Tính cách Hà  Nội

PT&TH Hà Nội| 05/10/2010 10:08

(NHN) Tính cách Hà  Nội: Аể lý giải vấn đử nà y, phóng viên có cuộc trao đổi với nhà  Hà  Nội học Nguyễn Vinh Phúc, ông vừa được Thà nh phố trao tặng danh hiệu Công dân ưu tú Thủ đô năm 2010.

Vử văn hóa, người ta vẫn nói có Tính cách Hà  Nội, tính cách Thủ đô. Vậy thưa ông tính cách đó là  như thế nà o?

Thực ra, trên cả nước ta, vùng miửn nà o cũng đửu có văn hóa, đửu có những người thanh, kẻ lịch. Nhưng, Hà  Nội với bử dà y nghìn năm tuổi, cả nghìn năm đô thị hóa, thu hút nhân tà i bách nghệ bốn phương, đồng thời có giao lưu quốc tế, thời sau thường xuyên hơn, lắm vẻ hơn thời trước, lại là  kinh thà nh, là  trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa lớn nhất nước, cũng có nghĩa là  thịnh vượng hơn các vùng, tạo ra nửn tảng vật chất cũng cao hơn cho nên đặc trưng của văn hóa Thăng Long “ Hà  Nội là  tính cách Tinh hoa.

Tính cách Hà  Nội

Ngoà i ra, kinh kử³ là  nơi thu hút, hội tụ tà i nghệ trong sự chọn lọc có vẻ bình yên nhưng khá ngặt nghèo, cái gì còn lại, phát triển được chính là  cái tiêu biểu, cái tinh hoa. Những gì xoà ng xĩnh, vô bổ sớm muộn đửu bị đà o thải. Cư dân tứ xứ vử Hà  Nội ban đầu cũng đem theo những phong tục, lử thói địa phương nhưng theo dòng đời được chắt lọc, nâng cao, trau chuốt trong khung cảnh, văn hóa Kinh kử³ mà  thà nh ra nếp sống Trà ng An. Những lử thói dở thì rơi rụng, bị bà o mòn dần theo thời gian. Nên tính cách tinh hoa của văn hóa Thăng Long “ Hà  Nội là  thực tế được lịch sử­ khẳng định.

ông cho biết cụ thể các biểu hiện của đặc trưng văn hóa đó và  thực tế hiện nay?

Аó là  sự tôn trọng các giá trị tinh thần, đạo lý trong là m ăn, ứng xử­ cũng như sinh hoạt hằng ngà y, từ ăn, mặc, ở, nói năng, đi lại, thưởng ngoạn văn hóa nghệ thuật... Ngay trong ẩm thực, dù lúc đói lúc no, cũng không xô bồ, không tạp, người Hà  Nội chính hiệu phải là  người mà  từ trang điểm, phục sức, nói năng, giao tiếp, ứng xử­, là m lụng, hưởng thụ nghệ thuật... đửu được chăm chút, cân nhắc, tử chỉnh, không buông tuồng, trễ trà ng.

Và i chục năm trở lại đây những biến động có ảnh hưởng lớn đến hệ văn hóa Hà  Nội đương đại, trước hết đó là  sự xáo trộn cư dân, cả trong những năm tháng chiến tranh lẫn trong thời kử³ hậu chiến, với những tác động của văn hóa và  lối sống ngoại nhập chưa kịp tự điửu chỉnh. Hiển nhiên, một hiện tượng thu nhận mạnh mẽ các luồng nhập cư từ mọi miửn xuôi ngược như thế, thực tế cũng có những đóng góp tích cực thậm chí đẹp đẽ nữa cho văn hóa Hà  Nội. Song không thể không là m cho guồng máy tiếp nhận lối sống từ khắp các địa phương vử cho hệ văn hóa Hà  Nội phải vận hà nh với một công suất rất cao.

Sự tiếp nhận ở mức độ như vậy mà  lại diễn ra trong một thời gian nhanh chóng và  gấp gáp, tất yếu dẫn đến sự pha loãng những yếu tố căn cốt của hệ phong tục tập quán Hà  Nội. Lấy một ví dụ, chẳng hạn vử lời ăn tiếng nói (tức ứng xử­ ngôn từ) Hà  Nội trong thời hiện đại, có người đã phân tích: Tiếng Hà  Nội không chỉ hay ở chỗ phát âm nhẹ và  uyển chuyển, mà  còn là  sử­ dụng ngôn từ ý tứ, nhã nhặn, tinh tế... cách nói Hà  Nội thường ý nhị, tôn trọng người đối thoại, không cộc lốc, thô lỗ, tục tĩu....

Аối chiếu những điửu căn cốt của ngôn từ Hà  Nội đó với thực trạng phổ biến ở Hà  Nội lúc nà y thì có thể thấy ngay việc tiếp nhận vử cho hệ ứng xử­ xã hội của Hà  Nội những ảnh hưởn của mọi miửn có vẻ như đã là  quá tải, chứ không như ngà y xưa nữa, mặc dù ở ngà y xưa thì chuyện tiếp nhận ấy cũng đã thường xuyên xảy ra...

Hiện nay ông quan tâm điửu gì nhất?

Con người! Xã hội có tiến lên là  nhử con người có chịu tiến lên hay không. Do vậy lãnh đạo Thà nh phố Hà  Nội đã có chương trình xây dựng Con người Hà  Nội văn minh, thanh lịch.

Văn minh tức là  con người phải nhìn mọi vấn đử từ bối cảnh toà n cầu hóa kinh tế tri thức, không ngừng học tập và  suy nghĩ sáng tạo trong mọi hoạt động của mình. Người Hà  Nội hôm nay phải có quyết tam lớn không ngừng nâng cao trí tuệ, nâng cao sự hiểu biết. Do đó, một thà nh tố khác của văn minh là  sự hiếu học. Có trí tuệ và  hiếu học là  con đường dẫn đến văn minh.

Còn Thanh lịch thì đó là  thuộc tính của lối sống có văn hóa. Từ trang phục, ẩm thực, cư trú, giao tiếp xã hội đến hưởng thụ nghệ thuật đửu đòi hửi đạo lý. Trong nói năng, ứng xử­, trong nếp sống hà ng ngà y, trong giao thông đi lại, trong công sở, trong học đường, với môi trường người thanh lịch là  người biết giữ và  đử cao chuẩn mực đạo đức xã hội.

Rất mong chương trình trên sớm hoà n thà nh nhiệm vụ để Hà  Nội thực sự là  Thủ đô mẫu mực.

Trước thửm Аại lễ ông cảm nhận gì?

Tôi có một mong muốn là  chính Аại lễ sẽ đánh thức lòng tự trọng của người Hà  Nội, sẽ khiến mọi người tự soi mình và o tấm gương mồ hôi nước mắt và  cả xương máu của người xưa truyửn lại để mà  nhìn nhận lại bản thân, bử xấu theo tốt để khửi phụ công lao các thế hệ cha ông. Tôi vẫn hi vọng Аại lễ sẽ là  thời điểm đánh thức nhất điểm linh đà i ở mỗi con người, là  lúc thay đổi sâu xa vử chất và  nâng cao nhân cách, nhân tâm.

Xin chân thà nh cảm ơn ông!

(0) Bình luận
  • Phú Nghĩa quảng bá tinh hoa làng nghề truyền thống mừng Ngày Văn hoá Việt Nam
    Thông tin từ UBND xã Phú Nghĩa (TP Hà Nội), hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) năm 2026, chính quyền địa phương sẽ tổ chức Tuần lễ Văn hóa Phú Nghĩa năm 2026, chủ đề “Hương sắc làng nghề - Hội tụ tinh hoa” với nhiều hoạt động trọng tâm từ ngày 20 – 23/11 tại khu sinh thái ở thôn Thanh Sơn.
  • Phường Cửa Nam tổ chức tọa đàm sách “Tin ở giáo viên – Phương thức Phần Lan tạo lập trường học đẳng cấp thế giới”
    Ngày 18/11, tại Thư viện Trường Tiểu học Quang Trung, UBND phường Cửa Nam phối hợp với Công ty Cổ phần Xuất bản Khoa học và Giáo dục Thời Đại (TIMES) tổ chức chương trình tọa đàm về cuốn sách “Tin ở giáo viên – Phương thức Phần Lan tạo lập trường học đẳng cấp thế giới”. Đây là một trong những hoạt động thiết thực trong chuỗi sự kiện chào mừng kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026).
  • Phường Hồng Hà gặp mặt, biểu dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
    Chiều 17/11, tại Hội trường UBND phường Hồng Hà, Hội nghị gặp mặt, biểu dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu ngành Giáo dục đã diễn ra trong không khí trang trọng, ấm áp. Đây là hoạt động ý nghĩa nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), nhằm tri ân các thế hệ nhà giáo, tôn vinh những đóng góp xuất sắc và khơi dậy khát vọng đổi mới, sáng tạo trong sự nghiệp trồng người.
  • Để “Ngày Văn hóa Việt Nam” trở thành dấu ấn thương hiệu của Thủ đô
    Trong giai đoạn 2026 - 2030, Hà Nội sẽ tổ chức thường niên chuỗi sự kiện “Ngày Văn hóa Việt Nam” vào dịp 24/11 gắn liền với các ngày lễ lớn tháng 11 nhằm xây dựng dấu ấn thương hiệu đặc trưng cho Thủ đô. Mở đầu bằng tuần lễ sôi động tại phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm cùng 126 xã, phường vào năm 2026, chương trình huy động sự phối hợp đồng bộ từ giáo dục, bảo tàng đến ứng dụng công nghệ số và phát triển sản phẩm thủ công sáng tạo...
  • Phường Cửa Nam la n tỏa truyền thống “Tôn sư trọng đạo” nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11
    Hòa chung không khí phấn khởi của cả nước hướng tới kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), ngày 16/11, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Cửa Nam đã tổ chức ba đoàn công tác đến thăm hỏi, tặng quà và chúc mừng Nhà giáo Nhân dân cùng tập thể cán bộ, giáo viên các nhà trường trên địa bàn.
  • Phường Phú Lương: Sôi nổi, nghĩa tình Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc - Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026
    Trong không khí thi đua sôi nổi hướng tới kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930 – 18/11/2026), đến thời điểm này, 100% các tổ dân phố trên địa bàn phường Phú Lương đã hoàn thành việc tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Với nhiều đổi mới về nội dung và hình thức, đặc biệt là mô hình tổ chức liên cụm dân cư, Ngày hội thực sự trở thành đợt sinh hoạt chính trị, văn hóa sâu rộng, thắt chặt tình làng nghĩa xóm và củng cố vững chắc khối đại đoàn kết ngay từ cơ sở.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến đa dạng của chị cho nền văn học đương đại nước nhà. Đặc biệt, ở mảng sáng tác dành cho thiếu nhi, chị đã trở thành người bạn đồng hành bền bỉ của tuổi thơ qua nhiều thế hệ.
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Các thủ khoa xuất sắc của Thủ đô là nguồn lực quý báu góp phần đưa đất nước phát triển
    Đó là phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Phong – Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội tại "Lễ tuyên dương thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường Đại học, Học viện trên địa bàn Thành phố năm 2026" do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tối ngày 18/11.
  • Phường Tây Hồ tuyên dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu năm 2026
    Ngày 19/11, UBND phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức Lễ tuyên dương, khen thưởng các điển hình tiên tiến, nhà giáo tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026). Đây là dịp tri ân những đóng góp của đội ngũ nhà giáo, đồng thời ghi nhận những thành tích nổi bật của ngành Giáo dục và Đào tạo phường trong thời gian qua.
Đừng bỏ lỡ
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
  • Triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”
    Sáng 17/11, tại không gian Villa 49 Trần Hưng Đạo (phường Cửa Nam, TP. Hà Nội), đã diễn ra phiên khai mạc triển lãm “Sống cùng dòng sông - Tuyến đường sinh thái bờ vở sông Hồng”. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.
  • Phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Ngày Văn hóa Việt Nam, Ngày hội Đại đoàn kết
    Theo Ban Tuyên giáo Trung ương, phát huy giá trị Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) cần gắn việc kế thừa các giá trị lịch sử, tư tưởng với những nhiệm vụ cụ thể trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Tính cách Hà  Nội
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO