Phục dựng điện Kính Thiên: Không nên dừng ở ý tưởng

chinhphu| 27/09/2013 17:21

(NHN) à tưởng phục dựng điện Kính Thiên tại Khu Trung tâm Hoà ng Thà nh Thăng Long đã nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của các nhà  khoa học. Tuy nhiên, đến nay, việc phục dựng điện Kính Thiên vẫn đang là  một thách thức lớn với giới chuyên môn.

RôÌ€ng đá điêÌ£n Kính Thiên đươÌ£c xây dưÌ£ng năm 1467, thuôÌ£c doÌ€ng rôÌ€ng Аế vương có năm móng. Аây laÌ€ đôi rôÌ€ng biểu tươÌ£ng cho quyêÌ€n lưÌ£c của nhaÌ€ vua. LaÌ€ di sản kiến trúc tuyêÌ£t tác, tiêu biểu cho nghêÌ£ thuâÌ£t điêu khắc thơÌ€i Lê Sơ.

Trao đổi với phóng viên, PGS.TS Tống Trung Tín, Viện trưởng Viện khảo cổ học Việt Nam cho rằng, nếu chỉ dừng mãi ở ý tưởng thì không thể nói đến bao giử chúng ta phục dựng được Аiện Kính Thiên.

Thưa ông, nhiửu nhà  khoa học đồng ý với việc phải sớm trả lại không gian nửn điện Kính Thiên, xin ông cho biết quan điểm của ông vử vấn đử nà y?

PGS.TS Tống Trung Tín: Trà o lưu nghiên cứu các kinh đô cổ - cố đô, đồng thời nghiên cứu để phát huy giá trị di sản đã được rất nhiửu các nước Аông à thực hiện. Аiển hình là  ở Nhật Bản, Hà n Quốc và  bây giử là  Việt Nam. Cụ thể khi nghiên cứu vử điện Kính Thiên, trong hai xu hướng chính, vử mặt bảo tồn và  phát huy giá trị, nó có xu hướng là  giữ nguyên hiện trạng như khu khảo cổ 18 Hoà ng Diệu - xu hướng nà y trùng với quan điểm của các nhà  nghiên cứu Châu à‚u.

Nhưng một trà o lưu mà  hiện nay Nhật Bản và  Hà n Quốc đang áp dụng khá phổ biến là  từng bước nghiên cứu rất kử¹ di sản, khi đã hội đủ các điửu kiện rồi sẽ tiến hà nh phục dựng. Аiển hình như công trình phục dựng Аại kim điện trong khu cố đô Nara của Nhật Bản hay phục dựng cố đô tại Hà n Quốc...

Di tích Hoà ng thà nh Thăng Long (HTTL) hiện chỉ toà n thấy nhà  hiện đại, không thấy bóng dáng cung điện cổ kính đâu cả. Chúng ta phải nghiên cứu khảo cổ ở, nhưng những kiến trúc di tích tiêu biểu mà  đủ điửu kiện thì nên hướng dần tới việc phục dựng. Việc phục dựng ở đây có một số nhà  nghiên cứu đã chủ trương khôi phục không gian điện Kính Thiên và  chính điện Kính Thiên. Аây là  điện thiết triửu của nhà  Lê Sơ. Sau nà y nhà  Mạc và  nhà  Lê Trung Hưng tiếp nối.          

Thưa ông, theo qua điểm của các nhà  khoa học, phục dựng điện Kính Thiên là  cần thiết, nhưng không vì thế mà  chúng ta là m vội và ng?

PGS.TS Tống Trung Tín: Trong khu vực HTTL, khu vực Аoan Môn, Kính Thiên và  sân Аại Triửu là  các khu vực được nhìn nhận và  được định vị tương đối rõ. Các khu vực nà y có khả khăng sẽ khôi phục được bởi vì kiến trúc thời Lê, trong đó mốc định vị quan trọng là  thửm rồng, cùng 2 lan can chạm rồng và  2 lan can chạm hoa lá và  rồng cách điệu vẫn còn... Qua khảo cổ đã thấy vị trí nà y là  nguyên thuở ban đầu. Chỗ sân đại triửu từ đấy đến Аoan Môn dần dần được là m rõ. Cái khó nhất là  phần bên trên, phần nà y đã mất hết. Nhưng khi đã định vị là  phục dựng dấu tích của thời Lê Sơ thì những kiến trúc thời Lê ở một số nơi vẫn còn, những nghiên cứu kiến trúc tổng thể xung quanh nó sẽ tìm ra các loại ngói, gạch hay quy mô của dà i đến đâu và  mấu trụ thế nà o... Qua đó cho thấy phải nghiên cứu đầy đủ đã rồi mới tập hợp lại hệ thống lại, rồi chỉnh trang chỉnh lý lại, rồi tiến tới phục dựng.

Việc phục dựng điện Kính Thiên cũng có nhiửu giai đoạn chứ không phải là  phục dựng ngay lập tức. Một mặt phải nghiên cứu, sau đó hệ thống tư liệu. Một mặt phục dựng trên các bản vẽ, trên các mặt bằng rồi tiến tới phục dựng trên hình ảnh 3D, 4D đến thực nghiệm mô hình... Tất cả đửu cần có sự đóng góp của các nhà  nghiên cứu, nhà  khoa học. Cuối cùng khi các tư liệu đã được xem xét trên mọi phương diện và  tính khả thi khi đó mới tiến tới phục dựng.

Vậy thì lộ trình phục dựng phải bắt đầu như thế nà o cho hợp lý?

PGS.TS Tống Trung Tín: Cần phải có nghiên cứu, đầu tư một cách bà i bản và  khoa học cho những công việc nà y chứ không đơn giản. Nếu trong khu vực Trung tâm HTTL cứ để thế nà y thì không ra bóng dáng của Hoà ng cung. Giai đoạn đầu tiên là  phải tiến hà nh khảo cổ, tập hợp tư liệu. Аó là  cái căn gốc nhất.Các cuộc khai quật khảo cổ hiện vẫn chỉ được thực hiện trên diện tích nhử. Sở dĩ chọn thời Lê để phục dựng vì có nửn điện Kính Thiên và  Đoan Môn của thời Lê Sơ.

Triửu đại nà o cũng quan trọng, nhưng di tích Lý Trần Lê ở dưới lòng đất thì bảo tồn kiểu đà o các hố khai quật và  chọn cái tiêu biểu để bảo tồn. Cùng với đó, thể di dời một số công trình kiến trúc ít giá trị và  không phù hợp với cảnh quan Hoà ng Cung Khu Trung tâm ở HTTL.

à”ng có cho rằng với tốc độ nghiên cứu hiện nay, chúng ta sẽ phải mất hà ng chục năm nữa mới mong có đủ tư liệu để phục dựng điện Kính Thiên?

PGS.TS Tống Trung Tín: Theo tôi được biết Trung tâm bảo tồn Di sản văn hóa Thăng Long “ Hà  Nội đã có đử nghị vử việc nghiên cứu hoà n trả không gian Аiện Kính Thiên. Аó là  một ý tưởng mang tính cấp thiết, phù hợp với chức năng của đơn vị bảo tồn Di sản. Tôi tin các nhà  khoa học sẽ tham gia nghiên cứu hoà n chỉnh đử án nà y. Vử thời gian, chúng ta phải bắt tay là m những công việc như quy trình đã nói ở trên, nếu chỉ dừng ở ý tưởng mãi thì việc phục dựng chưa biết đến bao giử mới có thể là m được.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

(0) Bình luận
  • Phần thưởng lớn nhất là được thấy học trò trưởng thành, sống có ý nghĩa và tìm thấy con đường của riêng mình
    Hành trình gần 20 năm gắn bó với bục giảng, cô giáo Nguyễn Lan Phương – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng trường THCS Nguyễn Phong Sắc (phường Bạch Mai, TP Hà Nội) đã đạt đường nhiều thành tích nổi bật. Cô Nguyễn Lan Phương chia sẻ: “Càng gắn bó với nghề càng hiểu rằng phần thưởng lớn nhất của người thầy không phải là những danh hiệu, mà là được chứng kiến học trò trưởng thành, sống có ý nghĩa và tìm thấy con đường của riêng mình”.
  • Hà Nội khen thưởng 8 cá nhân đạt danh hiệu "Người tốt, việc tốt"
    UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành quyết định tặng danh hiệu "Người tốt, việc tốt" cho 8 cá nhân tiêu biểu thuộc Tổng Công ty Vận tải Hà Nội và Công an thành phố Hà Nội. Các cá nhân được tuyên dương gồm những công nhân lái xe, nhân viên phục vụ tuyến buýt và lực lượng công an cơ sở tận tụy với công việc. Tiền thưởng cho các cá nhân được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định hiện hành.
  • Hà Nội ban hành Bộ tiêu chí và Phương pháp khảo sát, đo lường Chỉ số hạnh phúc của người dân
    Hoạt động khảo sát trực tiếp được thực hiện vào quý IV hằng năm tại 126 xã, phường và dự kiến công bố kết quả vào Ngày Quốc tế Hạnh phúc (20/3). Bộ tiêu chí khảo sát và đo lường Chỉ số hạnh phúc gồm 50 tiêu chí thuộc 5 trụ cột về kinh tế, mối quan hệ xã hội, dịch vụ an sinh, môi trường sống và quản trị đô thị, được tính theo thang điểm 10. Bên cạnh phỏng vấn trực tiếp, thành phố còn triển khai khảo sát trực tuyến qua ứng dụng iHanoi để phục vụ công tác theo dõi xu hướng và cải thiện chất lượng sống cho Nhâ
  • Chủ tịch HĐND Thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà tặng quà các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn tại Lâm Đồng
    Trong chuỗi các hoạt động kỷ niệm 50 năm xây dựng và phát triển Vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng (1976 - 2026), sáng 25-10, Đoàn công tác thành phố Hà Nội do Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà làm trưởng đoàn đã thăm, tặng quà các gia đình có hoàn cảnh khó khăn tại thôn Thanh Trì, xã Nam Ban Lâm Hà (tỉnh Lâm Đồng).
  • Tự hào hành trình 50 năm xây dựng và phát triển Vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng
    Sáng 25-10, tại tỉnh Lâm Đồng, thành phố Hà Nội và tỉnh Lâm Đồng tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm xây dựng và phát triển Vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng (1976 - 2026).
  • Hà Nội triển khai 10 mô hình xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh
    Sáng 21/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) Hà Nội tổ chức Hội nghị phát động hưởng ứng thực hiện Quy tắc ứng xử, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh năm 2026 và phát động Cuộc thi trực tuyến “Văn hóa từ mỗi hành động”.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ kỷ niệm cấp quốc gia “950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam”
    Tối ngày 13/11, tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Thủ đô Hà Nội, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Thành phố Hà Nội long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm “950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam” (1076 - 2026) với chủ đề “Tinh hoa đạo học”.
  • “Giữ trọn lòng son”- kể câu chuyện tình yêu, niềm tin và sức mạnh của lòng yêu nước
    Chào mừng kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chỉ đạo Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức trưng bày chuyên đề “Giữ trọn lòng son”. Lễ khai mạc trưng bày diễn ra ngày 18/11 tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò, số 1 phố Hỏa Lò, phường Cửa Nam, TP Hà Nội.
  • Sáng tỏ hơn giá trị lịch sử, tư tưởng của Quốc Tử Giám trong tiến trình phát triển đất nước
    Sáng 12/11, tại Thành ủy Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Thành ủy Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia “950 năm Quốc Tử Giám: Di sản đạo học, hiền tài và khát vọng phát triển đất nước”. Đây là một trong các hoạt động trọng điểm trong dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026).
  • Học sinh TP Huế thi kể chuyện “Thiếu nhi với Bác Hồ”
    Để kết nối di sản với trường học, giúp học sinh tiếp nhận tri thức lịch sử, văn hóa bằng những trải nghiệm trực quan, sinh động và gần gũi, Ban Quản lý Di tích và Bảo tàng Hồ Chí Minh tổ chức thi kể chuyện “Thiếu nhi với Bác Hồ” cho các em học sinh 14 trường học tại TP Huế.
  • Quốc Tử Giám - 950 năm dấu ấn lịch sử và giá trị trường tồn của quốc học Việt Nam
    Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho việc học tập, xem trọng việc đào tạo và trọng dụng nhân tài để xây dựng quốc gia. Ra đời vào năm 1076 tại kinh đô Thăng Long, Quốc Tử Giám chính là dấu mốc mang tính bước ngoặt của nền giáo dục Đại Việt. Di tích và tư liệu lưu giữ tại quần thể Văn Miếu - Quốc Tử Giám đến nay đã trở thành những biểu tượng tiêu biểu, minh chứng cho bề dày truyền thống văn hiến của đất nước.
Đừng bỏ lỡ
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 2)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”...
  • Sau gần 1.000 năm, quyết sách lập Quốc Tử Giám vẫn vẹn nguyên giá trị
    Qua quá trình nghiên cứu, GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học - Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định, việc lập Quốc Tử Giám năm 1076, cùng với việc dựng Văn Miếu năm 1070 và mở khoa thi năm 1075, là một quyết sách thể hiện tầm nhìn chiến lược của các vị Vua nhà Lý. Đối chiếu với quyết sách lập Quốc Tử Giám và sự kế thừa qua các triều đại, có thể rút ra những bài học cho các quyết sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục và nhân tài trong giai đoạn mới.
  • Đánh thức di sản, mở "đường băng" cho kinh tế sáng tạo Thủ đô
    Ngày 13/11, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề “Kinh tế sáng tạo”, thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản” sẽ chính thức khai mạc, mở ra 16 ngày hoạt động sôi nổi trên địa bàn Thủ đô. Vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện văn hóa, nghệ thuật thường niên, Lễ hội hướng tới kết nối di sản, tri thức nghề, thiết kế và thị trường, từng bước hình thành hệ sinh thái sáng tạo đô thị, đưa nguồn lực văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế của Hà Nội.
  • Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam cùng ý nghĩa Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc
    Để phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gắn hoạt động của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam với đời sống Nhân dân, từ năm 2003, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở khu dân cư được tổ chức nhân dịp kỷ niệm Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam (18/11). Ngày hội từng bước trở thành hoạt động chính trị - xã hội có ý nghĩa thiết thực, được tổ chức rộng khắp tại các khu dân cư, góp phần tăng cường sự gắn bó giữa các gia đình, dòng họ, các tầng lớp Nhân dân và củng cố tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.
  • Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội
    PGS.TS Nguyễn Văn Hiệu - Hiệu trưởng Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) đánh giá, giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám trước hết nằm ở ý nghĩa lịch sử của một thiết chế giáo dục; hệ thống tư liệu phản ánh lịch sử khoa cử và hình thành tầng lớp trí thức; khả năng giáo dục về truyền thống văn hóa và ở những biểu tượng có vị trí sâu sắc trong đời sống tinh thần của người Việt Nam. Những giá trị ấy tạo nên một nguồn vốn văn hóa đặc biệt.
  • Ý nghĩa chiến lược của việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam
    Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Quốc hội khóa XVI thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam, xác lập ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam mang ý nghĩa và dấu ấn đặc biệt, tạo động lực để văn hóa thấm sâu vào đời sống, trở thành sức mạnh nội sinh cho sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
  • Món quà âm nhạc đặc biệt dành tặng thầy cô của nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung
    Nhân dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11/2026, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung vừa cho ra mắt hai sáng tác mới mang tên “Lời tri ân” và “Ơn thầy cô mến thương”. Hai tác phẩm khắc họa trọn vẹn hình ảnh người thầy qua lăng kính của sự trải nghiệm trưởng thành và cả thế giới trong sáng của tuổi học trò.
  • [Video] Khẳng định giá trị di sản Quốc Tử Giám trong kiến tạo sức mạnh mềm quốc gia
    Chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, chiều 11/11, tại sân Bái Đường, Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Thủ đô Hà Nội), Thông tấn xã Việt Nam phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức triển lãm ảnh “Từ di sản đến ngoại giao văn hóa”.
  • Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất: Cơ sở để xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong điều kiện mới
    Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất diễn ra ngày 24/11/1946 có ý nghĩa quan trọng trong việc khẳng định vị trí, vai trò, sứ mệnh của văn hóa trong sự nghiệp cách mạng và tương lai của dân tộc, đặt ra những vấn đề có ý nghĩa nền tảng đối với việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam trong điều kiện mới.
  • [Podcast] Tản văn: Những cô hàng xén bây giờ ở đâu?
    Sớm mai, khi mà trời mới tảng sáng, có khi còn cả giăng với sao, có khi thì mờ sương chả rõ mặt người, người làng này, làng kia đã cùng đi chợ sớm. Ai cũng mong những bán sớm mua sớm cho chọn được hàng ưng ý. Có những khi mưa gió, áo tơi, nón che không nhận ra nhau...
Phục dựng điện Kính Thiên: Không nên dừng ở ý tưởng
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO