Hình tượng Rồng qua các triều đại đất Kinh kỳ

Hướng Dương| 29/06/2009 10:05

(NHN) Cái tên Thăng Long với ý nghĩa là  Rồng bay h?n đã rất quen thuộc với người dân Việt. Hình tượng con rồng gắn bó mật thiết đối với cư dân Thăng Long “ Hà  Nội như một nét đặc trưng riêng của một vùng đất địa linh nhân kiệt nà y.

Nói vử lịch sử­ của Rồng thì không có nơi nà o gắn liửn với những câu chuyện kể vử Rồng nhiửu như ở vịnh Hạ Long và  Thăng Long. Lịch sử­ của Rồng ở vịnh Hạ Long là  lịch sử­ của Rồng hạ thế còn lịch sử­ của Rồng Thăng Long là  Rồng bay lên.

Theo sự tích vử Hạ Long, khi vùng biển trời của ta bị giặc ngoại xâm xâm lấn, Ngọc Hoà ng Thượng Аế đã ra lệnh cho Rồng mẹ mang theo một đà n Rồng con giáng thế giúp dân đánh giặc. Khi những chiếc thuyửn giặc ồ ạt xông ra, lập tức Rồng mẹ dẫn ra một đà n Rồng con phun ra một loạt những viên châu ngọc hình mũi tên đâm thẳng và o quân giặc. Những mũi tên ngọc đó, mũi thì đâm và o thuyửn giặc, mũi rơi trên biển tạo thà nh một trận địa như núi giăng chặn những thuyửn chiến của giặc lại. Аến khi giặc tan thì đà n Rồng ở lại, chỗ Rồng mẹ hạ xuống mặt biển được gọi là  Hạ Long còn chỗ đà n Rồng con ở lại gọi là  Bái Tử­ Long.

Hình tượng Rồng qua các triều đại đất Kinh kỳ

Hình tượng Rồng thời Lê

Còn sự hình thà nh tên gọi Thăng Long, thì và o mùa thu năm 1010, khi vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư vử thà nh Аại La với ý tưởng xây dựng nơi đây thà nh kinh đô bậc nhất của các bậc đế vương. Khi thuyửn gần cập bến thì trên bầu xuất hiện đám mây tạo thà nh hình một con Rồng và ng cuồn cuộn bay lên cao. Vua Lý Thái Tổ và  các triửu thần cho rằng đó điửm là nh, đất nước sẽ mở ra một trang sử­ mới, nhà  vua đã lấy luôn cái tên Thăng Long (Rồng bay) để đặt cho kinh thà nh. Аó là  một biểu tượng vử cái thế nước đi lên của đất nước Аại Việt.

Thăng Long “ Hà  Nội vốn là  vùng đất Giao Chỉ của bộ tộc Văn Lang do các vua Hùng mà  thuyết là  con của Lạc Long Quân “ Vua Rồng xứ Lạc lập nên. Chính bởi vậy mà  trên vùng đất Thăng Long cũng có nhiửu di tích lịch sử­ là  nơi thử của thần Rồng, các tướng lĩnh của vua Hùng hoặc các nhân vật huyửn thoại có cội nguồn con Rồng cháu Tiên như miếu thử Lạc Long Quân và  à‚u Cơ, miếu thử Linh Lang Thủy Thần ở Yên Hoa xưa nay nằm trên đất Yên Ninh, Ba Аình, đửn Voi Phục “ Thủ Lệ...

Cũng từ đây, hai chữ Thăng Long cùng với hình tượng con Rồng đã gắn bó với nửn văn hóa Аại Việt. Nó trở thà nh một phần bản mệnh của nhà  vua, thể hiện quyửn uy, sức mạnh của các bậc đế vương. Từ các triửu đại Lý, Trần, Lê, Nguyễn, hình tượng con Rồng vẫn luôn được khai thác triệt để, mỗi triửu đại đửu gợi ra một hình tượng Rồng đặc trưng. Rồng thời Lý mửm mại, vươn lên cao, nhử dần vử phía đuôi gợi mở vử một thời kử³ phát triển thuận lợi đỉnh cao rồi suy tà n trong sự yên bình.

Hình tượng Rồng qua các triều đại đất Kinh kỳ

Rồng thời Lý

Rồng thời Trần lượn khá thoải mái với động tác dứt khoát, mạnh mẽ. Thân rồng thường mập chắc, tư thế vươn vử phía trước. Cách thể hiện rồng không chịu những quy định khắc khe như thời Lý. Nó gợi mở vử một triửu đại Trần mạnh mẽ, vững và ng trước những biến động của đất nước. Rồi đến thời Lê, hình tượng Rồng mang một sắc thái dữ hơn so với Rồng Lý, Rồng Trần. Rồng thời Trịnh Nguyễn vẫn còn đứng đầu trong bộ tứ linh nhưng đã được nhân cách hóa, được đưa và o đời thường như hình Rồng mẹ có bầy Rồng con quây quần, Rồng đuổi bắt mồi, Rồng trong cảnh lứa đôi. Còn Rồng thời Nguyễn trở lại vẻ uy nghi tượng trưng cho sức mạnh thiêng liêng. Rồng được thể hiện ở nhiửu tư thế, ẩn mình trong đám mây, hoặc ngậm chữ thọ, hai rồng chầu mặt trời, chầu hoa cúc, chầu chữ thọ...

Hình tượng Rồng đã được các nghệ nhân tà i hoa hư cấu, sáng tạo, tạo nên cả một thế giới Rồng đặc trưng cho từng triửu đại và  có mặt ở hầu khắp các công trình kiến trúc, tôn giáo như lăng tẩm, đình miếu, chùa chiửn, thà nh quách của Thăng Long... mà  hiện nay ta có thể nhìn thấy điển hình nhất là  hai cặp Rồng đá ở điện Kính Thiên trong Thà nh cổ Hà  Nội và  rất nhiửu hiện vật đá, gạch trang trí có chạm vẽ hình Rồng trong Hoà ng Thà nh Thăng Long.

Hình tượng Rồng trong lòng người dân Thăng Long “ Hà  Nội không chỉ là  biểu tượng văn hóa vô giá trong các di sản văn hóa vật thể mà  còn hiển hiện trong các di sản văn hóa phi vật thể. Аó là  hình tượng Rồng trong các lễ hội truyửn thống, là  biểu tượng của một Thăng Long thịnh vượng, Thăng Long vươn lên cao, là  biểu tượng của con Rồng lử­a, sức mạnh dân tộc trong những cuộc chiến tranh chống lại kẻ thù xâm lược.

Rồng Thăng Long không chỉ có nguồn gốc từ nội sinh, nòi giống của con Lạc cháu Hồng mà  nó còn gắn bó với tiến trình phát triển của vùng đất Thăng Long vử mọi mặt. Cái tên Thăng Long “ Rồng bay đã và  sẽ trở thà nh một biểu tượng muôn đời cho người dân Thăng Long “ Hà  Nội

(0) Bình luận
  • Workshop “Màu của nắng” và hành trình làm sống dậy di sản của nghệ sĩ Bo Bi
    Ẩn mình trên tầng hai của khu thương mại sầm uất, đình Hoa Lộc Thị, nơi thờ tự Ông tổ nghề nhuộm những ngày này bỗng bừng lên rực rỡ. Nằm trong chuỗi hoạt động của Tuần lễ Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop tơ lụa “Màu của nắng” không chỉ mang đến lăng kính thị giác mới mẻ, mà còn là nỗ lực đầy tâm huyết của người nghệ sĩ nhằm đánh thức trầm tích văn hóa ngàn năm trên đất kinh kỳ.
  • Tây Hồ phát huy sức mạnh cộng đồng từ những thiết chế văn hóa cơ sở
    Ngày 14/11, tại Tổ dân phố số 27, UBND phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức Ngày hội Văn hóa đại đoàn kết dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam và ra mắt mô hình điểm “Phát huy hiệu quả thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở tổ dân phố 27”.
  • Lễ hội Áo dài Hà Nội 2026: Kết hợp các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm
    Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, tổ chức, hiệp hội và đơn vị liên quan tổ chức. Đây là hoạt động văn hóa, du lịch thường niên nhằm gìn giữ, phát huy giá trị áo dài Việt Nam, đồng thời quảng bá hình ảnh Thủ đô giàu bản sắc, sáng tạo và thân thiện.
  • Phần thưởng lớn nhất là được thấy học trò trưởng thành, sống có ý nghĩa và tìm thấy con đường của riêng mình
    Hành trình gần 20 năm gắn bó với bục giảng, cô giáo Nguyễn Lan Phương – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng trường THCS Nguyễn Phong Sắc (phường Bạch Mai, TP Hà Nội) đã đạt đường nhiều thành tích nổi bật. Cô Nguyễn Lan Phương chia sẻ: “Càng gắn bó với nghề càng hiểu rằng phần thưởng lớn nhất của người thầy không phải là những danh hiệu, mà là được chứng kiến học trò trưởng thành, sống có ý nghĩa và tìm thấy con đường của riêng mình”.
  • Hà Nội khen thưởng 8 cá nhân đạt danh hiệu "Người tốt, việc tốt"
    UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành quyết định tặng danh hiệu "Người tốt, việc tốt" cho 8 cá nhân tiêu biểu thuộc Tổng Công ty Vận tải Hà Nội và Công an thành phố Hà Nội. Các cá nhân được tuyên dương gồm những công nhân lái xe, nhân viên phục vụ tuyến buýt và lực lượng công an cơ sở tận tụy với công việc. Tiền thưởng cho các cá nhân được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định hiện hành.
  • Hà Nội ban hành Bộ tiêu chí và Phương pháp khảo sát, đo lường Chỉ số hạnh phúc của người dân
    Hoạt động khảo sát trực tiếp được thực hiện vào quý IV hằng năm tại 126 xã, phường và dự kiến công bố kết quả vào Ngày Quốc tế Hạnh phúc (20/3). Bộ tiêu chí khảo sát và đo lường Chỉ số hạnh phúc gồm 50 tiêu chí thuộc 5 trụ cột về kinh tế, mối quan hệ xã hội, dịch vụ an sinh, môi trường sống và quản trị đô thị, được tính theo thang điểm 10. Bên cạnh phỏng vấn trực tiếp, thành phố còn triển khai khảo sát trực tuyến qua ứng dụng iHanoi để phục vụ công tác theo dõi xu hướng và cải thiện chất lượng sống cho Nhâ
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Workshop “Màu của nắng” và hành trình làm sống dậy di sản của nghệ sĩ Bo Bi
    Ẩn mình trên tầng hai của khu thương mại sầm uất, đình Hoa Lộc Thị, nơi thờ tự Ông tổ nghề nhuộm những ngày này bỗng bừng lên rực rỡ. Nằm trong chuỗi hoạt động của Tuần lễ Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop tơ lụa “Màu của nắng” không chỉ mang đến lăng kính thị giác mới mẻ, mà còn là nỗ lực đầy tâm huyết của người nghệ sĩ nhằm đánh thức trầm tích văn hóa ngàn năm trên đất kinh kỳ.
  • Thúc đẩy phát huy tiềm năng không gian đô thị thông qua các ý tưởng sáng tạo
    Sáng ngày 15/11/2026, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội đã diễn ra Lễ trao giải Cuộc thi “Thiết kế Không gian Sáng tạo Hà Nội 2026” với chủ đề “Hà Nội – Đánh thức không gian đô thị” do Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Phát triển Hạ tầng sáng tạo thuộc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026.
  • “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”: Bồi đắp lòng yêu nước, khơi dậy sức mạnh đoàn kết
    Nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026), tối ngày 14/11, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội đã tổ chức chương trình chính luận nghệ thuật đặc biệt mang tên “Hà Nội - Triệu trái tim, một niềm tin”.
  • Đưa nghệ thuật xiếc và tạp kỹ đến gần hơn với công chúng
    Tối 15/11, tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cộng đồng” do Nhà hát Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Hà Nội thực hiện đã giới thiệu nhiều tiết mục biểu diễn đặc sắc. Với sự kết hợp giữa kỹ thuật xiếc, ảo thuật và những màn diễn vui nhộn mang đến điểm hẹn nghệ thuật hấp dẫn, góp phần làm phong phú không gian văn hóa Hồ Gươm.
  • “Lụa Đào Nhuộm Dáng” - Khi thời trang hòa nhịp cùng phố phường Hà Nội
    Chiều 15/11, tuyến phố Tràng Tiền (Hà Nội) trở thành sàn diễn thời trang đầy sắc màu nghệ thuật với sự tham gia của 5 đơn vị giáo dục: Đại học Công nghiệp & Thương mại Hà Nội, Đại học Mở Hà Nội, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội), Đại học Mỹ thuật Công nghiệp và Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương.
Đừng bỏ lỡ
Hình tượng Rồng qua các triều đại đất Kinh kỳ
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO