Một góc nhìn cuộc sống từ sân khấu - nghệ sĩ

Phương Bình| 27/07/2021 16:26

Một góc nhìn cuộc sống từ sân khấu - nghệ sĩ
Cuốn sách “Sân khấu - Nghệ sĩ - Và một góc nhìn cuộc sống” của nhà thơ, NSND Lê Huy Quang được Nhà nước đặt hàng.
Nhà xuất bản Sân khấu (Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam) vừa phát hành cuốn sách Sân khấu -  Nghệ sĩ - Và một góc nhìn cuộc sống. Đây là cuốn sách của nhà thơ, NSND Lê Huy Quang được Nhà nước đặt hàng. 

Sách dày 542 trang khổ 14.5 x 20.5 cm gồm 4 phần: Sân khấu, Nghệ sĩ, Và một góc nhìn cuộc sống, Phụ lục; phản ánh đời sống văn học nghệ thuật và chân dung các tác giả, đạo diễn, họa sĩ, nhạc sĩ, nhà văn, nhà thơ, nghệ sĩ biểu diễn… đã qua đời, nổi tiếng, thành danh và đang hoạt động tại Thủ đô Hà Nội cũng như trên cả nước trong suốt nửa thế kỷ qua.

Với nhiều năm lăn lộn trong hậu trường và cánh gà sân khấu, được “sống” cùng sân khấu và từ đó có những trải nghiệm về quá trình sáng tạo nghệ thuật trên sàn diễn, NSND Lê Huy Quang đã có nhiều bài viết - những suy nghĩ của riêng mình - về văn học, nghệ thuật được thể hiện trong phần I của tập sách. Đây không chỉ là những quan niệm về công tác nghiên cứu, lý luận phê bình sân khấu trên nửa thế kỷ qua, mà còn là những cảm xúc, đánh giá, nhận định, ghi chép… qua những vở diễn của đồng nghiệp, hay những tác phẩm mà ông trực tiếp thiết kế mỹ thuật. 

Trong phần II và phần III, tác giả viết về chân dung các nhà văn, tác giả, nhà thơ được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật như: Học Phi, Lộng Chương, Mịch Quang, Tào Mạt, Lưu Quang Vũ…; Giải thưởng Nhà nước như: Hoàng Cầm, Lê Đạt, Phùng Quán, Xuân Trình, Hồng Phi, Chu Lai… Bên cạnh đó, tác giả còn khắc họa rõ nét chân dung một số đạo diễn, nghệ sĩ biểu diễn nổi tiếng của ngành sân khấu như kịch sĩ, nhà thơ Lê Đại Thanh; NSND tuồng Bạch Trà; NSND chèo Minh Lý; NSND, đạo diễn Xuân Đàm; NSND, đạo diễn Xuân Huyền; NSND Trọng Khôi; NSND Lê Tiến Thọ; NSND Hoàng Khiềm; các NSƯT Đoàn Anh Thắng, Chiều Xuân, Mỹ Linh… cùng các nhà thơ, nhà văn - ngoài công việc văn chương, còn đam mê hội họa như Trần Nhương, Nguyễn Đình Chính, Đỗ Trung Lai. 

Là một họa sĩ nửa thế kỷ gắn bó với sân khấu, NSND Lê Huy Quang đã thiết kế mỹ thuật cho trên 300 vở diễn từ tuồng, chèo, cải lương, dân ca đến kịch nói, nhạc vũ kịch, ca múa nhạc, múa rối, xiếc. Chính từ trong “bếp núc” của sân khấu, ông đã gặp gỡ, quen biết nhiều họa sĩ đã từng thiết kế sân khấu và điện ảnh mà ông yêu mến, quý trọng như danh họa Bùi Xuân Phái (Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật)..., họa sĩ Lê Huy Hòa - họa sĩ Ngô Mạnh Lân (Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật), Tường Vân; và các họa sĩ tên tuổi như: Từ Thành, Lê Huy Tiếp, Lê Trí Dũng, Công Quốc Hà, Lê Quang Chiến… Rất tiếc vì dung lượng có hạn, nên một số bài viết về các văn nghệ sĩ trẻ, chưa thể có mặt trong cuốn sách này.

Ngoài ra, phần Phụ lục của cuốn sách còn in 3 vở kịch nói về đề tài chiến tranh cách mạng và người lính - bộ đội Cụ Hồ (Họ vẫn là người lính; Một thời lầm lỡ; Phía trước là niềm tin) để bạn đọc có thể hiểu rõ hơn về những công việc “bếp núc” của tác giả, NSND Lê Huy Quang, trên con đường sáng tạo nghệ thuật sân khấu.        

Văn học nghệ thuật là một dòng chảy không ngừng giữa hiện thực phong phú, đa dạng của cuộc sống, và không thể nào tách rời khỏi cuộc sống. Vì thế, với tư cách là một nghệ sĩ đã nhiều năm gắn bó với “thánh đường sân khấu”, NSND Lê Huy Quang đã gửi gắm lòng mình với nghệ thuật sân khấu, với các nghệ sĩ, với cuộc sống. Và như thế - như lời tự bạch của ông về cuốn sách - mục đích cuối cùng và quan thiết nhất, chính là mang đến một niềm vui nhỏ nhoi, bình dị, cho những người vẫn đang bị hấp dẫn bởi ánh đèn sân khấu hôm nay, cũng như những ai đã và đang yêu quý các nghệ sĩ! 
(0) Bình luận
  • Dưới gốc cây thanh trà
    Tháng sáu về mang nắng gió rải đều trên khắp con đường, ngõ xóm, tôi mon men chân trần đi trên đám cỏ non dẫn vào khu vườn kí ức, ở đó, đám cây thanh trà đang rộ, quả vàng chín mọng, căng mình dưới lớp lá xanh đậm. Mùa này là mùa của những dư vị thanh thanh nơi đầu lưỡi, tôi có thể thả mình vào nơi mát mẻ của khu vườn, nghe tiếng ve thao thiết gọi hè. Những quả thanh trà được tưới đẫm nước, lấp lánh vàng, căng mọng, chỉ chờ tay người hái.
  • Chiều hạ vàng
    Nhắc đến sắc vàng, dễ thường người ta lại nghĩ đến mùa thu, mùa của làn gió heo may với những nắng vàng, lá vàng... đã trở thành những ước lệ kinh điển như thể “con nai vàng ngơ ngác/ Đạp trên lá vàng khô” (Lưu Trọng Lư), “Ô! hay buồn vương cây ngô đồng/ Vàng rơi, vàng rơi thu mênh mông” (Bích Khê)…
  • Thương giậu tầm xuân
    Chiều chầm chậm rơi trước hiên nhà, nhìn nắng nghiêng qua hàng rào đã cũ, tôi lại nhớ đến giậu tầm xuân của những ngày xưa ấy. Không kiêu sa rực rỡ như hồng, tầm xuân như loài hoa dại chỉ lặng lẽ leo lên bờ rào, nương vào từng mắt lưới kẽm, từng cọc tre mảnh, mà nở những chùm hoa nhỏ xíu.
  • Ký ức tháng Tư
    Tháng Tư lại về. Với người lính, đó không chỉ là một tháng trong năm mà là tháng của ký ức, của những tiếng gọi từ quá khứ vọng về. Mỗi khi tháng Tư chạm ngõ, lòng chúng tôi lại dậy lên những âm thanh cũ: tiếng bước chân hành quân, tiếng võng kẽo kẹt giữa rừng, tiếng hát lạc trong gió núi. Và trên hết, đó là ký ức về ngày đất nước thống nhất - ngày mà bao máu xương, bao tuổi trẻ đã hóa thành niềm vui chung của dân tộc.
  • Bữa cơm còn một chỗ trống
    Nhà tôi có ba chị em. Tôi là chị cả, dưới là hai em trai. Mỗi người một gia đình, con cái đang tuổi đi học, cuộc sống riêng cũng đủ bận rộn. Nhưng có một điều gần như không thay đổi suốt bao năm: cứ cuối tuần, chúng tôi lại trở về nhà bố mẹ.
  • Hoa tuyết giữa trời cao nguyên
    Mùa xuân, cao nguyên ngập chìm trong nắng. Nắng vàng ươm như mật. Nắng óng ả như tơ. Nắng nồng nàn cháy bỏng. Những giọt nắng ấm áp đánh thức vạn vật sau giấc ngủ dài qua những ngày đông. Cây lá đâm chồi, hoa cỏ rộn ràng khoe sắc. Những bông cà phê cũng cựa mình thức giấc, thắp lên triệu triệu đóa hoa tuyết sáng lấp lóa giữa đất trời cao nguyên.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tuần phim kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ
    Từ ngày 21-28/7, Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) sẽ chủ trì tổ chức Tuần phim kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) trên phạm vi toàn quốc. Danh sách các phim được chiếu gồm: "Đừng đốt", "Mùi cỏ cháy", "Những người viết huyền thoại", "Đường xuyên rừng", "Truyền thuyết về Quán Tiên" và "Bình minh đỏ".
  • Hệ giá trị quốc gia và con người Việt Nam nhìn từ tiến trình lịch sử, các văn kiện của Đảng
    TS Vũ Dương Thúy Ngà (nguyên Vụ trưởng Vụ Thư viện, Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch) cho biết, trong kỷ nguyên mới, việc xây dựng, bảo tồn, phát huy hệ giá trị quốc gia và con người Việt Nam có ý nghĩa quan trọng, tạo nên sức mạnh tinh thần, bồi dưỡng lòng tự tôn dân tộc cho người Việt, hình thành phẩm cách quốc gia và nâng cao vị thế của nước ta trên trường quốc tế.
  • Khẳng định tầm nhìn chiến lược về phát triển văn hóa Việt Nam
    Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định phê duyệt Kế hoạch tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam” giai đoạn 2026 - 2030 nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội khóa XVI. Hơn nữa, Kế hoạch còn truyền đi thông điệp: Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội; thực sự trở thành hệ điều tiết, nguồn lực nội sinh cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
  • Sông Hồng "tiếng hát bốn ngàn năm"
    Hà Nội trong tôi không chỉ có ba mươi sáu phố phường thâm nghiêm, cổ kính cùng những di tích trầm mặc của kinh đô Thăng Long; không chỉ có núi Tản bồng bềnh mây trắng cùng với những mái chùa, mái đình rêu phong của vùng đất thiêng xứ Đoài... mà còn có một dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa. Với tôi, Hà Nội gắn liền với sông Hồng. Bởi lẽ, dòng sông ấy chính là người mẹ nhân hậu, vô cùng vĩ đại, đã sinh thành ra vùng đất Thăng Long - Hà Nội nói riêng và bồi đắp nên cả một dải châu thổ Bắc Bộ nói chung. Sự gắn kết ấy không đơn giản là một phép cộng cơ học mà là sự hòa quyện máu thịt không thể tách rời. Song hành cùng Hà Nội, khúc sông cong cong như một vành tai ấy không những là một chứng nhân lịch sử trung kiên, lặng lẽ ghi dấu từng nhịp thở thăng trầm mà còn ôm ấp, che chở, nuôi dưỡng Hà Nội trong suốt chiều dài lịch sử hình thành và kiêu hãnh vươn mình.
  • Vinhomes công bố đặc quyền vượt trội dành cho cư dân Ocean Park 2- 3
    Công ty Cổ phần Vinhomes công bố triển khai chương trình "Đặc quyền cư dân về ở Vinhomes Ocean Park 2 và 3" với loạt quyền lợi hấp dẫn nhất và thời gian áp dụng dài nhất (đến hết năm 2031).
Đừng bỏ lỡ
  • Bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số
    Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 269/2026/NĐ-CP ngày 1/7/2026 quy định một số cơ chế, chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số. Nghị định nhằm cụ thể hóa Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị định quy định một số cơ chế, chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số đã mở ra một hành lang pháp lý toàn diện.
  • Festival Thu Hà Nội năm 2026 :“Thu Hà Nội – Hành trình cảm xúc”
    Festival Thu Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Thu Hà Nội – Hành trình cảm xúc” được tổ chức để tôn vinh và lan tỏa những giá trị độc đáo của di sản văn hóa, danh thắng, làng nghề và tinh hoa ẩm thực ngàn năm văn hiến của Thủ đô. Sự kiện là đòn bẩy hiệu quả giúp kích cầu du lịch, thu hút du khách, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu, từ đó thúc đẩy ngành du lịch tăng trưởng mạnh mẽ...
  • [Podcast] Tản văn: Bài thánh ca đó còn nhớ không em?
    Đêm đã phủ lên thế gian thứ bóng tối bất tận vô minh. Màu sắc, thanh âm, hình hài của vạn vật vẫn cựa quậy sinh sôi trong những đôi mắt tâm hồn. Chỉ có tâm hồn mới làm cho biết bao thứ ẩn dật trong bóng tối vô minh kia tồn tại và thao thức. Cũng như đêm đang đẩy xuống đời ta thứ thanh âm của Chúa. Những hồi chuông xứ đạo vẫn bay lên trên bầu trời ngan ngát hương hoa. Ở nơi đó em còn nhớ không em, dẫu chỉ là một thánh ca buồn?
  • Triển lãm và trình diễn “Tri thức may, mặc áo dài Huế”, tôn vinh Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia
    Triển lãm và trình diễn “Tri thức may, mặc áo dài Huế” giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của áo dài Huế gắn liền với lịch sử, văn hóa và đời sống của người dân Cố đô, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh Huế - Kinh đô Áo dài Việt Nam.
  • Triển khai đồng bộ các hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới
    Nhằm kịp thời thể chế hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về phát triển văn hóa Việt Nam, thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã ký Quyết định số 1189/QĐ-TTg ngày 2/7/2026. Quyết định này đi kèm kế hoạch hành động nhằm triển khai đồng bộ, toàn diện bốn hệ giá trị cốt lõi: hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trên phạm vi cả nước, tạo hành lang pháp lý vững chắc bảo vệ toàn vẹn chủ quyền văn hóa của dân tộc.
  • Phát động Cuộc thi ảnh "Nghệ thuật Xiếc Việt Nam" lần thứ 2
    Cuộc thi ảnh "Nghệ thuật toàn quốc về Nghệ thuật Xiếc Việt Nam" năm 2026 được tổ chức nhằm tôn vinh vẻ đẹp và những giá trị đặc sắc của nghệ thuật xiếc Việt Nam; tạo sân chơi sáng tạo cho các nhiếp ảnh gia chuyên và không chuyên, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh nghệ thuật xiếc đến đông đảo công chúng trong nước và quốc tế.
  • Dấu thời gian trên những ban công phố cổ
    Trên những phố cổ Hà Nội, các ban công cũ kỹ với lan can sắt, cửa chớp và những chậu cây xanh vẫn hiện diện như những “nhân chứng” của thời gian. Mỗi khung hình là một lát cắt ký ức, gợi nhớ về diện mạo của Hà Nội một thời.
  • Âm nhạc cuối tuần : “Bản hòa ca” của những cuộc giao lưu văn hóa
    Sau thành công của chương trình nghệ thuật đặc biệt “Crescendo - Giao hưởng kết nối” trong khuôn khổ Liên hoan Âm nhạc Quốc tế Crescendo - Hà Nội 2026 diễn ra vào tối 4/7, chiều 5/7, Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ tiếp tục chào đón đông đảo công chúng đến với chương trình “Âm nhạc cuối tuần”. Hai chương trình mang màu sắc khác nhau nhưng đều góp phần khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của không gian di sản này như một điểm hẹn văn hóa mở, nơi âm nhạc kết nối cộng đồng, lan tỏa bản sắc Hà Nội và mở rộng cánh cửa giao lưu với thế giới.
  • Hàng nghìn người tôn vinh vẻ đẹp cổ phục "Việt Phong Hội Tụ" ở Cố đô Huế
    Hàng nghìn người yêu văn hóa và cổ phục từ khắp mọi miền đất nước đã tụ hội về Cố đô Huế tham gia "Việt Phong Hội Tụ" và trong đó có nhiều nghệ sĩ nổi tiếng.
  • “Crescendo - Giao hưởng kết nối”: Đưa các giá trị văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực đời sống
    Tối 4/7, tại Nhà Bát Giác - không gian mở bên hồ Hoàn Kiếm, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Crescendo - Giao hưởng kết nối”. Chương trình khẳng định cam kết phát triển văn hóa Thủ đô theo định hướng “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”, đưa các giá trị văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống.
Một góc nhìn cuộc sống từ sân khấu - nghệ sĩ
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO