Nhiều điểm sáng nổi bật trong Lễ rước vua giả tại Lễ hội đền Sái xuân Ất Tỵ 2025

Sáng ngày 8/2, Đoàn liên ngành kiểm tra công tác quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn TP Hà Nội năm 2025 do Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Xuân Tài làm trường đoàn đã kiểm tra công tác tổ chức lễ hội tại Lễ hội đền Sái, xã Thuỵ Lâm, huyện Đông Anh, TP Hà Nội.

Nhiều điểm sáng nổi bật
Tương truyền, đền Sái là nơi vua Thục An Dương Vương bái yết đức thành Huyền Thiên. Đôi câu đối tại đền Sái ghi rõ: "Trên đỉnh núi, lầu gác nguy nga, qui hợp lĩnh, thuỵ ứng trời nam sinh Thái Đức. Trước ngũ quan, tướng quan triều bái, hùng bưu quỳ lậy, vang truyền đất Bắc tỏ công thần".

Di tích lịch sử đền Sái được Nhà nước xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia vào năm 1986, là nơi thờ đức thánh Huyền Thiên Trấn Vũ có công giúp vua Thục - An Dương Vương xây thành Cổ Loa, với nghi lễ rước vua giả đặc sắc; từ đó, giáo dục truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc, chủ nghĩa anh hùng, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực tự cường của các thế hệ người Việt Nam.

Phát biểu khai mạc chương trình lễ hội, Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Anh Nguyễn Thị Tám cho biết, trải mấy nghìn năm thăng trầm cùng lịch sử, lễ hội rước Vua diễn ra tại cụm di tích Đình Thụy Lôi và Đền Sái vào ngày 11 tháng Giêng hàng năm tái hiện lại những nghi thức cổ truyền, những giá trị lịch sử, văn hóa phong phú, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, là dịp để mỗi chúng ta tưởng nhớ và tôn vinh công đức của các bậc tiền nhân đã có công giúp nước an dân, được hòa mình vào không gian thiêng liêng, nơi mà những giá trị di sản văn hóa được bảo tồn, trân trọng và phát huy.

”Nhân dân Thụy Lâm, Đông Anh long trọng tổ chức lễ hội rước Vua, thực hành nghi vệ thiên tử, xưng quan tước, bái yết đức Huyền Thiên Trấn Vũ, thành kính bày tỏ long biết ơn sâu sắc và cầu mong cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, nhà nhà hạnh phúc, đất nước phồn vinh. Đây là dịp để mỗi người dân và du khách cảm nhận sâu sắc hơn về những nét đẹp truyền thống của quê hương, từ đó thấm nhuần lòng tự hào dân tộc và nâng cao ý thức gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa quý báu của quê hương Đông Anh”, đồng chí Nguyễn Thị Tám nhấn mạnh.
Trên địa bàn huyện Đông Anh hiện có tổng số 98 lễ hội, trong đó có 02 lễ hội cấp huyện quản lý, 96 lễ hội cấp xã quản lý. Hai lễ hội tổ chức với quy mô lớn hơn các lễ hội khác trong huyện đó là Lễ hội Cổ Loa và Lễ hội đền Sái. Còn lại các lễ hội khác, chủ yếu do cấp xã quản lý và giao các thôn tổ chức.

Về thời gian tổ chức, có 83 lễ hội diễn ra vào 3 tháng Xuân (riêng tháng Giêng là: 51 lễ hội); 15 lễ hội diễn ra vào các tháng 9, 10, 11 âm lịch. Lễ hội sớm nhất là vào ngày mùng 4 tháng Giêng: Đền Tó, xã Uy Nỗ; Đình Tằng My, xã Nam Hồng; Ngọc Chi, xã Vĩnh Ngọc. Lễ hội muộn nhất là vào 13/11 âm lịch: Đình Đào Thục, xã Thuỵ Lâm.

Huyện đã xây dựng và ban hành hệ thống nhiều văn bản liên quan đến hoạt động quản lý và tổ chức các lễ hội; thành lập Ban chỉ đạo, Tổ kiểm tra các hoạt động Lễ hội truyền thống; quán triệt các văn bản chỉ đạo của Trung ương, Thành phố và Huyện về công tác quản lý, tổ chức lễ hội; các quy định về nếp sống văn minh trong lễ hội, đặc biệt là Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống đến 100% các xã, BLĐ thôn, Ban QLDT các thôn thuộc huyện. Công khai thông báo số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận thông tin phản ánh của người tham gia lễ hội…

Riêng với Lễ hội đền Sái, UBND huyện đã ban hành văn bản chỉ đạo UBND xã Thụy Lâm xây dựng các phương án đảm bảo an ninh trật tự; phương án cơ sở vật chất, trang trí khánh tiết, sơ đồ tổ chức các hoạt động lễ hội; tuyên truyền, hoạt động văn hóa thể thao và các nghi thức tế lễ trình các cơ quan chuyên môn cho ý kiến chuyên ngành.

UBND xã Thụy Lâm đã xây dựng kế hoạch tổ chức; ban hành Quyết định thành lập Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức Lễ hội; ban hành các văn bản tăng cường công tác quản lý, tổ chức Lễ hội. Thành lập Tổ kiểm tra lễ hội để kịp thời ngăn chặn, xử lý vi phạm, đặc biệt là các hành vi lợi dụng lễ hội để trục lợi, kinh doanh văn hóa phẩm trái phép và các hành vi vi phạm khác.

Ghi nhận thực tế tại ngày khai mạc Lễ hội đền Sái cho thấy, công tác trang trí khánh tiết, điểm checkin, sơ đồ chỉ dẫn các khu vực trong lễ hội; các gian hàng giới thiệu quảng bá sản phẩm Ocop dành cho khách du lịch..., được Ban Tổ chức chuẩn bị chu đáo, công phu, khoa học, đảm bảo mỹ quan và tạo không khí vui tươi phấn khởi cho nhân dân và du khách thập phương khi về dự Lễ hội.

Công tác an toàn giao thông, an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm được đảm bảo; Không có hàng quán trong lối vào đền Sái; Bố trí, sắp xếp khu sắp lễ, khu đón tiếp khách, khu viết sớ, hóa vàng thuận tiện, đảm bảo phù hợp với không gian di tích, lễ hội.

Bên cạnh đó, Ban Tổ chức Lễ hội đã công bố công khai số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận thông tin phản ánh của người tham gia lễ hội. Đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn nhân dân và du khách thập phương đến lễ hội chấp hành đúng quy định của Ban tổ chức về nếp sống văn hóa, quy tắc ứng xử tại di tích, nơi diễn ra lễ hội.

Bảo tồn và trao truyền nét đẹp văn hoá truyền thống trong lễ hội

Lễ hội đền Sái nhằm tái hiện lại những nghi lễ dân gian độc đáo thông qua nghi thức rước kiệu Vua, Chúa, Quan và lễ tế Thánh, lễ Ướm gươm trong hội Rước Vua Đền Sái.

Để thực hiện nghi lễ, người dân chọn ra những người đóng vua giả, chúa giả và các quan. Những người được chọn phải là các ông lão ở độ tuổi thất thập. Năm nay, cụ Nguyễn Hữu Bá ( người Thuỵ Lôi, Đông Anh, Hà Nội) được chọn đóng vai vua giả để rước trong Lễ hội.

Người được chọn đóng vua tự lên đền Thượng làm lễ tế Đức Thánh Cao Sơn Đại Vương; còn người được chọn đóng chúa lên đền Sái làm lễ thỉnh Đức Thánh Huyền Thiên Trấn Vũ.

Lễ bái xong, vua chúa mới được rước trên kiệu. Đám rước đi trong tiếng nhạc của phường bát âm và tiếng chiêng trống trầm hùng trang nghiêm mà vẫn nhộn nhịp tưng bừng. Khi đến cánh đồng Chầu, vua làm lễ bái vọng đức thánh Huyền Thiên trên đền Sái rồi cùng các quan trở về đình.

Cùng vua và chúa sẽ có thêm bốn người đóng vai các quan là quan: Thự vệ, Tán lý, Đề lĩnh, Trấn thủ.

Đình làng trang trí lộng lẫy, cờ xí rợp trời, dinh vua đóng trong sân đình, dinh chúa đặt ngoài đình. Vua ngồi trên ngai sơn son thếp vàng đặt trên một sập cao gần chính giữa đình. Thềm đình bên phải là dinh Quan Đề Lĩnh và dinh Quan Tán Lý. Thềm đình bên trái là dinh Quan Thự Vệ. Phía đầu hồi đình bên phải là dinh Chúa, phía sau dinh Chúa là dinh Quan Trấn Thủ.

Trong thời gian diễn ra Lễ hội có nhiều hoạt động đặc sắc khác như: các trò chơi dân gian, biểu diễn văn nghệ quần chúng…

Có về tham dự Lễ hội rước vua giả - Lễ hội đền Sái, xã Thuỵ Lâm, huyện Đông Anh mới cảm nhận được tường tận nét đẹp văn hoá truyền thống trong lễ hội; không khí rộn ràng, tưng bừng, phấn trấn của người dân trong những ngày đầu xuân mới này. Đó không chỉ là nét đẹp, mà còn là tài sản vô giá cần được bảo lưu, trao truyền, gìn giữ, phát huy.

Lễ hội đền Sái được tổ chức với mong ước một năm mới tài lộc, thành công, bình an và hạnh phúc, được ví như một bảo tàng bách khoa về đời sống văn hoá, tinh thần phong phú của nhân dân thôn Thụy Lôi, xã Thụy Lâm nói riêng và nhân dân huyện Đông Anh nói chung. Lễ hội góp phần bảo tồn, giữ gìn và trao truyền nét văn hoá truyền thống của địa phương, qua đó quảng bá, giới thiệu về hình ảnh, văn hoá, lịch sử, truyền thống và con người Đông Anh.

Lễ hội rước vua giả chính là dịp để mỗi người dân, mỗi du khách được giao lưu, cộng cảm và trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống, đạo lý tốt đẹp của dân tộc để mỗi người gửi vào đó tình cảm và khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp, giá trị hơn./.