Những trăn trở cùng thế giới thứ ba

Thà nh công bước đầu

Nam tình dục đồng giới (MSM) là một vấn đử khá mới mẻ ở nước ta. Sự hiểu biết của xã hội vử họ còn rất nhiửu hạn chế. Không ít người còn cho rằng sự xuất hiện của họ gắn liửn với tệ nạn xã hội như ma tuý, mại dâm hoặc bệnh hoạn...mà không nghĩ tới khát vọng được cống hiến cho xã hội của những người không may mắn nà y.

Sự kử³ thị khiến MSM sống trong mặc cảm, không dám công khai vử con người thật của mình. Và họ cũng ít có điửu kiện được tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ, phòng chống HIV/AIDS và các bệnh lây truyửn qua đường tình dục khác (STI).

Thời gian qua, công tác truyửn thông vử giảm kử³ thị đối với MSM trong cộng đồng đã có những kết quả nhất định. Bên cạnh các cơ quan chức năng của nhà nước, các tổ chức phi chính phủ, các tổ chức xã hội dân sự, câu lạc bộ, nhóm tự lực đã góp phần không nhử và o việc là m cho hình ảnh của thế giới thứ ba gần gũi hơn với cộng đồng.

CLB Niửm tin xanh - mái nhà chung thân thiện của nhiửu MSM

Tại buổi hội thảo nà y, người đại diện Cục Phòng chống HIV/AIDS - Bộ Y tế cho biết, Cục đã xác định nhóm MSM được coi là nhóm có nguy cơ lây nhiễm được tiếp cận với các dịch vụ phòng chống HIV/AIDS. Ở một số địa phương như Hà Nội, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh, công tác MSM có những tiến bộ rõ rệt.

à”ng Võ Thà nh Trung, cán bộ Trung tâm Phòng chống HIV/AIDS Đà nẵng nói: Chúng tôi đã có sự đồng thuận lớn với chính quyửn thà nh phố vì thế các câu lạc bộ dà nh cho MSM sinh hoạt được thà nh phố tạo diửu kiện rất thuận lợi và sẵn sà ng giúp đỡ khi cần thiết. Tại Cần Thơ, việc thà nh lập các câu lạc bộ của MSM cũng được địa phương công nhận.

Các nhóm là m việc MSM đã phối hợp tổ chức được nhiửu khoá tập huấn dà nh cho các ban ngà nh ở một số địa phương, cơ quan, doanh nghiệp; nhiửu chủ cơ sở vui chơi giải trí đã cho tiếp cận viên tiếp cận với cơ sở; phổ biến kiến thức vử nâng cao nhận thức và hà nh vi tình dục an toà n cho người đồng giới; nhiửu nhóm tự lực được thà nh lập để phù hợp với từng đối tượng MSM, như nhóm Khát vọng sống dà nh cho sinh viên, nhóm Thế giới mới dà nh cho trí thức văn nghệ sĩ, nhóm Æ¯ớc mơ tuổi trẻ dà nh cho các bạn tuổi teen...Đặc biệt sự ra đời của Diễn đà n Xã hội dân sự hợp tác phòng chống HIV/AIDS gồm 160 tổ chức tham gia cũng có 6 tổ chức của MSM.

Những vấn đử cần tiếp tục tìm kiếm

Cũng bởi vấn đử MSM còn khá mới mẻ nên tại hội thảo lần nà y, các đại biểu đã bà n đến các vấn đử trong việc lập kế hoạch chiến lược của nhóm là m việc MSM. Anh Nguyễn Sơn Minh, chủ nhiệm CLB Hải Đăng “ Hà Nội, thay mặt nhóm thảo luận vử nâng cao năng lực đã trình bà y vử những khó khăn mà nhóm nêu ra. Anh nói: Đến nay nhiửu người còn chưa hiểu biết vử giới, giới tính, vì vậy cần chia sẻ với nhau những hiểu biết trong lĩnh vực nà y. Hơn nữa, áp lực trong gia gia đình MSM cũng là một vấn đử đáng phải quan tâm. Nếu như người ngoà i có thái độ kử³ thị, MSM có thể dễ vượt qua nhưng nếu chính những người thân trong gia đình còn kử³ thị thì sự tổn thương đối với họ rất lớn.

Đại diện cho nhóm tìm hiểu vử thông tin chiến lược, anh Nguyễn Hùng Cường, Chủ nhiệm CLB Muôn sắc mà u “ TP. Nha Trang cho biết: Hiện nay ở nước ta chưa có nghiên cứu vử dịch tễ, quần thể và hà nh vi của nhóm nà y. Việc quan sát dịch tễ mới chỉ được thực hiện ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Các nhóm công tác MSM của các tỉnh thà nh cũng chưa có sự chia sẻ vử kinh nghiệm là m việc. Và , các nguồn lực dà nh cho can thiệp phòng chống HIV/AIDS đối với nhóm MSM còn hạn chế, các biện pháp can thiệp chưa đa dạng và toà n diện.

Công tác vận động chính sách cũng là một trong những vấn đử được các đại biểu đặc biệt qua tâm. Chưa có cơ quan chức nà o đưa ra văn bản quy định cụ thể vử việc chống kử³ thị cho MSM và nếu như có văn bản thì liệu có khả thi không khi chính những người MSM lại bị mọi người nhìn và o nhiửu hơn bằng ánh mắt không thiện cảm ? Với những MSM có HIV thì họ lại dễ bị kử³ thị đến hai lần “ anh Hà Mạnh Hùng, Chủ nhiệm CLB Hải Đăng “ Hà Nội thay mặt nhóm bà y tử.

Cùng tìm kiếm giải pháp tốt hơn cho công tác MSM

Tuy nhiên, đử cập đến việc soạn thảo văn bản pháp lý cho MSM hoạt động, chính những người là m công tác MSM cũng thừa nhận mình còn nhiửu lúng túng. à”ng Võ Thà nh Trung bổ sung: Dù các cơ quan chức năng của Đà Nẵng sẵn sà ng giúp đỡ vử mặt pháp lý nhưng chúng tôi cũng chưa biết nội dung của văn bản sẽ nói đến điửu gì. Chúng tôi cũng chưa hiểu được hết nhu cầu, nguyện vọng của MSM ra sao. Bởi thế, MSM cũng nên chủ động bà y tử nhu cầu nguyện vọng của mình để các cơ quan chức năng xem xét và cũng là để giúp Cục phòng chống HIV/AIDS xây dựng chính sách cho họ.

Vử việc điửu phối, bên cạnh những thà nh công đã đạt được, bác sĩ Đặng Xuân Khoát, Giám đốc Trung tâm Huy động cộng đồng Việt Nam tham gia phòng chống HIV/AIDS, đại diện cho nhóm thảo luận chỉ ra nhiửu hạn chế: Ta chưa có sự thống nhất giữa các tổ chức vử MSM, chưa có nhóm điửu phối cấp quốc gia. Tại Hải Phòng chưa có nhóm điửu phối. Cùng với đó, các tổ chức phi chính phủ (NGO) chưa có sự phối hợp chặt chẽ với trung tâm phòng chống HIV/AIDS và chính quyửn địa phương.

Đánh giá vử công tác phòng chống HIV/AIDS cho cộng đồng nói chung và nhóm MSM nói riêng tại Việt Nam, ông Ludo Bok, Cố vấn Quan hệ đối tác của UNAIDS, cho biết: Việt nam cũng là một nước nằm trong vùng đại dịch do đó công tác phòng chống HIV/AIDS có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Nếu chúng ta tập trung nguồn lực ngay bây giử thì sẽ tiết kiệm được nguồn lực cho tương lai vử việc điửu trị cho những bệnh nhân. Chính phủ Việt nam đã là m rất tốt việc hướng sự trợ giúp cho nhóm người có nguy cơ cao và có những chương trình dịch vụ thử nghiệm, tư vấn tự nguyện, chương trình trao đổi bơm kim tiêm...

Nhưng nếu nhìn tổng thể thì Việt nam vẫn còn nhiửu việc phải là m để nhóm người có HIV/AIDS được tiếp cận với các dịch vụ trên, nhất là MSM. Đây là vấn đử mới nên cần có sự nhìn nhận thoả đáng. Nếu bị kử³ thị MSM sẽ không dám tiếp cận. Việt nam đã có 7/63 tỉnh, thà nh phố có chương trình can thiệp vử y tế trợ giúp cho họ. Chúng ta cần có chính sách, điửu phối để công tác phòng chống HIV/AIDS cho MSM ngà y cà ng tốt hơn.

Thiết nghĩ sự nỗ lực của các tổ chức, cá nhân trong việc truyửn thông giảm kử³ thị và phòng chống HIV/AIDS cho nhóm MSM rất đáng được ghi nhận. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần có những nghiên cứu cụ thể vử MSM để giúp những nhà quản lý có thể đưa ra chính sách thoả đáng vử họ. Và , điửu quan trọng là để họ được đóng góp nhiửu hơn cho cộng đồng.