Lễ hội đền Hai Bà Trưng: Góp phần lan tỏa mạnh mẽ hơn giá trị di sản trên địa bàn Thủ đô
Sáng ngày 5/3 (tức ngày 6/2 âm lịch), tại cụm Di tích đền - chùa - đình Hai Bà Trưng, quận Hai Bà Trưng long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 1985 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng và công bố Quyết định ghi danh “Lễ hội đền Hai Bà Trưng” vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Tham dự chương trình có các đồng chí: Nguyễn Thị Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch. Về phía lãnh đạo TP Hà Nội, có các đồng chí: Bùi Thị Minh Hoài, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành uỷ Hà Nội; các đồng ý nguyên lãnh đạo, lãnh đạo các ban thuộc Thành uỷ - HĐND - UBND - MTTQ TP Hà Nội; lãnh đạo các sở ngành Thành phố.
Về phía quận Hai Bà Trưng có các đồng chí: Nguyễn Văn Nam, Bí thư Quận uỷ; Trần Quyết Thắng, Phó Bí thư Thường trực Quận uỷ, Chủ tịch HĐND quận; Nguyễn Quang Trung, Phó Bí thư, Chủ tịch UBND quận; các đồng chí trong Ban Thường vụ Quận ủy, lãnh đạo Quận ủy, HĐND, UBND, Uỷ ban MTTQ Việt Nam quận.
Hàng năm, cứ vào ngày mùng 6 tháng Hai (Âm lịch), Lễ hội kỷ niệm khởi nghĩa Hai Bà Trưng lại được tổ chức để tưởng nhớ công lao to lớn của Hai Bà Trưng Trắc - Trưng Nhị cùng các tướng lĩnh của Hai Bà.
Năm nay, Lễ hội được tổ chức trong 3 ngày, từ ngày 4/3 đến ngày 6/3/2025 (tức từ ngày mùng 5 đến ngày mùng 7 tháng Hai, năm Ất Tỵ 2025). Điểm đặc biệt là năm nay, cùng với Lễ kỷ niệm 1985 năm khởi nghĩa Hai Bà Trưng, nhân dân quận Hai Bà Trưng vinh dự đón nhận Quyết định của Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc công bố Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với Lễ hội đền Hai Bà Trưng, phường Đồng Nhân và Bạch Đằng; đón nhận Quyết định công nhận Điểm du lịch di tích Quốc gia đặc biệt đền - chùa - đình Hai Bà Trưng.
Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, hình ảnh và công lao to lớn của Hai Bà Trưng vẫn luôn được nhân dân ta đời đời tưởng nhớ và khắc ghi. Khu di tích quốc gia đặc biệt đền - chùa - đình Hai Bà Trưng đã trở thành địa chỉ thiêng liêng, là nơi thể hiện lòng tri ân sâu sắc của các thế hệ đối với hai vị nữ anh hùng dân tộc. Hàng năm, lễ hội đền Hai Bà Trưng được tổ chức long trọng với nhiều nghi lễ truyền thống, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương về dâng hương, chiêm bái, thành kính tưởng nhớ công đức Nhị vị Vua Bà.
Phát biểu khai mạc chương trình, Chủ tịch UBND quận Hai Bà Trưng Nguyễn Quang Trung cho biết, Lễ hội Hai Bà Trưng diễn ra hàng năm nhằm tri ân và tưởng nhớ hai vị nữ anh hùng kiệt xuất của dân tộc: Trưng Trắc, Trưng Nhị, các vị tướng lĩnh tài ba, nghĩa binh xuất sắc của Hai Bà, những người đã viết nên những trang sử vàng chói lọi của dân tộc ta trong buổi đầu dựng nước và giữ nước.
"Với những ý nghĩa to lớn về giá trị văn hóa, góp phần làm phong phú kho tàng di sản văn hóa của dân tộc, trong những ngày đầu xuân này, Lễ hội truyền thống – Lễ hội đền Hai Bà Trưng đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và Di tích quốc gia đặc biệt đền - chùa - đình Hai Bà Trưng đã được UBND Thành phố công nhận điểm du lịch. Đây không chỉ là niềm tự hào của nhân dân quận Hai Bà Trưng, của người dân địa phương mà còn là cột mốc quan trọng, mở ra những cơ hội mới để giá trị di sản tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới"
Chủ tịch UBND quận Hai Bà Trưng Nguyễn Quang Trung
Đền-chùa-đình Hai Bà Trưng là một quần thể di tích đặc sắc hiếm có tại trung tâm Thủ đô mà nổi bật là đền Hai Bà Trưng với kiến trúc “nội công ngoại quốc”. Trong đền hiện lưu giữ nhiều di vật quý, như: 27 đạo sắc phong của triều Lê và triều Nguyễn, tám pho tượng thờ, hai tấm bia đá cổ ghi sự tích Hai Bà, hai bộ kiệu thời Nguyễn. Quần thể được xây dựng trên khu đất vượng khí đem lại an lành, phúc lộc cho cuộc sống nhân dân địa phương. Với những ý nghĩa và giá trị về lịch sử, năm 2019, Di tích đền - chùa -đình Hai Bà Trưng đã vinh dự được Thủ tướng Chính phủ Quyết định xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.
Không chỉ lưu giữ những giá trị kiến trúc nghệ thuật đặc sắc, cụm di tích đền thờ Hai Bà Trưng còn mang giá trị văn hóa phong phú. Lễ hội đền Hai Bà Trưng là một lễ hội đặc biệt được tổ chức ở 3 địa phương trên địa bàn thành phố Hà Nội, cho thấy sự gắn kết chặt chẽ của cộng đồng dân cư, thể hiện sự tôn kính với Nhị vị Vua Bà, Lễ Tế hàng năm ở đây cũng được thực hiện theo nghi thức truyền thống, trang trọng, linh thiêng. Lễ cấp thủy, rước nước sông Hồng về đền thờ Hai Bà Trưng để tiến hành lễ mộc dục theo nghi thức cổ truyền.
Chương trình nghệ thuật kể câu chuyện lịch sử theo một cách thức hiện đại và mới mẻ với các chương hồi, cảnh diễn, nối tiếp, được biến chuyển tinh tế bằng kĩ xảo, âm nhạc hấp dẫn và đa dạng hình thức thể hiện như: ca hát, đồng diễn trống, sử ca… cùng với sự tham gia của đông đảo diễn viên, nghệ sĩ.
Bên cạnh đó, trong những ngày diễn ra Lễ hội, có rất nhiều hoạt động đặc sắc như: lễ dâng hương, tế lễ của các đoàn tế lễ địa phương; lễ rước nước; biểu diễn múa Lân, múa Rồng; biểu diễn võ thuật; hoạt động trải nghiệm tại các gian hàng,...
Trước đó, vào sáng ngày 4/3/2025 (tức ngày 05/2 Âm lịch), tại miếu thờ Hai Bà Trưng, Bến rước nước phường Bạch Đằng đã diễn ra Lễ dâng hương và Lễ cấp thủy trên sông Hồng theo truyền thống tín ngưỡng./.
Cách đây 1985 năm, vào năm 40 sau Công Nguyên, trước sự áp bức, bóc lột tàn bạo của nhà Đông Hán, Bà Trưng Trắc cùng em là Trưng Nhị đã giương cao ngọn cờ tụ nghĩa, kêu gọi hào kiệt bốn phương, nhân dân cả nước đứng lên đánh đuổi giặc Hán đô hộ. Cuộc khởi nghĩa được nhân dân khắp nơi nhất tề ủng hộ, hưởng ứng, tạo thành sức mạnh như vũ bão. Nghĩa quân Hai Bà Trưng đi đến đâu, chính quyền và đội quân nhà Hán tan tành đến đó.
Chỉ trong một thời gian ngắn, Hai Bà Trưng đã đánh chiếm được 65 huyện thành, khi đó là toàn bộ lãnh thổ nước Việt. Thái thú Tô Định phải bỏ chạy về nước, chấm dứt ách đô hộ hà khắc của nhà Đông Hán. Đất nước được giải phóng, bà Trưng Trắc được tướng sĩ và nhân dân suy tôn lên ngôi vua, lấy hiệu là Trưng Nữ Vương, định đô ở Mê Linh. Lên ngôi được 3 năm, vào năm 43 sau công nguyên, quân giặc lại tràn sang đất nước ta một lần nữa, Hai Bà Trưng tiếp tục lãnh đạo nghĩa quân và nhân dân chống giặc. Ngày mùng 6 tháng Hai năm Quý Mão, tương truyền, sau khi quyết chiến với kẻ thù, quyết không để sa vào tay giặc, Hai Bà đã gieo mình xuống sông Hát tuẫn tiết. Khí phách của Hai Bà kết thành tượng đá, theo dòng nước trôi xuôi đến bãi Đồng Nhân. Dân làng Đồng Nhân xưa đã lấy vải đỏ làm lễ rước tượng vào bờ. Năm 1142, vua Lý Anh Tông truyền lập đền thờ Hai Bà Trưng ngay tại bờ sông. Năm 1819, do bến sông sạt lở, đền thờ Hai Bà Trưng được chuyển vào khu Võ Miếu, thôn Hương Viên, huyện Thọ Xương, nay là phường Đồng Nhân, quận Hai Bà Trưng.
.jpg "Hà Nội: Xếp hạng di tích lịch sử - văn hoá và danh lam thắng cảnh cấp thành phố đối với 17 di tích")
