Bảo Ninh Vương

Bùi Dư| 07/04/2020 09:26

(Thành hoàng làng Bằng Liệt nay thuộc phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội)

Bảo Ninh Vương
Miếu Gàn được coi là “tổng hành dinh” thờ Bảo Ninh Vương.
Vào thời Trần Minh Tông, niên hiệu Đại Khánh (1314 - 1323), Chu Văn An đến mở trường dạy học ở làng Cung Hoàng (nay thôn Huỳnh Cung, xã Tam Hiệp, huyện Thanh Trì). Đến xin học có một người học trò tuấn tú, cung cách và cử chỉ khác hẳn người thường. Có bạn đồng môn khi phát hiện thấy hằng ngày người học trò kỳ lạ này từ đầm Lân Đàm lên trường theo học, đã thưa với thầy Chu, thầy biết vậy, không nói gì. Một hôm, nhìn thấy trên mỏm đầu người học trò có cánh bèo tấm, thầy Chu biết đó là con vua Thủy Tề lên học. 

Gặp năm trời làm đại hạn kéo dài, đồng ruộng khô nẻ, lúa màu nắng cháy, nhân dân lo lắng. Hôm đó, dạy học xong, thầy Chu gọi học trò lại để hỏi xem ai có cách gì giúp dân vượt qua thử thách của thiên tai khắc nghiệt. Trước yêu cầu khẩn thiết của thầy, cậu học trò không ngần ngại, đã xin nhận và thưa với thầy Chu: “Con biết là trái lệnh thiên đình sẽ bị trừng trị, nhưng con xin vâng lời thầy giúp dân chống hạn”. Sau đó, cậu học trò lấy bút và hai nghiên mực, một nghiên mực đen, một nghiên mực đỏ đem ra giữa sân. Khi mài mực đã đầy nghiên, cậu ngửa mặt lên trời đọc chú, cầm bút mực và vẩy lên trời. Lập tức mây đen kéo đến, sấm chớp ầm ầm, một trận mưa rất lớn đổ xuống. Trong khi trời mưa, có một tiếng sét vang động một góc trời. Những cánh đồng đã no nước, lúa khắp vùng đã được cứu sống. 

Sáng sớm hôm sau, người ta thấy xác một con thuống luồng bị sét đánh chết nổi trên mặt đầm Lân Đoàn (sau đổi là Linh Đường). Chu Văn An  được tin này, biết đó là người học trò Thủy thần của mình đã hy sinh để làm mưa giúp dân theo ý nguyện của thầy. Thầy vô cùng thương tiếc, đã cùng dân làng quanh vùng vớt xác thuồng luồng làm lễ an táng chu đáo. 

Để tỏ lòng nhớ công ơn của Thủy thần, nhân dân bảy làng; quanh vùng đã Thủy  thần làm Thành hoàng, lập đền thờ. Đó là các xã, thôn: Bằng Liệt, Tứ Kỳ, Pháp Vân, Linh Đường, phường Hoàng Liệt; làng Đại Từ, phường Đại Kim, quận Hoàng Mai; làng Tựu Liệt, xã Tam Hiệp; làng Lê Xá, xã Hữu Hòa, huyện Thanh Trì. Đền chính ở làng Bằng Liệt, tên chữ Xá Can Từ, tục gọi Miếu Gàn. Sắc phong của các triều đại phong học trò Thủy thần là Bảo Ninh Vương. Tại Miếu Gàn có đôi câu đối ca ngợi Thủy thần:

Nghiêng tự đằng vân, 
thánh vực hà niên xưng đế tử,
Đàm do lưu mực, 
thần công thiên cổ thụ sứ môn.

Nghĩa:
Mây từ nghiên bay lên, 
đất thánh nghìn năm con vua xuất hiện,
Đầm còn mực lan chảy, 
Công thần muôn thủa, thầy dạy lừng danh.

Hiện nay ở gần cầu Bươu còn một cái gò nổi lên giữa dòng nước, nằm giáp xã Thanh Liệt và xã Tả Thanh Oai, tương truyền đó là mộ của Thủy thần, tên chữ là Cù Long phụ. Từ bao đời nay, dòng nước cứ chảy suốt tháng, suốt năm mà gò đất vẫn không hề xói mòn. Nhân dân các làng công đức tiền xây mộ và miếu thờ tại đây. 

Hằng năm vào ngày 6 tháng 2 âm lịch, nhân dân bảy làng tổ chức lễ rước và hội tế tại Miếu Gàn. Lễ vật ngoài cỗ tam sinh còn có lễ cá chép đánh bắt từ đầm. 

Ơn đức của thần còn lưu lại trên vùng đất này qua nhiều truyền thuyết. Nơi nghiên mực rơi xuống trên đất giữa hai làng Quỳnh Đôi và Vĩnh Ninh (xã Vĩnh Quỳnh, Thanh Trì) đã biến thành đầm nước có màu đen nên dân gian gọi là Đầm Mực, Đầm Mực là nơi chôn vùi quân Thanh trong trận Ngọc Hồi – Đống Đa giải phóng thành Thăng Long của vua Quang Trung mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789. Cây bút rơi xuống làng Tó (xã Tả Thanh Oai, Thanh Trì), người đời cho rằng vì thế mà làng này trở thành một làng văn học, quê hương của những danh nhân như Ngô Thì Sĩ, Ngô Thì Nhậm…

Các cụ ở các làng quanh đầm Linh Đường kể rằng, xưa kia mỗi khi gặp hạn hán, nhân dân các làng lại tổ chức lễ cầu đảo tại Miếu Gàn, nếu trời không mưa, đoàn rước mới sang cầu Đức Thánh Chu tại đền Huỳnh Cung (cách đó độ 300 mét) và thường linh nghiệm.

Miếu thờ Bảo Ninh Vương đã được xếp hàng Di tích văn hóa cấp Quốc gia.
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • [Podcast] Truyện ngắn: Mùa ổi trên cao nguyên
    Tôi còn nhớ, ngày nhỏ, trên cao nguyên toàn đất cằn và đá, mỗi mùa thật riêng. Nhất là những ngày giáp hạt, mỗi thứ quả như một món quà của thiên nhiên, sâu lắng một thứ tình đất đai với những gì ta đã gửi vào lòng đất mẹ.
  • NSNA Vũ Anh Tuấn: Tôi luôn cố gắng giữ sự chân thật, tự nhiên trong từng bức ảnh
    Trung tuần tháng 4 vừa qua, tại không gian triển lãm 45 Tràng Tiền (Hà Nội), nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Vũ Anh Tuấn giới thiệu tới công chúng bộ ảnh chân dung đen trắng mang tên “Những người ta gặp”. 61 tác phẩm được chọn lọc từ hàng trăm khuôn hình trong suốt hành trình làm báo và sáng tác của ông đã mang đến cho người xem nhiều cảm xúc. Mỗi bức ảnh là một cuộc gặp gỡ, một lát cắt đời sống, ở đó con người hiện lên thật dung dị, chân thật qua góc nhìn tinh tế của người cầm máy. Cùng Tạp chí Người Hà Nội lắng nghe những chia sẻ của tác giả về những “đứa con tinh thần” này để hiểu rõ hơn về hành trình sáng tác của ông.
  • [Podcast] Tản văn: Ký ức mùa quả chín
    Mấy bữa nữa là giỗ bà ngoại rồi. Mẹ đã vội vàng từ Hà Nội về quê. Sáng, mẹ gọi điện báo: “Con à, xoài và vải đã chín cả rồi, mai Hoàn nghỉ về quê hái xoài và vải cho mẹ nhé!”... Vậy là một mùa quả chín lại về.
  • Hà Nội đẩy mạnh hoạt động luyện bơi, phòng, chống đuối nước cho trẻ em
    Ngày 5/6, UBND Thành phố Hà Nội tổ chức Lễ phát động tập luyện bơi, phòng, chống đuối nước cho trẻ em thành phố Hà Nội năm 2026.
  • Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam thành công tốt đẹp
    Sáng 5/6, sau 2,5 ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031 đã bế mạc. Dự bế mạc có Thủ tướng Lê Minh Hưng và lãnh đạo một số bộ, ban, ngành, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.
Đừng bỏ lỡ
  • Công bố xếp hạng đình Liễu Cốc Thượng là Di tích cấp TP Huế
    Bảo tồn nhiều tư liệu, sắc phong cùng các giá trị văn hóa gắn với đời sống tâm linh, phong tục tập quán của người dân đã trải qua hơn 500 năm nên đình Liễu Cốc Thượng được xếp hạng Di tích cấp TP Huế.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 17 cá nhân
    Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng đã ký ban hành Quyết định số 2822/QĐ-UBND ngày 5/6/2026 về việc tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt”.
  • Ra mắt tủ sách Hồ Chí Minh và không gian văn hóa số về Bác
    Nhân kỷ niệm 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (05/6/1911-05/6/2026), NXB Tổng hợp TP.HCM giới thiệu tới độc giả tủ sách “Vinh quang Hồ Chí Minh”, nhằm tiếp tục phát huy vai trò của công tác xuất bản trong việc bảo tồn và lan tỏa di sản tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
  • Chính phủ quy định về phát hành, phổ biến phim phục vụ nhiệm vụ chính trị
    Chính phủ vừa ban hành Nghị định 189/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về hoạt động phát hành và phổ biến phim phục vụ nhiệm vụ chính trị, bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 15/7/2026.
  • Ra mắt phần 3 phim tài liệu “Hồ Chí Minh: Con đường phía trước”
    Hành trình tìm đường cứu nước và xây dựng tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục được tái hiện một cách sống động và chân thực trong phần 3 của loạt phim tài liệu "Hồ Chí Minh - Con đường phía trước".
  • Khai mạc Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam - Thụy Điển: Cánh cửa kỳ diệu mở ra thế giới tuổi thơ
    Ngày 1/6, tại Hà Nội, Viện Phim Việt Nam (Bộ VHTTDL) phối hợp với Đại sứ quán Thụy Điển tại Việt Nam tổ chức lễ khai mạc Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam - Thụy Điển nhằm mang đến cho khán giả nhỏ tuổi những tác phẩm điện ảnh đặc sắc của hai quốc gia nhân Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6.
  • Việt Nam giành giải Bạc tại Liên hoan quốc tế Công chúa Xiếc 2026
    Tại Liên hoan quốc tế Công chúa Xiếc 2026, đại diện cho Việt Nam, tiết mục xà đơn trên đùi “Thiên thần đến từ Thiên hà” do NSND Tống Toàn Thắng đạo diễn, với sự tham gia biểu diễn của 5 nghệ sĩ: Thu Hường, Hồng Yến, Cẩm Ly, Lệ Phương và Thảo Vân, đã xuất sắc giành Vương miện Bạc.
  • 950 năm Quốc Tử Giám: Từ di sản quốc học đến khát vọng hiền tài trong kỷ nguyên phát triển mới
    Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Hội thảo khoa học cấp Quốc gia với chủ đề “950 năm Quốc Tử Giám - Di sản Quốc học và khát vọng hiền tài trong kỷ nguyên phát triển mới”. Sự kiện không chỉ góp phần làm sáng rõ giá trị lịch sử, văn hóa, giáo dục của Quốc Tử Giám mà còn mở ra những luận cứ khoa học quan trọng nhằm phát huy truyền thống hiếu học, trọng dụng hiền tài trong sự nghiệp xây dựng và phát triển Thủ đô, đất nước
  • [Podcast] Âm nhạc cuối tuần - Số 15
    Hà Nội đã và đang mở rộng thêm nhiều không gian văn hóa công cộng để đưa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng. Từ phố đi bộ hồ Gươm đến những sân khấu ngoài trời, âm nhạc không đã hiện diện tự nhiên trong đời sống thường nhật. Minh chứng là chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ chiều Chủ nhật hàng tuần, đã góp phần bồi đắp diện mạo Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”.
  • Tuần phim chào mừng quốc tế Thiếu nhi mang đến loạt tác phẩm điện ảnh giàu giá trị nhân văn
    Ngày 29/5, Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) chính thức công bố tổ chức Tuần phim chào mừng Ngày quốc tế Thiếu nhi 1/6 năm 2026, diễn ra từ ngày 31/5 đến 7/6 trên toàn quốc, mang đến loạt tác phẩm điện ảnh giàu giá trị nhân văn và giáo dục cho khán giả nhỏ tuổi bước vào kỳ nghỉ hè.
Bảo Ninh Vương
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO