ô Quan Chưởng còn mãi với thời gian

à” Quan Chưởng hay còn gọi là  à” Đông Hà , tên chữ là  Đông Hà  môn, nằm ở phía Аông của toà  thà nh đất bao quanh Kinh thà nh Thăng Long, được xây dựng và o năm Cảnh Hưng thứ 10 (năm 1749), đến năm Gia Long thứ ba (năm 1817) được xây dựng lại.

Thời xưa, à” Quan Chưởng nằm trên đường từ trong thà nh phố đi ra bử sông, thuộc địa phận thôn Thanh Hà , tổng Hậu Túc, huyện Thọ Xương cũ. Từ cử­a ô ra đến bử sông Hồng là  con đường dà i 80m. Phía ngoà i cử­a ô trước kia coi như đất ngoại thà nh. Ngà y nay, à” Quan Chưởng nằm trên phố à” Quan Chưởng, đầu phố Hà ng Chiếu. Một mặt hướng vử phố à” Quan Chưởng, một mặt hướng vử phố Hà ng Chiếu, đi từ Hà ng Chiếu lại thì bên tả cử­a ô là  phố Thanh Hà , bên hữu là  phố Аà o Duy Từ.

Cổng xây có vọng lâu, được canh gác và  kiểm soát cẩn mật để giữ an ninh cho khu phố bên trong buôn bán. Hiện cử­a ô còn nguyên cử­a chính và  hai cử­a con hai bên, trên tường cử­a chính có gắn một tấm bia đá do Thống đốc Hoà ng Diệu cho đặt năm 1881 ghi lệnh cấm người canh gác không được sách nhiễu nhân dân mỗi khi qua lại cử­a ô. Bên trên cử­a lớn có ba chữ Hán - Аông Hà  Môn.

à” Quan Chưởng gần như còn nguyên vẹn kiến trúc sau bao thăng trầm lịch sử­

Cụ Triửu Аông, Chủ nhiệm Câu lạc bộ thơ phường Аông Xuân, sinh sống gần trọn cuộc đời ở phố Thanh Hà  gần cử­a ô, cho biết: Cổng à” Quan Chưởng ngà y xưa cổ kính, vĩ đại lắm. Tôi nghe người xưa nói rằng, mặt thà nh cổng à” Quan Chưởng rộng đến mức ngựa có thể phi trên đó được.

à” Quan Chưởng không chỉ là  một di tích lịch sử­ mà  còn là  một danh thắng của đất Hà  Thà nh. Ở mọi góc nhìn, cử­a ô luôn có được vẻ cổ kính và  trang nghiêm. Trong cái nắng ngà y hè, bóng cử­a ô đổ dà i trên đường gạch, thấp thoáng tà  áo dà i thướt tha và  gánh hà ng rong ngang qua cử­a ô... tất cả tạo nên một bức tranh thơ mộng và  rất bình dị. Nhiửu nhà  nhiếp ảnh và  hoạ sĩ đã lấy đây là m nguồn cảm hứng sáng tác.

à”ng Nguyễn Bằng Lâm - Nguyên Phó Chủ tịch thường trực Hội Mử¹ thuật Việt Nam chia sẻ: Các hoạ sĩ Việt Nam vẽ rất nhiửu vử à” Quan Chưởng. Hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã vẽ à” Quan Chưởng với những nét riêng độc đáo. Hoạ sĩ - nhiếp ảnh Hoà ng Minh cũng đã lột tả được cái thần của à” Quan Chưởng với nhiửu bức ảnh thể hiện đời sống sinh hoạt phong phú...

Lớn lên cùng với sự già  đi của cử­a ô, những cậu bé ngà y nà o bây giử đã ngoà i 60 tuổi, trầm ngâm nhớ lại tuổi thơ gắn liửn với cử­a à” Quan Chưởng, ông Vũ Mạnh Hiửn tâm sự: Ngà y xưa à” Quan Chưởng còn hoang sơ, ở đây có những cây quả mâm xôi, chim hay đến ăn. Lũ trẻ chúng tôi thường ra đấy bắn chim và  lấy lá cây dán và o ngực là m huân chương. Cổng ô nà y từ ngà y hoà  bình lập lại mới có một lần trùng tu. Thường những ngà y và o hè, ra hè, những ngà y tất niên, bà  con đửu đóng góp là m một cái lễ ở trên cổng ô.

Chứng kiến bao sự đổi thay của Hà  Nội qua gần một thế kỷ, cụ Triửu Аông năm nay đã ngoà i 90 tuổi, xúc động trước một di tích hà o hùng của Thủ đô nên đã sáng tác "Vịnh à” Quan Chưởng":

Kim cổ Thăng Long vượng khí hùng

Còn lưu trang sử­ thắm non sông

Cổng xưa quân giữ à” Quan Chưởng

Tường cũ bia đử những chiến công

Hà  Nội ngà n năm bửn luử¹ thép

Аông Аô muôn thủa vững thà nh đồng

Danh lam thắng cảnh rêu phong phủ

Dòng dõi rồng tiên gốc lạc hồng

Hà  Nội có 36 phố phường nhưng chỉ còn lại duy nhất một cử­a ô nguyên vẹn. Ngà y nay, mỗi lần qua đây, ai cũng thấy xao xuyến không chỉ bởi đây là  dấu tích sống còn lại của kinh thà nh Thăng Long xưa mà  còn là  một danh thắng, một cử­a ngõ bước và o đất Hà  Thà nh./.