Hình tượng Rồng qua các triều đại đất Kinh kỳ

Hướng Dương| 29/06/2009 10:05

(NHN) Cái tên Thăng Long với ý nghĩa là  Rồng bay h?n đã rất quen thuộc với người dân Việt. Hình tượng con rồng gắn bó mật thiết đối với cư dân Thăng Long “ Hà  Nội như một nét đặc trưng riêng của một vùng đất địa linh nhân kiệt nà y.

Nói vử lịch sử­ của Rồng thì không có nơi nà o gắn liửn với những câu chuyện kể vử Rồng nhiửu như ở vịnh Hạ Long và  Thăng Long. Lịch sử­ của Rồng ở vịnh Hạ Long là  lịch sử­ của Rồng hạ thế còn lịch sử­ của Rồng Thăng Long là  Rồng bay lên.

Theo sự tích vử Hạ Long, khi vùng biển trời của ta bị giặc ngoại xâm xâm lấn, Ngọc Hoà ng Thượng Аế đã ra lệnh cho Rồng mẹ mang theo một đà n Rồng con giáng thế giúp dân đánh giặc. Khi những chiếc thuyửn giặc ồ ạt xông ra, lập tức Rồng mẹ dẫn ra một đà n Rồng con phun ra một loạt những viên châu ngọc hình mũi tên đâm thẳng và o quân giặc. Những mũi tên ngọc đó, mũi thì đâm và o thuyửn giặc, mũi rơi trên biển tạo thà nh một trận địa như núi giăng chặn những thuyửn chiến của giặc lại. Аến khi giặc tan thì đà n Rồng ở lại, chỗ Rồng mẹ hạ xuống mặt biển được gọi là  Hạ Long còn chỗ đà n Rồng con ở lại gọi là  Bái Tử­ Long.

Hình tượng Rồng qua các triều đại đất Kinh kỳ

Hình tượng Rồng thời Lê

Còn sự hình thà nh tên gọi Thăng Long, thì và o mùa thu năm 1010, khi vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư vử thà nh Аại La với ý tưởng xây dựng nơi đây thà nh kinh đô bậc nhất của các bậc đế vương. Khi thuyửn gần cập bến thì trên bầu xuất hiện đám mây tạo thà nh hình một con Rồng và ng cuồn cuộn bay lên cao. Vua Lý Thái Tổ và  các triửu thần cho rằng đó điửm là nh, đất nước sẽ mở ra một trang sử­ mới, nhà  vua đã lấy luôn cái tên Thăng Long (Rồng bay) để đặt cho kinh thà nh. Аó là  một biểu tượng vử cái thế nước đi lên của đất nước Аại Việt.

Thăng Long “ Hà  Nội vốn là  vùng đất Giao Chỉ của bộ tộc Văn Lang do các vua Hùng mà  thuyết là  con của Lạc Long Quân “ Vua Rồng xứ Lạc lập nên. Chính bởi vậy mà  trên vùng đất Thăng Long cũng có nhiửu di tích lịch sử­ là  nơi thử của thần Rồng, các tướng lĩnh của vua Hùng hoặc các nhân vật huyửn thoại có cội nguồn con Rồng cháu Tiên như miếu thử Lạc Long Quân và  à‚u Cơ, miếu thử Linh Lang Thủy Thần ở Yên Hoa xưa nay nằm trên đất Yên Ninh, Ba Аình, đửn Voi Phục “ Thủ Lệ...

Cũng từ đây, hai chữ Thăng Long cùng với hình tượng con Rồng đã gắn bó với nửn văn hóa Аại Việt. Nó trở thà nh một phần bản mệnh của nhà  vua, thể hiện quyửn uy, sức mạnh của các bậc đế vương. Từ các triửu đại Lý, Trần, Lê, Nguyễn, hình tượng con Rồng vẫn luôn được khai thác triệt để, mỗi triửu đại đửu gợi ra một hình tượng Rồng đặc trưng. Rồng thời Lý mửm mại, vươn lên cao, nhử dần vử phía đuôi gợi mở vử một thời kử³ phát triển thuận lợi đỉnh cao rồi suy tà n trong sự yên bình.

Hình tượng Rồng qua các triều đại đất Kinh kỳ

Rồng thời Lý

Rồng thời Trần lượn khá thoải mái với động tác dứt khoát, mạnh mẽ. Thân rồng thường mập chắc, tư thế vươn vử phía trước. Cách thể hiện rồng không chịu những quy định khắc khe như thời Lý. Nó gợi mở vử một triửu đại Trần mạnh mẽ, vững và ng trước những biến động của đất nước. Rồi đến thời Lê, hình tượng Rồng mang một sắc thái dữ hơn so với Rồng Lý, Rồng Trần. Rồng thời Trịnh Nguyễn vẫn còn đứng đầu trong bộ tứ linh nhưng đã được nhân cách hóa, được đưa và o đời thường như hình Rồng mẹ có bầy Rồng con quây quần, Rồng đuổi bắt mồi, Rồng trong cảnh lứa đôi. Còn Rồng thời Nguyễn trở lại vẻ uy nghi tượng trưng cho sức mạnh thiêng liêng. Rồng được thể hiện ở nhiửu tư thế, ẩn mình trong đám mây, hoặc ngậm chữ thọ, hai rồng chầu mặt trời, chầu hoa cúc, chầu chữ thọ...

Hình tượng Rồng đã được các nghệ nhân tà i hoa hư cấu, sáng tạo, tạo nên cả một thế giới Rồng đặc trưng cho từng triửu đại và  có mặt ở hầu khắp các công trình kiến trúc, tôn giáo như lăng tẩm, đình miếu, chùa chiửn, thà nh quách của Thăng Long... mà  hiện nay ta có thể nhìn thấy điển hình nhất là  hai cặp Rồng đá ở điện Kính Thiên trong Thà nh cổ Hà  Nội và  rất nhiửu hiện vật đá, gạch trang trí có chạm vẽ hình Rồng trong Hoà ng Thà nh Thăng Long.

Hình tượng Rồng trong lòng người dân Thăng Long “ Hà  Nội không chỉ là  biểu tượng văn hóa vô giá trong các di sản văn hóa vật thể mà  còn hiển hiện trong các di sản văn hóa phi vật thể. Аó là  hình tượng Rồng trong các lễ hội truyửn thống, là  biểu tượng của một Thăng Long thịnh vượng, Thăng Long vươn lên cao, là  biểu tượng của con Rồng lử­a, sức mạnh dân tộc trong những cuộc chiến tranh chống lại kẻ thù xâm lược.

Rồng Thăng Long không chỉ có nguồn gốc từ nội sinh, nòi giống của con Lạc cháu Hồng mà  nó còn gắn bó với tiến trình phát triển của vùng đất Thăng Long vử mọi mặt. Cái tên Thăng Long “ Rồng bay đã và  sẽ trở thà nh một biểu tượng muôn đời cho người dân Thăng Long “ Hà  Nội

(0) Bình luận
  • Hà Nội - “dòng sông nghĩa tình” cuộn chảy
    Hà Nội - trái tim của đất nước, đã và đang lan tỏa thông điệp “vì cả nước, cùng cả nước” bởi Thủ đô sẵn sàng chia sẻ, hỗ trợ đồng bào lũ lụt miền Trung, Tây Nguyên với tất cả khả năng. Hành trình hỗ trợ đồng bào vùng lũ của Hà Nội không chỉ là sự chi viện vật chất đơn thuần, mà còn là bản giao hưởng xúc động về tình người, về trách nhiệm của Thủ đô đối với đồng bào trên mọi miền Tổ quốc.
  • Hà Nội tiếp tục hỗ trợ tỉnh Gia Lai 200 tỷ đồng khắc phục hậu quả mưa lũ
    Sau khi chi viện khẩn cấp 50 tỷ đồng cho tỉnh Gia Lai, Hà Nội tiếp tục hỗ trợ 200 tỷ đồng nhằm giúp người dân địa phương nhanh chóng ổn định cuộc sống.
  • MTTQ Việt Nam xã Thanh Oai kêu gọi nhân dân ủng hộ đồng bào miền Trung bị lũ lụt
    Ngày 24/11, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Thanh Oai (TP. Hà Nội) đã có Thư ngỏ kêu gọi toàn thể nhân dân, cán bộ, công chức, viên chức, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, các tổ chức chính trị – xã hội và các nhà hảo tâm trên địa bàn xã Thanh Oai tham gia ủng hộ đồng bào chịu ảnh hưởng nặng nề do bão lũ gây ra.
  • Festival Thu Hà Nội 2025 thu hút hơn 5 vạn du khách, lan tỏa tinh thần tương thân tương ái với đồng bào vùng lũ
    Sau 3 ngày với không gian trải nghiệm đặc sắc, Festival Thu Hà Nội lần thứ 3 năm 2025 với chủ đề “Thu Hà Nội - Mùa thu ký ức” đã bế mạc tối 23/11. Sự kiện năm nay thu hút hơn 50.000 lượt du khách và đặc biệt, tại Lễ bế mạc, Ban tổ chức và các đơn vị đồng hành đã quyên góp ủng hộ đồng bào các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên bị ảnh hưởng bởi lũ lụt hơn 81 triệu đồng.
  • Bản lĩnh "người chỉ huy hình sự" nơi tuyến đầu giữ bình yên Thủ đô
    Đại tá Đặng Việt Quảng, Trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hà Nội là một trong những chỉ huy chủ chốt của lực lượng Công an Thủ đô, với gần 30 năm gắn bó tuyến đầu đấu tranh phòng chống tội phạm. Đại tá Đặng Việt Quảng đã chỉ đạo phá hàng loạt vụ án đặc biệt nghiêm trọng, được đánh giá là người chỉ huy bản lĩnh, trách nhiệm và giàu nhân văn. Vừa qua, Đại tá Đặng Việt Quảng vinh dự được trao danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú”, ghi nhận những đóng góp xuất sắc cho sự bình yên và an ninh của Thủ đô.
  • Tổ chức cuộc thi hùng biện “Tuổi trẻ Thủ đô - Bản lĩnh, sáng tạo, hội nhập trong kỷ nguyên mới”
    Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội vừa ban hành kế hoạch tổ chức Cuộc thi hùng biện năm 2025 với chủ đề “Tuổi trẻ Thủ đô - Bản lĩnh, sáng tạo, hội nhập trong kỷ nguyên mới”. Cuộc thi dành cho thanh niên, sinh viên, học sinh đang học tập, làm việc, sinh sống tại các phường, xã, các trường đại học, cao đẳng, Trung học phổ thông, các câu lạc bộ… trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
Hình tượng Rồng qua các triều đại đất Kinh kỳ
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO