Hướng đến xây dựng Thị xã Sơn Tây thành đô thị văn hóa lịch sử của Thủ đô Hà Nội

Phát huy giá trị trung tâm văn hóa lịch sử xứ Đoài của Hà Nội

Báo cáo với Đoàn công tác của Thành ủy, Phó Bí thư Thường trực Thị ủy, Chủ tịch HĐND thị xã Sơn Tây Nguyễn Quang Hán cho biết: Triển khai Chương trình số 06-CTr/TU của Thành ủy, Thị ủy đã ban hành nhiều văn bản, lãnh đạo chỉ đạo, thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Chương trình 06-CTr/TU; Ban Thường vụ Thị ủy ban hành Nghị quyết số 12-NQ/TU ngày 01/6/2021 về “Tăng cường công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, gắn với phát triển kinh tế du lịch thị xã giai đoạn 2021- 2025, định hướng đến năm 2030”…

Thị xã đã tập trung phát huy các giá trị văn hóa trong phát triển du lịch, xây dựng Sơn Tây trở thành đô thị vệ tinh của Thủ đô với chức năng: Đô thị văn hóa - lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững. Thị xã có hai điểm du lịch đã được UBND thành phố công nhận là Điểm du lịch Làng cổ xã Đường Lâm và Điểm du lịch thôn Lòng Hồ xã Kim Sơn.

Thị xã tổ chức thành công nhiều sự kiện, chương trình văn hóa đặc sắc, tạo nên nhiều không gian văn hóa mới, lành mạnh, thu hút đông đảo người dân trong và ngoài thị xã tham gia; xây dựng nhiều sản phẩm du lịch tại các điểm du lịch: Trải nghiệm làm nông nghiệp, làm gốm, vẽ tranh, ẩm thực cỗ sen, cơm quê tại các nhà cổ, cho thuê trang phục, xe đạp, chụp ảnh, đêm Làng cổ…

Bên cạnh đó, thị xã tập trung biên soạn, phát hành nhiều ấn phẩm văn hóa có hàm lượng giá trị khoa học cao, phục vụ hiệu quả cho việc nghiên cứu, tìm hiểu, giới thiệu, quảng bá về văn hóa Sơn Tây và văn hóa xứ Đoài, điển hình như 2 cuốn sách và 1 bộ phim tư liệu ra mắt nhân dịp Kỷ niệm 100 năm thành lập thị xã, 555 năm danh xưng Sơn Tây gồm: Sơn Tây - Hội tụ và lan tỏa văn hóa xứ Đoài, các nhà khoa bảng Sơn Tây; Sơn Tây - đẹp mãi danh xưng; tổ chức chuỗi các hoạt động kỷ niệm nhằm tuyên truyền, quảng bá hình ảnh, văn hóa, con người, tạo hiệu ứng lan tỏa, phát triển ngành công nghiệp văn hóa của Sơn Tây nói riêng và Hà Nội chung. Từ năm 2021 đến nay, thị xã đã đón 2.760.000 lượt khách du lịch đến địa bàn.

Thực hiện Chương trình 06-CTr/TU gắn với Chương trình số 11-CTr/TU của Thành ủy, thị xã đạt 17/17 chỉ tiêu. Từ năm 2021-2023, thị xã có 95,8% gia đình văn hóa; 97,5% số tổ dân phố và 93,5% số thôn đạt văn hóa; 125 cơ quan, đơn vị được công nhận đạt văn hóa, trong đó 32 cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt cấp thành phố; 118/118 thôn, tổ dân phố xây dựng hương ước, quy ước, đạt 100%. Năm 2024, thị xã có 118/118 thôn, tổ dân phố, đăng ký xây dựng danh hiệu văn hóa; 36.706/37.303 hộ đăng ký danh hiệu Gia đình văn hóa.

Chú trọng xây dựng văn hóa từ trong Đảng, trong cơ quan, doanh nghiệp, thị xã đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, tích cực tuyên truyền thực hiện Bộ quy tắc ứng xử của UBND thành phố; nâng cao chất lượng, hiệu quả việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp...

Trên địa bàn thị xã có 244 di tích được đưa vào danh mục kiểm kê của thành phố năm 2016, trong đó có 80 di tích được Nhà nước xếp hạng cấp Quốc gia, thành phố, 65 lễ hội truyền thống, 1 di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, 99 đạo sắc phong đã được UBND thành phố công nhận là thư tịch quý… Công tác xếp hạng di tích được chú trọng, từ năm 2022 đến nay, thị xã có 5 di tích cấp thành phố và 3 di tích được nâng cấp xếp hạng cấp Quốc gia (đền Măng Sơn, đình Sơn Trung, đình Sơn Đông), 3 nghệ nhân được công nhận Nghệ nhân ưu tú. Thị xã cũng đã kiểm tra, khảo sát, đề xuất tu bổ, tôn tạo các di tích xuống cấp giai đoạn 2024-2025 và hoàn thiện hồ sơ đề nghị xếp hạng 3 di tích, lập hồ sơ trình UBND thành phố, các Sở, ngành thẩm định Đề án “Đầu tư tôn tạo, bảo tồn và phát huy giá trị di tích Làng cổ ở Đường Lâm, thị xã Sơn Tây, giai đoạn 2024-2030, định hướng đến năm 2035”.

Tăng cường hội nhập trên lĩnh vực văn hóa, thị xã tổ chức, phối hợp tổ chức nhiều hoạt động hợp tác, giao lưu văn hóa như: Chương trình “Tết làng Việt” với nhiều hoạt động phong phú tại làng cổ Đường Lâm; phối hợp với tổ chức Jica Nhật Bản tại Việt Nam và Trường Đại học Xã hội và Nhân văn, tổ chức thành công các hoạt động giới thiệu phục dựng nghề làm trang phục truyền thống với chất liệu làm từ củ Nâu, hội thi phụ nữ làm sản phẩm du lịch, giới thiệu không gian trà đạo Nhật Bản… tại di tích Làng cổ Đường Lâm; tham gia các lễ hội, triển lãm về kích cầu du lịch do UBND thành phố tổ chức như: Lễ hội du lịch, quà tặng du lịch, lễ hội ẩm thực, lễ hội thiết kế sáng tạo…

Trong khuôn khổ Diễn đàn Du lịch ASEAN (ATF) năm 2024, tổ chức tại Lào, sản phẩm “Du lịch nông thôn bền vững - Trải nghiệm ẩm thực truyền thống Bắc Bộ tại Làng cổ Đường Lâm“ đã được vinh danh và nhận giải thưởng sản phẩm du lịch bền vững ASEAN...

“Đánh thức ” tiềm năng phát triển văn hóa - du lịch Sơn Tây

Theo Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050, thị xã Sơn Tây được quy hoạch thành đô thị văn hóa lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng, đô thị vệ tinh cửa ngõ Tây Bắc thành phố Hà Nội. Trên cơ sở đó, thị xã phát triển hình thành 3 khu du lịch chính: Khu du lịch Đồng Mô (sinh thái kết hợp vui chơi, thể thao, giải trí, nghỉ dưỡng); khu trung tâm thị xã - Thành cổ - đền Và - Đường Lâm (di tích lịch sử, văn hóa, kiến trúc, tín ngưỡng); khu du lịch Xuân Khanh (khu vui chơi, giải trí, nghỉ ngơi, du lịch sinh thái).

Nhằm huy động nguồn lực cho phát triển văn hóa - xã hội, UBND thị xã Sơn Tây xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 bảo đảm đồng bộ, HĐND thị xã ban hành Nghị quyết số 30/NQ-HĐND ngày 22/12/2021, trong đó tổng nguồn vốn ngân sách Nhà nước dự kiến bố trí cho đầu tư cho phát triển văn hóa - xã hội trên địa bàn thị xã giai đoạn 2021-2025 hơn 836,9 tỷ đồng. Thị xã cũng huy động nguồn lực xã hội hóa cho phát triển văn hóa 37,2 tỷ đồng; xã hội hóa các sự kiện hơn 10 tỷ đồng…

Tại buổi làm việc, đại diện lãnh đạo các sở, ngành thành phố: Liên đoàn Lao động, Kế hoạch Đầu tư, Du lịch, Lao động Thương binh & Xã hội, Văn phòng Thành ủy, Nội vụ, Văn hóa, Ban Văn hóa xã hội - HĐND thành phố… nêu ý kiến, đề nghị thành phố tăng cường nguồn lực đầu tư cho thị xã, trong đó tập trung quan tâm đầu tư cho Đường Lâm hơn 1.000 tỷ đồng để thực hiện đề án “Đầu tư tôn tạo, bảo tồn và phát huy giá trị di tích Làng cổ ở Đường Lâm, thị xã Sơn Tây, giai đoạn 2024-2030, định hướng đến năm 2035”.

Đồng thời, đề nghị thị xã quan tâm các vấn đề: Nâng cao trách nhiệm của người dân trong vấn đề thụ hưởng, bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị văn hóa; đầu tư tốt hơn nữa cho giáo dục, tăng số trường đạt chuẩn Quốc gia; việc thu phí các di tích văn hóa, thắng cảnh còn thấp; cần khai thác du lịch tại hồ Đồng Mô kết nối Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam; tăng cường truyền thông, quảng bá hình ảnh thị xã Sơn Tây; xây dựng hoạt động thường niên, định kỳ nhằm thu hút, quảng bá văn hóa, du lịch trên địa bàn thị xã; quan tâm công tác đào tạo nghề, nâng cao chất lượng nguồn lực lao động; minh chứng thêm về kết quả đạt được về hoạt động thể dục thể thao cộng đồng; thị xã cần nâng cao chất lượng khai thác hoạt động tại các nhà văn hóa thôn; tăng cường hợp tác, học tập, trao đổi kinh nghiệm nhằm phát triển du lịch; cần rà soát chỉ tiêu thiết chế văn hóa cấp xã, phường…

Phát biểu tại buổi kiểm tra, đồng chí Nguyễn Doãn Toản - Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy đánh giá cao việc thực hiện Chương trình số 06-CTr/TU của thị xã Sơn Tây, thị xã đã chọn đúng hướng đi, “đánh thức tiềm năng” phát triển văn hóa - du lịch trên địa bàn. Đồng chí Nguyễn Doãn Toản cũng đề nghị thời gian tới, thị xã tiếp tục quan tâm nâng cao nhận thức của người dân trong bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa; có cách làm mới, sáng kiến mới trong huy động, sử dụng nguồn lực phát triển văn hóa; có phương pháp quản lý, khai thác, phát huy các thiết chế văn hóa đã được đầu tư; tổ chức các chương trình văn hóa nghệ thuật gắn với giáo dục chính trị, nhằm lan tỏa và giáo dục ý thức bảo vệ, phát huy giá trị.

Đối với các kiến nghị của thị xã, đồng chí Nguyễn Doãn Toản cho biết sẽ đề nghị thành phố quan tâm, sớm phê duyệt đề án “Đầu tư tôn tạo, bảo tồn và phát huy giá trị di tích Làng cổ ở Đường Lâm, thị xã Sơn Tây, giai đoạn 2024-2030, định hướng đến năm 2035”; đôn đốc, chỉ đạo các sở, ngành chức năng trong việc phối hợp với thị xã nhằm thực hiện tốt hơn Chương trình số 06-CTr/TU./.