Phố Hòa Mã, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

21/08/2017 09:12

Phố Hòa Mã dài 460m, rộng 10m. Từ phố Lò Đúc đến phố Huế, cắt ngang qua phố Ngô Thì Nhậm.


Phố Hòa Mã dài 460m, rộng 10m.

Phố Hòa Mã, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội

Từ phố Lò Đúc đến phố Huế, cắt ngang qua phố Ngô Thì Nhậm.

So vào bản đồ Hà Nội 1831 thì đoạn đầu phố phía đông nguyên là đất thôn Hương Thái (sau hợp với thôn Hoa Viên thành thôn Hương Viên) và phần còn lại là đất thôn Hòa Mã đều thuộc tổng Tả Nghiêm, huyện Thọ Xương cũ.

Thời Pháp thuộc phố này có tên là phố Đô đốc Xe – nét (rue Amiral Sénés) nhưng nhân dân quen gọi là phố Hà Mã. Sau cách mạng, tên gọi này được chính thức hóa.

Nay thuộc hai phường Phạm Đình Hổ và Ngô Thì Nhậm, quận Hai Bà Trưng.

Đầu thế kỷ XIX thôn Hòa Mã có tên là Đổi Mã. Có hai chứng cứ: một là các sách “Các trấn tổng xã danh bị lãm” “Bắc thành địa dư chí lục” đều ghi tên gọi này. Đó là hai chữ nôm có nghĩa là thay đổi áo xống. Chứng cứ thứ hai là tấm bia hiện nay vẫn còn ở trong chùa Hòa Mã cũng có ghi tên gọi đó.

Nguyên chùa này có tên là Thiên Quang tự, là chùa của thôn Đổi Mã cũ, vốn có cổng thông ra phố Hòa Mã, nhưng đã bị nhà dân xây chắn nên bây giờ cổng ra vào lại ở chỗ số nhà 3 phố Phùng Khắc Khoan. Ở ngoài bức tường phía tay phải chùa có tấm bia, còn đề chữ: “Hoài Đức phủ, Thọ Xương huyện, Tả Nghiêm tổng, Đổi Mã thôn, Thiên Quang tự, hiệu Đổi Mã cung bị…” nghĩa là: “phủ Hoài Đức, huyện Thọ Xương, tổng Tả Nghiêm, thôn Đổi Mã, gọi là bia cung Đổi Mã…”.

Như thế là chùa Thiên Quang này xưa là cung Đổi Mã tức là nơi vua đổi xiêm áo thường, mặc lễ phục để vào tế ở đàn Nam Giao. Tọa lạc ở vị trí nhà máy cơ khí Trần Hưng Đạo. Và các sử sách cũ đều ghi rằng thuở xưa, mỗ lần tế giao, xa giá nhà vua từ hoàng thành đi tới hành cung Đổi mã (hoặc Canh Y), dừng tại đây để vua thay lễ phục, rồi mới đi tiếp tới Giao Miếu. Mã là một tiếng Việt cổ, có nghĩa là vỏ, trang phục bề ngoài. Nay tiếng này không được dùng nữa nhưng vẫn bảo lưu trong ca dao, tục ngữ như:

“Tốt mã giẻ cùi”.

“Con gà tốt mã vì lông, răng đen vì thuốc, rượu nồng vì men”.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Cẩm nang tra cứu đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp
    Nhằm cung cấp một cách hệ thống thông tin về các đơn vị hành chính trong cả nước sau sắp xếp, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách “Đơn vị hành chính Việt Nam sau sắp xếp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp” do tác giả Nguyễn Thái Bình và Trương Hải Long biên soạn. Ấn phẩm là cẩm nang tra cứu quan trọng, phản ánh trực diện kết quả của cuộc cải cách lớn trong tổ chức bộ máy hành chính nhà nước.
  • Tái bản bộ sách "Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam"
    Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật vừa tái bản bộ sách “Sơ thảo lịch sử văn học Việt Nam” gồm 5 quyển, do nhóm các học giả Văn Tân, Hoài Thanh, Nguyễn Đổng Chi, Nguyễn Hồng Phong và Vũ Ngọc Phan biên soạn. Đây là một công trình khoa học có giá trị nền tảng, cung cấp tư liệu tham khảo tin cậy cho độc giả, giới nghiên cứu và những người quan tâm đến lịch sử văn học dân tộc.
  • Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!
    Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu bài viết của Đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, với tiêu đề: "Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!".
  • Công thức vận hành 4 mùa, tăng trưởng dài hạn của thủ phủ giải trí mới châu Á - Vịnh Tiên
    Tại Vinhomes Green Paradise (Cần Giờ, TP.HCM), “Quận Nhất” Vịnh Tiên đang được kiến tạo để trở thành thủ phủ nghỉ dưỡng - giải trí mới của châu Á. Mô hình phát triển bám sát công thức đã làm nên thành công của các đô thị giải trí hàng đầu thế giới: lượng khách khổng lồ quanh năm kết hợp hệ sinh thái thương mại - dịch vụ vận hành liên tục, tạo dòng tiền bền bỉ và dư địa tăng trưởng dài hạn cho bất động sản.
  • Thanh Xuân: Tri ân truyền thống, khơi dậy khát vọng xây dựng phường văn minh, thông minh
    Chiều 26/1, Đảng ủy phường Thanh Xuân tổ chức sinh hoạt chính trị kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước trực tiếp lãnh đạo Cách mạng Việt Nam (28/1/1941 - 28/1/2026); 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2026); chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng; tổ chức lễ trao tặng Huy hiệu Đảng đợt 3-2; tuyên dương bí thư chi bộ xuất sắc tiêu biểu trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026.
Đừng bỏ lỡ
Phố Hòa Mã, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO