Đời sống văn hóa

Những việc nên làm và kiêng kị trong ngày mùng 1 Tết

Đình Vũ 10/02/2024 07:56

Trong văn hóa dân gian Việt Nam, ngày mùng 1 Tết có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Do đó, người Việt có những điều nên làm và kiêng kị trong ngày đầu tiên của năm mới để tránh xui rủi, đón may mắn, tài lộc.

z5151222188969_210f57118f9bed6f47e4c70f07d9ce47.jpg
Đi lễ chùa là nét văn hóa truyền thống được người Việt ưu tiên trong ngày mùng 1 Tết.

Những việc nên làm trong ngày mùng 1 Tết.

Đi lễ chùa đầu năm: Người Việt Nam vốn coi trọng văn hóa truyền thống và tâm linh, vì vậy việc đi lễ chùa được xem như hoạt động không thể thiếu trong ngày mùng 1 Tết.

Nhiều người tin rằng đi lễ chùa ngày đầu năm mới mang lại may mắn, bình an. Hơn nữa, trong thời điểm Tết đến Xuân về, việc tìm đến cửa Phật chẳng những để cầu mong mọi điều thuận lợi, hanh thông mà chúng ta còn có những giây phút du xuân thư thái, bình yên sau một năm vất vả, bôn ba ngược xuôi.

Chúc Tết đầu năm: Ngày đầu năm mới, con người có xu hướng nghĩ đến những điều tích cực, tốt đẹp. Vào ngày mùng 1 Tết hãy dành những lời chúc tốt đẹp đến mọi người để năm mới tất cả gặp nhiều điều may mắn, như ý.

Lì xì cho mọi người: Những phong bao lì xì đỏ được quan niệm mang đến may mắn cho cả người nhận và người trao đi. Vì thế, người Việt vẫn quan niệm mừng tuổi, lì xì cho nhau trong ngày đầu năm mới để cầu vận may, vận đỏ sẽ đến.

Không chỉ mừng tuổi, chúc sức khỏe ông bà cha mẹ, hay lì xì cho các em nhỏ hay ăn chóng lớn, bạn còn có thể mừng tuổi bạn bè, những người xung quanh mình cùng lời chúc tốt đẹp trong năm mới.

Mặc đồ sáng màu: Ngày đầu tiên của năm mới, người Việt thường kiêng mặc đồ đen, trắng. Ngược lại, mọi người ưu tiên lựa chọn những trang phục sáng màu, rực rỡ như đỏ, xanh, vàng… với mong muốn cả năm tươi vui, may mắn.

Ăn những món may mắn ngày Tết: Theo quan niệm dân gian, bánh chưng, bánh dày, trái cây tròn trịa ngọt ngào… là ngụ ý cho năm mới vạn sự như ý, mọi chuyện đều được viên mãn, vuông tròn. Vì vậy, trong mâm cơm ngày đầu năm mới cũng được lựa chọn kỹ càng để cả năm gặp nhiều may mắn.

Đầu năm mua muối: Dân gian có câu “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi”. Theo quan niệm của người xưa, muối là thứ mặn, chống xú uế, có thể xua đuổi tà ma và đem lại nhiều may mắn trong gia đình. Bởi thế, người ta thường rắc muối ra đường và xung quanh nhà với mong muốn bình yên.

Cũng xuất phát từ câu tục ngữ “gừng cay muối mặn”, muối được xem là biểu tượng của tình cảm thắm thiết, mặn nồng, gắn kết, no đủ. Vì vậy, mua muối đầu năm với mong muốn gia đình hòa thuận, anh em keo sơn gắn bó.

Vào ngày đầu tiên của năm mới, thậm chí ngay sau khoảnh khắc Giao thừa, nhiều người có thói quen mua muối mang về nhà để lấy may cho cả năm, mong muốn có cuộc sống ấm no.

Thêm một ý nghĩa nữa của việc mua muối đó là chúng ta tự răn mình tiết kiệm trong ăn uống chi tiêu để để dành tiền “cuối năm mua vôi” xây nhà.

Những điều kiêng kị trong ngày mùng 1 Tết.

Kiêng mai táng: Vào ngày mùng 1, gia đình nào có tang cũng sẽ cất khăn tang 3 ngày để tránh xui xẻo và đón năm mới trọn vẹn niềm vui. Nếu không may có người nhà mất vào ngày mùng 1, gia chủ sẽ đợi đến sáng mùng 2 mới phát tang và mai táng.

Ngoài ra, nếu gia đình người nào có tang trong vòng 3 năm trở lại thì tuyệt đối không nên xông nhà người khác. Theo tục lệ dân gian, người đầu tiên bước vào nhà ngày mùng 1 sẽ quyết định sự may mắn hoặc xui xẻo của gia đình đó trong một năm. Vì vậy, điều này có thể thu hút những xui xẻo cho gia đình đó.

Kiêng quét nhà: Kiêng quét nhà ngày Tết chính là một trong những tục lệ đã được lưu truyền lâu đời. Từ những điển tích xưa, người dân quan niệm, quét nhà 3 ngày Tết là quét hết đi tiền tài, may mắn và vận đỏ trong năm mới. Vì thế, trong ngày 30 Tết, dù cho có bận rộn đến đâu đi nữa mọi người cũng sẽ cố gắng dọn dẹp, quét nhà cửa sạch sẽ trước Giao thừa. Nếu nhà bẩn mọi người chỉ nhặt rác chứ không động đến chổi quét nhà.

Ở Nam Bộ, nhiều người còn cho rằng khi đã quét sạch nhà cửa sẽ cất chổi. Nếu như gia đình nào mất chổi trong những ngày Tết, cả năm đó sẽ bị trộm vào nhà trộm của cải.

Kiêng cho nước, cho lửa: Theo quan niệm dân gian, nước và lửa tượng trưng cho tài lộc, may mắn. Vì vậy, trong ngày mùng 1 tránh việc đi xin nước, xin lửa và đặc biệt kiêng cho nước, cho lửa. Nếu phạm phải điều này, tức là mất lộc trong cả năm, tiền bạc làm ra cũng không giữ được. Thậm chí, gặp phải điều xui xẻo, tai hoạ.

Trong tục xưa còn có lệ thuê người gánh nước vào sáng mùng 1 Tết. Những người gánh nước cũng được mừng tuổi, cả chủ nhà lẫn người gánh thuê cả năm sẽ gặp may mắn.

Kiêng cãi vã, va chạm ngày đầu năm: Vào những ngày Tết, mọi người thường cố giữ hòa khí, không tranh cãi, gắt gỏng để cả năm vui vẻ, hòa thuận và đoàn kết. Những ngày này dù trẻ nhỏ có nghịch ngợm, phạm lỗi, người lớn cũng chỉ cười xòa bỏ qua, tránh quát mắng, lớn tiếng.

Đặc biệt, những người có mâu thuẫn, xích mích từ trước cũng tránh va chạm, gây bất hòa trong những ngày đầu năm.

Ngoài ra, quan niệm dân gian khuyên nên tránh những cảm xúc tiêu cực như khóc lóc, buồn tủi, bực tức vào ngày đầu năm. Nếu bất đắc dĩ phải rơi vào hoàn cảnh không vui, chúng ta nên cố gắng kiềm chế để hưởng thụ một năm mới trọn vẹn niềm vui bên người thân, bạn bè, gia đình.

Kiêng vay mượn tiền bạc: Nhiều người cho rằng không nên vay mượn tiền bạc vào những ngày đầu xuân năm mới. Bởi việc vay mượn báo hiệu điềm xấu, sự túng thiếu sẽ đến với người đó trong cả năm tới. Bên cạnh đó, mọi người tránh nhắc nợ nhau vào ngày đầu năm.

Kiêng đóng cửa nhà: Nếu đóng cửa nhà trong ngày mùng 1 Tết sẽ ngăn chặn những may mắn, vận khí vào gia đình của bạn. Theo quan niệm của người Việt, mùng 1 là ngày đầu tiên khai lộc của cả năm. Do đó, gia chủ nên mở cửa ra đón những điều may mắn, sinh khí, tài lộc vào nhà.

Kiêng giặt quần áo vào mùng 1, mùng 2: Theo quan niệm dân gian, hai ngày đầu năm là ngày sinh thủy thần, do đó kiêng giặt quần áo sẽ giúp tránh mạo phạm thần thánh, dẫn đến xui xẻo. Ngoài ra nên tránh mặc quần áo màu đen - trắng bởi hai màu này tượng trưng cho sự tang tóc, điều xui xẻo. Do đó, vào ngày Tết mọi người thường mặc những bộ quần áo mới với nhiều màu sắc sặc sỡ như đỏ, vàng, mong muốn một năm mới gặp nhiều may mắn, vui vẻ.

Kiêng làm đổ, vỡ đồ đạc: Người Việt quan niệm đổ vỡ đồ dùng trong nhà như bát đĩa, ấm chén, gương… trong ngày đầu năm báo hiệu cho sự chia lìa, tan tác nên rất kiêng kị.

Ngoài ra, người xưa cũng kiêng sử dụng kim chỉ trong ngày đầu năm với quan niệm việc may vá khiến gia chủ vất vả, khổ sở, chịu cảnh thiếu trước hụt sau. Nhiều người còn cho rằng phụ nữ có thai đụng tới kim chỉ trong ngày mùng 1 Tết sẽ gặp xui cho con.

Theo: "Văn hóa phong tục, tập quán Việt Nam".

Bài liên quan
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Khơi dậy tinh thần cách mạng từ tấm gương đồng chí Hồ Tùng Mậu
    Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Hướng dẫn số 32-HD/BTGDVTU ngày 19/5/2026 về tuyên truyền kỷ niệm 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu (15/6/1896 - 15/6/2026). Hoạt động kỷ niệm nhằm tôn vinh, tri ân những cống hiến to lớn của người chiến sĩ cộng sản kiên trung, nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng; đồng thời giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy tinh thần cống hiến, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới.
  • “Chìa khóa” mở ra diện mạo, sức vóc Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới
    Với tầm nhìn đến năm 2085 là “thành phố Thịnh vượng - Hài hòa - Văn hiến - Bản sắc, đô thị kết nối toàn cầu đặt nền tảng trên giá trị nghìn năm...”, Quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã đưa ra những giải pháp chiến lược, toàn diện. Trong đó, việc tổ chức không gian với cấu trúc “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm” mang tính đột phá là “chìa khóa” mở ra diện mạo, sức vóc của Thủ đô Hà Nội trong thời gian tới.
  • Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Chủ tịch Hồ Chí Minh
    NXB Chính trị quốc gia Sự thật vừa tái bản cuốn sách “Lịch sử nước ta” của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với hình thức trình bày hiện đại, nhiều tranh minh họa và trang tương tác dành cho thiếu nhi, ấn phẩm được kỳ vọng trở thành cuốn sách đồng hành cùng các em nhỏ trong hành trình tìm hiểu lịch sử dân tộc và bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước.
  • Xã Hồng Vân người dân tự nguyện tháo gỡ các công trình vi phạm
    Ngày 20/5, tại xã Hồng Vân (Hà Nội), nhiều công trình vi phạm hành lang thoát lũ tiếp tục được các chủ sở hữu tự nguyện tháo dỡ sau thời gian được chính quyền tuyên truyền, vận động.
  • Thanh tra Công an TP Hà Nội hướng về địa bàn, tăng lắng nghe phản ánh từ cơ sở
    Không chỉ kiểm tra hồ sơ, sổ sách hay nghe báo cáo từ cơ sở, Thanh tra Công an thành phố Hà Nội đang tạo dấu ấn mới bằng phương pháp thanh tra sâu sát thực tiễn, trực tiếp xuống địa bàn, lắng nghe người dân phản ánh để phát hiện vi phạm và kiến nghị xử lý ngay từ cơ sở.
Đừng bỏ lỡ
  • Xã Thanh Oai tổ chức cuộc thi sáng tác biểu trưng quảng bá văn hóa, con người
    Thiết thực chào mừng kỷ niệm ngày thành lập chính quyền xã (1/7/2025 – 1/7/2026), UBND xã Thanh Oai (TP. Hà Nội) tổ chức cuộc thi sáng tác biểu trưng (logo) xã nhằm phục vụ hoạt động thông tin, tuyên truyền, quảng bá và các nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, hoạt động liên kết, hợp tác phát triển của địa phương.
  • Chỉ một giây lắng lòng là đủ
    Mỗi người yêu thơ, làm thơ hay đọc thơ đều có một định nghĩa riêng về thơ và cái hay của thơ. Nhưng tôi tin, không một định nghĩa hay khái niệm nào về thơ có thể đạt tới sự toàn bích, bất kể người đưa ra là ai. Bởi nếu có, thơ sẽ không còn mờ ảo như chính bản chất của nó, không còn khoảng dư để người đọc bước vào và tự cảm.
  • Triển lãm “Ngày hội non sông - Lá phiếu của niềm tin và trách nhiệm” nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh
    Nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế tổ chức triển lãm “Ngày hội non sông - Lá phiếu của niềm tin và trách nhiệm” tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế.
  • Hà Nội sắc màu trong mùa hoa tháng 5
    Mỗi mùa hè đến, Hà Nội như khoác lên tấm áo mới rực rỡ sắc hoa. Từ sắc tím dịu dàng, đầy lãng mạn của bằng lăng, đến sắc đỏ rực cháy của phượng vĩ, rồi những chùm muồng hoàng yến vàng óng bừng lên giữa bầu trời trong xanh. Tất cả đan cài, hòa quyện tạo nên bức tranh thiên nhiên sống động, làm bừng sáng từng góc phố, mang theo cảm giác dịu mát và ngọt ngào trong những ngày hè oi ả.
  • Hà Nội thành lập Ban Chỉ đạo về phát triển văn hóa Thủ đô
    Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 1857-QĐ/TU ngày 13/5/2026 về việc thành lập Ban Chỉ đạo về phát triển văn hóa Thủ đô Hà Nội. Việc thành lập Ban Chỉ đạo nhằm tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều phối triển khai các chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp phát triển văn hóa Thủ đô trong giai đoạn mới.
  • Hát Môn lan tỏa tinh thần học và làm theo Bác từ những điều giản dị
    Hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), cuộc thi “Tôi kể về tôi trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” lần thứ nhất, năm 2025-2026 do Đảng bộ xã Hát Môn tổ chức đã trở thành hoạt động chính trị, tư tưởng có ý nghĩa thiết thực và sâu sắc. Không chỉ tạo sức lan tỏa trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, cuộc thi còn góp phần đưa việc học và làm theo Bác đi vào chiều sâu bằng những việc làm cụ thể, gần gũi trong đời sống hằng ngày.
  • Những bản tình ca vang lên giữa không gian văn hóa hồ Gươm
    Vào mỗi cuối tuần, khu vực hồ Hoàn Kiếm luôn đón lượng lớn người dân và du khách đến tham quan, dạo phố. Giữa nhịp chuyển động ấy, những chương trình nghệ thuật ngoài trời đang dần “bồi đắp” thêm diện mạo cho không gian công cộng của Thủ đô, nơi công chúng không chỉ tham gia các hoạt động vui chơi, giải trí mà còn có cơ hội tiếp cận nghệ thuật theo cách gần gũi hơn.
  • Chính phủ phê duyệt chuyển giao Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam cho Hà Nội quản lý
    Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 126/NQ-CP ngày 11/5/2026 về việc chuyển giao quyền quản lý Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam cho Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội. Quyết định được xây dựng dựa trên cơ sở các văn bản pháp lý hiện hành và đề nghị của các bộ ngành liên quan.
  • "Xoan mở hội": Thanh âm đất tổ tại Bảo tàng Hà Nội
    Vào ngày 23/5 tới đây, tại Bảo tàng Hà Nội, sự kiện "Xoan mở hội" sẽ mang đến không gian trải nghiệm độc đáo cho người yêu văn hóa, đặc biệt là giới trẻ, với chủ đề khám phá nghệ thuật hát Xoan Phú Thọ.
  • Trải nghiệm boardgame "Phú Hộ Làng Nghề": Khám phá những giá trị đặc sắc của các làng nghề truyền thống Bắc Bộ
    Bảo tàng Hà Nội, phối hợp cùng dự án Cổ Nghệ Tân Giao, sẽ mang đến một trải nghiệm văn hóa độc đáo với boardgame "Phú Hộ Làng Nghề" vào Chủ nhật, ngày 17/5/2026, từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều.
Những việc nên làm và kiêng kị trong ngày mùng 1 Tết
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO