Tôn vinh đà o nương huyền thoại đất Hà  thành

ĐV| 17/01/2011 11:02

(NHN) Có người ví tiếng hát của Quách Thị Hồ êm ái như nhung, ấm áp như nắng xuân, trong sáng như trăng rằm, tiếng phách như suối reo, thác đổ...

Ngà y 16/1/2011, Trung tâm UNESCO Ca trù và  Bảo tà ng Dân tộc học Việt Nam đã tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt kỷ niệm 10 năm ngà y mất của NSND Quách Thị Hồ tại khu nhà  Việt, Bảo tà ng Dân tộc học, Hà  Nội.

Tôn vinh đà o nương huyền thoại đất Hà  thành

Chương trình nghệ thuật diễn ra trong không gian văn hóa đậm chất Việt tại Bảo tà ng Dân tộc học.

Sinh ra trong một gia đình có truyửn thống hát ca trù, nghệ nhân Quách Thị Hồ đã được theo mẹ và  các dì đi hát từ khi lên 6 tuổi, bà . 8 tuổi, bà  đã nổi tiếng hát hay trong giáo phường, 10 tuổi được giáo phường cho hát chính, 12 tuổi đi hát các nơi hội hè và  đến năm 15 tuổi, tiếng hát của Quách Thị Hồ đã nổi tiếng khắp kinh thà nh Thăng Long. Với giọng ca có một không hai, những trong nghử cho rằng bà  là  một trong số rất ít người đã đạt đến đỉnh cao của nghệ thuật hát ca trù. Có người ví tiếng hát của cụ êm ái như nhung, ấm áp như nắng xuân, trong sáng như trăng rằm, tiếng phách như suối reo, thác đổ...

Аông đảo các nghệ sĩ, ca nương, gia quyến và  những người yêu mến nghệ thuật ca trù đã có mặt trong chương trình biểu diễn tôn vinh nghệ nhân Quách Thị Hồ. Nhiửu kỷ niệm vử người đà o nương huyửn thoại của đất Hà  Thành đã được chia sẻ.

Tôn vinh đà o nương huyền thoại đất Hà  thành
Rất đông các bạn trẻ đã đến xem buổi biểu diễn.

Có mặt tại buổi diễn, bà  Nguyễn Tường Lân, con gái của cố nghệ nhân thổ lộ: Tôi không thể nà o quên cái ngà y mà  tôi được xem mẹ hát và  biểu diễn trong Nhà  hát Lớn. Ngà y ấy, tôi mới 8 tuổi nhưng tôi vẫn nhớ từng lời ca, từng vai diễn của mẹ, dù không phải là  tất cả... Mẹ tôi vẫn tự hà o là  nhử giọng hát mà  mẹ là m ăn lương thiện nuôi các con, có tiửn cứu đói. Mẹ bảo, giọng hát của mẹ không bao giử mất và  thực tế là  nằm trên giường bệnh mà  cụ vẫn hát.

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện (Viện Hán Nôm) đã nêu bật sự thà nh công và  độc đáo trong giọng hát của nghệ nhân Quách Thị Hồ: Nghệ sĩ Quách Thị Hồ là  một nghệ sĩ bậc thầy, một nghệ sĩ lớn nhất trong ngà nh ca trù của Việt Nam thế kỷ 20. Trong tiếng hát của Quách Thị Hồ có đầy đủ các cung bậc, cái nà o cũng đạt tới đỉnh cao trong nghệ thuật hát ca trù.

Tôn vinh đà o nương huyền thoại đất Hà  thành
Nhiửu tác phẩm gắn với tên tuổi nghệ nhân Quách Thị Hồ đã được trình diễn.

Tại buổi biểu diễn, những nghệ sĩ ca trù nổi tiếng và  các ca nương trẻ đã thể hiện lại những bà i ca từng gắn liửn với tên tuổi nghệ nhân Quách Thị Hồ như Hương Sơn phong cảnh ca, điệu Bắc phản, Thét nhạc, là n điệu Hồng Hồng, Tuyết Tuyết... trong một bầu không khí thiêng liêng, ấm áp.

Tiểu sử­ NSND Quách Thị Hồ

Bà  sinh năm 1909 tại là ng Ngọc Bộ, xã Long Hưng, huyện Văn Giang, Hưng Yên (trước thuộc tỉnh Bắc Ninh, nơi sản sinh nhiửu là n điệu quan họ). Bà  sinh ra trong một gia đình có nghiệp đà n hát lâu đời. Mẹ bà  cũng là  một ả đà o có tiếng. Ngay từ nhử, bà  Hồ đã sống trong tiếng đà n phách, rồi được mẹ truyửn nghử đà n hát.

Tôn vinh đà o nương huyền thoại đất Hà  thành
Bà  Quách Thị Hồ thời trẻ.

Năm 1930, bà  đi ra Hà  Nội hát, sau đó là m chủ nhà  hát Vạn Thái ở phố Bạch Mai. Bà  trở thà nh đà o nương nổi tiếng cùng với bà  Nguyễn Thị Phúc. Sau Cách mạng tháng 8, rồi kháng chiến chống Pháp, bà  đi hát ở Vĩnh Yên, Phú Thọ, Thái Nguyên.

Năm 1954, hoà  bình lập lại ở miửn Bắc, bà  là m cộng tác viên cho chuyên mục ngâm thơ của Аà i tiếng nói Việt Nam cùng với bà  Nguyễn Thị Phúc. Do hoà n cảnh lúc nà y nghệ thuật ca trù bị coi là  tà n dư của chế độ phong kiến cũ nên những đà o kép đửu từ bử nghử Tổ. 

Năm 1976, Giáo sư Trần Văn Khê từ Pháp trở vử Hà  Nội và  tìm gặp các nghệ nhân ca trù. Tại đây ông đã ghi âm tiếng hát của bà  đem đi giới thiệu với thế giới. Năm 1978, Hội đồng à‚m nhạc Quốc tế của UNESCO và  Viện Nghiên cứu Quốc tế vử à‚m nhạc đã trao tặng bà  bằng danh dự cho công lao "gìn giữ một di sản nghệ thuật truyửn thống quí báu của Việt Nam, một vốn quí của nhân loại".  Năm 1983, băng ghi âm tiếng hát của bà  đại diện cho Việt Nam đã được xếp hạng nhất tại Liên hoan Quốc tế à‚m nhạc Truyửn thống châu à ở Bình Nhườ¡ng (Triửu Tiên). 

Năm 1984, bà  tham gia bộ phim tư liệu Nghệ thuật ca trù của đạo diễn Ngô Аặng Tuất và  hội ngộ cùng các nghệ nhân khác như Nguyễn Thị Phúc, Nguyễn Thị Hà o, Chu Văn Du, Nguyễn Thế Tuất, Phó Аình Kử³, Аinh Khắc Ban, Phó Thị Kim Аức, Phạm Thị Mùi. Quách Thị Hồ đã trở thà nh nghệ nhân ca trù tiêu biểu của Việt Nam. Giọng hát của bà  đã được Аà i tiếng nói Việt Nam thu âm, phát sóng rộng rãi trên sóng phát thanh của Аà i. 

Năm 1988, bà  được nhận danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân, là  nghệ nhân ca trù duy nhất nhận danh hiệu nà y. Nghệ nhân Quách Thị Hồ mất năm 2001 tại Hà  Nội, hưởng thọ 92 tuổi.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tuần phim kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ
    Từ ngày 21-28/7, Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) sẽ chủ trì tổ chức Tuần phim kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) trên phạm vi toàn quốc. Danh sách các phim được chiếu gồm: "Đừng đốt", "Mùi cỏ cháy", "Những người viết huyền thoại", "Đường xuyên rừng", "Truyền thuyết về Quán Tiên" và "Bình minh đỏ".
  • Hệ giá trị quốc gia và con người Việt Nam nhìn từ tiến trình lịch sử, các văn kiện của Đảng
    TS Vũ Dương Thúy Ngà (nguyên Vụ trưởng Vụ Thư viện, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch) cho biết, trong kỷ nguyên mới, việc xây dựng, bảo tồn, phát huy hệ giá trị quốc gia và con người Việt Nam có ý nghĩa quan trọng, tạo nên sức mạnh tinh thần, bồi dưỡng lòng tự tôn dân tộc cho người Việt, hình thành phẩm cách quốc gia và nâng cao vị thế của nước ta trên trường quốc tế.
  • Khẳng định tầm nhìn chiến lược về phát triển văn hóa Việt Nam
    Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định phê duyệt Kế hoạch tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam” giai đoạn 2026 - 2030 nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội khóa XVI. Hơn nữa, Kế hoạch còn truyền đi thông điệp: Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội; thực sự trở thành hệ điều tiết, nguồn lực nội sinh cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
  • Sông Hồng "tiếng hát bốn ngàn năm"
    Hà Nội trong tôi không chỉ có ba mươi sáu phố phường thâm nghiêm, cổ kính cùng những di tích trầm mặc của kinh đô Thăng Long; không chỉ có núi Tản bồng bềnh mây trắng cùng với những mái chùa, mái đình rêu phong của vùng đất thiêng xứ Đoài... mà còn có một dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa. Với tôi, Hà Nội gắn liền với sông Hồng. Bởi lẽ, dòng sông ấy chính là người mẹ nhân hậu, vô cùng vĩ đại, đã sinh thành ra vùng đất Thăng Long - Hà Nội nói riêng và bồi đắp nên cả một dải châu thổ Bắc Bộ nói chung. Sự gắn kết ấy không đơn giản là một phép cộng cơ học mà là sự hòa quyện máu thịt không thể tách rời. Song hành cùng Hà Nội, khúc sông cong cong như một vành tai ấy không những là một chứng nhân lịch sử trung kiên, lặng lẽ ghi dấu từng nhịp thở thăng trầm mà còn ôm ấp, che chở, nuôi dưỡng Hà Nội trong suốt chiều dài lịch sử hình thành và kiêu hãnh vươn mình.
  • Vinhomes công bố đặc quyền vượt trội dành cho cư dân Ocean Park 2- 3
    Công ty Cổ phần Vinhomes công bố triển khai chương trình "Đặc quyền cư dân về ở Vinhomes Ocean Park 2 và 3" với loạt quyền lợi hấp dẫn nhất và thời gian áp dụng dài nhất (đến hết năm 2031).
Đừng bỏ lỡ
  • Bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số
    Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 269/2026/NĐ-CP ngày 1/7/2026 quy định một số cơ chế, chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số. Nghị định nhằm cụ thể hóa Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị định quy định một số cơ chế, chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số đã mở ra một hành lang pháp lý toàn diện.
  • Festival Thu Hà Nội năm 2026 :“Thu Hà Nội – Hành trình cảm xúc”
    Festival Thu Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Thu Hà Nội – Hành trình cảm xúc” được tổ chức để tôn vinh và lan tỏa những giá trị độc đáo của di sản văn hóa, danh thắng, làng nghề và tinh hoa ẩm thực ngàn năm văn hiến của Thủ đô. Sự kiện là đòn bẩy hiệu quả giúp kích cầu du lịch, thu hút du khách, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu, từ đó thúc đẩy ngành du lịch tăng trưởng mạnh mẽ...
  • [Podcast] Tản văn: Bài thánh ca đó còn nhớ không em?
    Đêm đã phủ lên thế gian thứ bóng tối bất tận vô minh. Màu sắc, thanh âm, hình hài của vạn vật vẫn cựa quậy sinh sôi trong những đôi mắt tâm hồn. Chỉ có tâm hồn mới làm cho biết bao thứ ẩn dật trong bóng tối vô minh kia tồn tại và thao thức. Cũng như đêm đang đẩy xuống đời ta thứ thanh âm của Chúa. Những hồi chuông xứ đạo vẫn bay lên trên bầu trời ngan ngát hương hoa. Ở nơi đó em còn nhớ không em, dẫu chỉ là một thánh ca buồn?
  • Triển lãm và trình diễn “Tri thức may, mặc áo dài Huế”, tôn vinh Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia
    Triển lãm và trình diễn “Tri thức may, mặc áo dài Huế” giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của áo dài Huế gắn liền với lịch sử, văn hóa và đời sống của người dân Cố đô, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam.
  • Triển khai đồng bộ các hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới
    Nhằm kịp thời thể chế hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về phát triển văn hóa Việt Nam, thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã ký Quyết định số 1189/QĐ-TTg ngày 2/7/2026. Quyết định này đi kèm kế hoạch hành động nhằm triển khai đồng bộ, toàn diện bốn hệ giá trị cốt lõi: hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trên phạm vi cả nước, tạo hành lang pháp lý vững chắc bảo vệ toàn vẹn chủ quyền văn hóa của dân tộc.
  • Phát động Cuộc thi ảnh "Nghệ thuật Xiếc Việt Nam" lần thứ 2
    Cuộc thi ảnh "Nghệ thuật toàn quốc về Nghệ thuật Xiếc Việt Nam" năm 2026 được tổ chức nhằm tôn vinh vẻ đẹp và những giá trị đặc sắc của nghệ thuật xiếc Việt Nam; tạo sân chơi sáng tạo cho các nhiếp ảnh gia chuyên và không chuyên, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh nghệ thuật xiếc đến đông đảo công chúng trong nước và quốc tế.
  • Dấu thời gian trên những ban công phố cổ
    Trên những phố cổ Hà Nội, các ban công cũ kỹ với lan can sắt, cửa chớp và những chậu cây xanh vẫn hiện diện như những “nhân chứng” của thời gian. Mỗi khung hình là một lát cắt ký ức, gợi nhớ về diện mạo của Hà Nội một thời.
  • Âm nhạc cuối tuần : “Bản hòa ca” của những cuộc giao lưu văn hóa
    Sau thành công của chương trình nghệ thuật đặc biệt “Crescendo - Giao hưởng kết nối” trong khuôn khổ Liên hoan Âm nhạc Quốc tế Crescendo - Hà Nội 2026 diễn ra vào tối 4/7, chiều 5/7, Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ tiếp tục chào đón đông đảo công chúng đến với chương trình “Âm nhạc cuối tuần”. Hai chương trình mang màu sắc khác nhau nhưng đều góp phần khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của không gian di sản này như một điểm hẹn văn hóa mở, nơi âm nhạc kết nối cộng đồng, lan tỏa bản sắc Hà Nội và mở rộng cánh cửa giao lưu với thế giới.
  • Hàng nghìn người tôn vinh vẻ đẹp cổ phục "Việt Phong Hội Tụ" ở Cố đô Huế
    Hàng nghìn người yêu văn hóa và cổ phục từ khắp mọi miền đất nước đã tụ hội về Cố đô Huế tham gia "Việt Phong Hội Tụ" và trong đó có nhiều nghệ sĩ nổi tiếng.
  • “Crescendo - Giao hưởng kết nối”: Đưa các giá trị văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực đời sống
    Tối 4/7, tại Nhà Bát Giác - không gian mở bên hồ Hoàn Kiếm, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Crescendo - Giao hưởng kết nối”. Chương trình khẳng định cam kết phát triển văn hóa Thủ đô theo định hướng “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”, đưa các giá trị văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống.
Tôn vinh đà o nương huyền thoại đất Hà  thành
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO