanh, bền vững
    Thành phố Hà Nội đã, đang triển khai cùng nhiều dự án hạ tầng giao thông, trong đó có 7 cây cầu mới bắc qua sông Hồng, gồm cầu: Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Ngọc Hồi, Hồng Hà, Mễ Sở và Vân Phúc. 7 cây cầu này vừa giải bài toán hạ tầng giao thông Thủ đô, vừa thể hiện tầm nhìn chiến lược và cuộc cách mạng không gian để định hình tương lai phát triển bền vững Thủ đô trong kỷ nguyên mới.
  • Phường Phú Thượng: Sôi nổi hội thi văn nghệ thiếu nhi hè năm 2026
    Tối 7/8, Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao phường Phú Thượng (Hà Nội) tổ chức Hội thi văn nghệ thiếu nhi hè năm 2026, với sự tham gia của các đội văn nghệ đến từ 16 tổ dân phố trên địa bàn.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đối diện
    Cháu mang bài về, nghiên cứu kĩ rồi đem lại cho chú. Bài viết này chú thấy chưa hợp lí. Nếu như để công an điều tra vào cuộc, chú e… chúng ta phải làm nhiều bước nữa đấy. Sẵn sàng thì tiếp tục nhé! Chú Minh cầm tập bài viết đưa lại cho Thy. Cô ngại ngùng đỡ lấy. Đây là lần thứ ba, loạt bài phóng sự của mình bị Tổng biên tập kêu lên để trả lại...
  • Thực hiện Luật Thủ đô 2026, Hà Nội tăng cường quản lý nhà nước về dịch vụ lữ hành
    Triển khai Luật Thủ đô 2026 có hiệu lực từ ngày 1/7, các quy định của Luật Du lịch và văn bản hướng dẫn liên quan trong hoạt động kinh doanh du dịch; Sở Du lịch Hà Nội đề nghị các tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành trên địa bàn thành phố thực hiện một số nội dung quan trọng. Qua đó góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển du lịch Hà Nội năm 2026 và giai đoạn tiếp theo.
  • Ra mắt bộ sách "Tuyển tập các tác phẩm chọn lọc của Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz" bằng tiếng Tây Ban Nha
    Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz (13/8/1926 - 13/8/2026) - nhà lãnh đạo kiệt xuất của Cách mạng Cuba, người bạn lớn, người đồng chí thủy chung của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, chiều 5/8, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức Lễ giới thiệu bộ sách “Tuyển tập các tác phẩm chọn lọc của Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz” gồm 24 tập bằng tiếng Tây Ban Nha.
  • Xây dựng Lễ hội Trung thu Thành cổ Sơn Tây thành sản phẩm văn hóa đặc trưng của Hà Nội
    Lễ hội “Trung thu Thành cổ - Sơn Tây xứ Đoài” năm 2026 do UBND phường Sơn Tây (TP Hà Nội) tổ chức sẽ diễn ra từ cuối tháng 8/2026. Hiện tại, công tác chuẩn bị Lễ hội đang được chính quyền phường Sơn Tây cùng các phòng, ban, ngành, đơn vị và 25 tổ dân phố khẩn trương triển khai, tạo khí thế sôi nổi, sẵn sàng mang đến cho Nhân dân và du khách một mùa Trung thu quy mô, đặc sắc và giàu bản sắc văn hóa xứ Đoài.
  • Phát động Cuộc thi trực tuyến “Thủ đô Hà Nội cùng dân tộc trong kỷ nguyên mới” trên ứng dụng iHanoi
    Không chỉ đơn thuần là một đợt sinh hoạt chính trị rộng lớn, cuộc thi trực tuyến với tên gọi "Thủ đô Hà Nội cùng dân tộc trong kỷ nguyên mới" hướng đến việc biến những định hướng chiến lược trong Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị thành niềm tin, thành nhận thức chung của mỗi người dân.
Quán quạ Phượng Trì
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO