Check in Hà Nội

Miếu Đồng Cổ, chùa Thanh Lâm (huyện Từ Liêm)

Sơn Dương (t/h) • 15:00 09/04/2023

Miếu Đồng Cổ (miếu Nguyên Xá), chùa Thanh Lâm thuộc thôn Nguyên Xá, xã Minh Khai, huyện Từ Liêm, Hà Nội.

Miếu Đồng Cổ

Tương truyền miếu thờ thần Đồng Cổ có từ đầu Công nguyên.

Theo truyền thuyết thì vào thời Lý, một hôm vua đi kinh lý lên Ngã tư Canh, đang đi voi bị cắm ngà xuống đất. Vua bèn sai các quan vào miếu lễ thấy thiêng nên biết đó là miếu thờ thần Đồng Cổ. Từ đó hàng năm sau khi tế lễ tại đền Đồng Cổ ở Bưởi, vua về đây lễ.

Theo tư liệu còn lại ở trong miếu thì vị thần Đồng Cổ ở miếu này được 62 đạo sắc phong từ đời Lý, Trần, Lê, Nguyễn Tây Sơn, Nguyễn. Nay chỉ còn ghi trong Ngọc phả, hiện vật còn 8 đạo sắc, trong đó xưa nhất là của vua Cảnh Thịnh năm Bảo Hưng thứ nhất (1801). Thời Nguyễn có 7 đạo: Gia Long thứ 9 (1810), Minh Mệnh thứ 2 (1821), Thiệu Trị thứ 6 (1845), Tự Đức thứ 3 (1851), Thành Thái thứ 15 (1904), Đồng Khánh thứ 2 (1887), Duy Tân thứ 3 (1909).

Miếu Đồng Cổ Nguyên Xá nằm trên một khu đất cao có nhiều cây muỗm cổ thụ, phía trước có hồ bán nguyệt qua sân rộng lên nhà Tiền tế 5 gian lợp ngói mũi hài, bên trong nhiều mảng hoa văn đẹp mang phong cách kiến trúc đời Lê. Hai bên cạnh hai nhà dải vũ song song, qua sân nhỏ đến Hậu cung là phương đình vuông hai tầng tám mái, các đầu mái có đạo uốn cong đắp nổi hình rồng. Bên trong còn lưu giữ được nhiều di vật quý của Việt Nam và Trung Quốc như một số bát sứ chân cao hiệu Thanh Hoà (thế kỷ XV), bốn đổi lọ độc bình đời Khang Hy (thế kỷ XVIII), các đồ xứ men trang trí thế kỷ XVIII và XIX ở Huế.

Toàn bộ khu vực tạo nên cảnh quan đẹp, bên cạnh là cổng làng Diễn Nguyên Xá có ba chữ Hán lớn “Nguyên giả trưởng” (nghĩa là lấy điều thiện là lớn nhất). Có đôi câu đối (bản dịch):

Thắng địa có nước chảy quanh, có hoa nở bốn mùa Trước cổng làng là đường thiên lý xe ngựa qua lại tấp nập.

Chùa Thanh Lâm (chùa Nguyên Xá)

Chùa có tên chữ là Thanh Lâm tự.

Chùa Thanh Lâm ở phía phải làng, trên một khu đất rộng cao có luỹ tre xanh bao bọc. Theo truyền thuyết, chùa được xây dựng từ lâu đời. Thời Lê - Trịnh bị cướp phá, đến đời Tây Sơn được tu tạo, đúc chuông, tạc tượng, sửa sang thờ cúng.

Chùa xây theo kiểu chữ “đinh”, nền cao 0m40, Tiền đường 5 gian, Thượng điện 3 gian. Kiến trúc theo kiểu vì kèo, cốn, và ván có chạm hình nổi hổ phù, rồng, hoa lá kiểu kiến trúc Lê Trung hưng, hướng đông theo như ngôi miếu.

Trong chùa có 35 pho tượng, trong đó có 6 pho tượng thời Lê, còn lại 29 pho tạc đời Nguyễn, 13 tấm bia đá hậu Phật. Đáng chú ý chùa có quả chuông đồng lớn “Thanh Lâm tự chung” đúc năm Cảnh Thịnh thứ 7 (1799) do Tiến sĩ khoa Đinh Mùi (1787) Trần Bá Lãm viết văn chuông, có đoạn viết: “Cạnh ấp tôi có thôn Nguyên Xá... vào mùa xuân năm Kỷ Mùi (1799) đúc xong chùa Thanh Lâm (nhờ viết bài văn). Tôi nghĩ rằng: Từ nhỏ vốn theo đạo Nho, đối với đạo Phật chưa hiểu biết. Đến tuổi trung niên gặp thời loạn lạc, thấy đồ đồng nhà Phật đều đem dùng vào việc quân quốc. Hồi đó quan binh đến chùa, ai cất giấu đồ đồng đều bị đánh đập, tra khảo, bị vơ vét hết năm này đến năm khác... thế mà chẳng bao lâu người ta đã đóng góp tiền của để đúc lại chuông đồng, tượng đồng các chùa đều phục hồi như cũ...”.

Miếu Đồng Cổ và chùa Thanh Lâm đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật năm 1989./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 01

Bài liên quan
  • Đình Do Lộ
    Đình Do Lộ (phường Yên Nghĩa, quận Hà Đông, Hà Nội) nằm ở ven đê sông Đáy có kết cấu kiến trúc chữ “đinh” gồm các hạng mục Nghi môn, Đại bái và Hậu cung.
(0) Bình luận
  • Đình Nam Đồng
    Đình Nam Đồng hiện ở số 73 phố Nguyễn Lương Bằng, phường Đống Đa, Thành phố Hà Nội. Đây là ngôi đình cổ của làng Nam Đồng xưa, thờ Thành hoàng là Thái úy Việt Quốc công Lý Thường Kiệt (1019 - 1105) - vị danh tướng kiệt xuất dưới triều Lý, người có công lớn trong sự nghiệp bảo vệ nền độc lập của quốc gia Đại Việt ở thế kỷ XI.
  • Đình làng Văn Uyên - Nơi lưu giữ hồn cốt văn hóa và dấu ấn Đức Thánh Nguyễn Siêu
    Nằm bên dòng sông Hồng, đình làng Văn Uyên (nay thuộc xã Nam Phù, TP. Hà Nội) là nơi nhân dân địa phương thờ Đức Thánh Nguyễn Siêu làm Thành hoàng làng. Trải qua nhiều thế hệ, ngôi đình không chỉ là không gian sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng dân cư mà còn lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa.
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Thúc đẩy phát huy tiềm năng không gian đô thị thông qua các ý tưởng sáng tạo
    Sáng ngày 15/11/2026, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội đã diễn ra Lễ trao giải Cuộc thi “Thiết kế Không gian Sáng tạo Hà Nội 2026” với chủ đề “Hà Nội – Đánh thức không gian đô thị” do Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Phát triển Hạ tầng sáng tạo thuộc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026.
  • “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”: Bồi đắp lòng yêu nước, khơi dậy sức mạnh đoàn kết
    Nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026), tối ngày 14/11, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội đã tổ chức chương trình chính luận nghệ thuật đặc biệt mang tên “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”.
  • Chuyện "Nghề và Nghệ" kể bên hồ Hoàn Kiếm
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Hội chợ Sáng tạo “Nghề và Nghệ” trên tuyến phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) đã đưa những giá trị thủ công lâu đời bước ra khỏi không gian làng nghề, trực tiếp "đối thoại" với đông đảo du khách trong và ngoài nước.
  • “Lụa Đào Nhuộm Dáng” - Khi thời trang hòa nhịp cùng phố phường Hà Nội
    Chiều 15/11, tuyến phố Tràng Tiền (Hà Nội) trở thành sàn diễn thời trang đầy sắc màu nghệ thuật với sự tham gia của 5 đơn vị giáo dục: Đại học Công nghiệp & Thương mại Hà Nội, Đại học Mở Hà Nội, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội), Đại học Mỹ thuật Công nghiệp và Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương.
  • Chung kết IC Master 2026: Nâng tầm bản sắc nông sản Việt bằng tư duy sáng tạo của người trẻ
    Tối 14/11, Vòng Chung kết Cuộc thi Nhà Truyền thông Tài Ba - IC Master 2026 diễn ra tại Trung tâm Văn hóa - Thông tin và Thể thao phường Đống Đa (Hà Nội), với sự tranh tài của 4 đội thi xuất sắc. Thông qua những dự án truyền thông sáng tạo, các sinh viên mang đến cách tiếp cận mới trong quảng bá nông sản, lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam đến công chúng.
Đừng bỏ lỡ
  • Tour "Chạm Đồng Xuân": Trải nghiệm đa chiều về một Hà Nội luôn vận động và sáng tạo
    Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, tour nghệ thuật "Chạm Đồng Xuân" đang thổi luồng sinh khí mới vào ngôi chợ trăm tuổi. Bằng việc lồng ghép khéo léo tác phẩm của 25 nghệ sĩ vào nhịp giao thương huyên náo, dự án đã biến Đồng Xuân thành một không gian nghệ thuật đa giác quan sống động mà không làm gián đoạn việc mưu sinh của hàng ngàn tiểu thương.
  • Quy hoạch, trưng bày 29 tác phẩm “Ấn tượng Huế, Việt Nam - 2026” bên bờ sông Hương
    Ban Tổ chức Festival Huế quy hoạch và trưng bày 29 tác phẩm tiêu biểu của “Ấn tượng Huế, Việt Nam - 2026” bên bờ sông Hương từ di tích Nghinh Lương Đình đến cầu Dã Viên.
  • Ký ức phố nghề qua những ngôi đình cổ
    “Chuyện Đình trong Phố” mở cửa đón công chúng từ ngày 14 đến 28/11/2026 tại mạng lưới 12 điểm đình, hội quán ở Hà Nội, đồng thời kết nối với Văn Miếu – Quốc Tử Giám và chợ Đồng Xuân trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Mở cánh cửa mới cho di sản Tháp nước Hàng Đậu với “Tháp Ẩn Ca”
    Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì đã khai trương tác phẩm sắp đặt âm thanh “Tháp Ẩn Ca” (The Tower of Hidden Songs) tại Tháp nước Hàng Đậu, phường Ba Đình. Đây là lần thứ hai Tháp nước Hàng Đậu mở cửa đón du khách, kể từ Lễ hội thiết kế Sáng tạo 2023.
  • “Âm nhạc cuối tuần” chiều 15/11: Cách cảm thụ mới với những giai điệu quen thuộc
    Trong chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra vào 17h ngày 15/11 tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club sẽ đưa khán giả gặp lại những ca khúc Việt Nam giàu cảm xúc, hòa mình vào nhịp điệu Jazz phóng khoáng và khám phá sự giao thoa thú vị giữa âm nhạc hiện đại với chất liệu văn hóa truyền thống.
  • Pavilion Nghệ thuật Art Hanoi 2026: Cuộc đối thoại giữa kiến trúc và nghệ thuật đương đại
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) trở thành điểm hẹn nghệ thuật với không gian Nghệ thuật Art Hanoi 2026. Với sự tham gia của 10 nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ, Pavilion mở ra những góc nhìn đa dạng về con người, văn hóa và đời sống, đồng thời tạo nên điểm gặp gỡ giữa nghệ thuật và công chúng trong không gian đô thị.
  • Mở cổng đăng ký “săn” vé chương trình “Muôn sắc Việt Nam” vào lúc 10h ngày 17/11
    Ngày 13/11, Ban Tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra tối 24/11, tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) chính thức công bố thông tin đăng ký vé tham dự.
  • Lễ hội Áo dài Hà Nội 2026: Kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm
    Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, tổ chức, hiệp hội và đơn vị liên quan tổ chức. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch thường niên nhằm gìn giữ, phát huy giá trị áo dài Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc, sáng tạo và thân thiện.
  • [Video] Hà Nội mở rộng không gian sáng tạo, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa
    Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề "Kinh tế sáng tạo", đồng thời chính thức ra mắt nền tảng số văn hoá - du lịch HanoiGo.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 2)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”...
Miếu Đồng Cổ, chùa Thanh Lâm (huyện Từ Liêm)
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO