Méo mồm đọc tiếng Việt lai căng, méo mó

Chóng mặt với Tây hóa

Việc xen kẽ những từ ngữ nước ngoà i không còn quá xa lạ trong những mẩu đối thoại hằng ngà y của giới trẻ. Tuy chưa có một điửu tra xã hội học hay thống kê đầy đủ nhưng các nhà ngôn ngữ học đửu cho rằng hiện tượng nà y rất phổ biến.

Những câu tiếng Việt viết sai chính tả, ý tứ lủng củng, pha trộn từ nước ngoà i xuất hiện khắp nơi

Anh Ngọc Hưng, quê ở Đồng Tháp kể: Tôi gọi điện đặt khách sạn ở Sà i Gòn để tiện công tác. Cô lễ tân báo còn phòng và nói: Anh nhớ cần phơm (confirm) cho em nha. Anh Hưng không hiểu, nhưng sợ người ta bảo mình nhà quê nên thôi. Đến ngà y công tác, anh đến khách sạn nà y thì cô lễ tân nói: Em không thấy anh cần phơm nên cho thuê phòng mất rồi. Lúc nà y anh Hưng thắc mắc: cần phơm là cần gì? Cô lễ tân đáp: Dạ, là xác nhận chính thức lại cho em.

Không những thế, trong giao tiếp, nhiửu người đã là m tối nghĩa tiếng Việt khi trộn lẫn nửa Anh, nửa Việt. Thỉnh thoảng vẫn nghe các cô nhân viên văn phòng khen nhau: Hôm nay trông chị hép py (happy) quá nha, hay Bữa nay nhìn kiu (cute) quá. Trong khi tiếng Việt có thể nói Hôm nay trông xinh thế. Thậm chí có những cuộc đà m thoại mà người thạo tiếng Anh cũng phải đoán già đoán non: Bên công ty đó còm plen (complain), mình đã ex plen (explain) cái giá phích (fix) rồi mà họ vẫn kêu ex pen (expensive). Cần trắc (contract) tiếp theo chắc hổng sua (sure) rồi.

Đó còn chưa kể, không ít người còn Tây hóa lối hà nh văn của tiếng Việt, gây lủng củng, khó hiểu. Có cô bạn là m việc tại một công ty nước ngoà i. Hôm vử quê thăm nhà , nhử em mình ra chợ mua đồ, cô dặn: Em hãy chắc rằng các món chị ghi trong giấy được mua đầy đủ nhé.

Mẹ cô ở trong nhà nghe thế, cà u nhà u: Chỉ cần nói nhớ mua hết mấy thứ chị dặn là đủ rồi, con học ở đâu mà nói nghe sượng thế?. Số là , cô bạn tôi vừa nói theo mẫu câu: Make sure all the lights will be off (Hãy chắc rằng tất cả đèn đửu được tắt) để nhắc nhở đồng nghiệp tắt đèn trước khi vử. Những câu trở nên phổ biến vẫn như Rất vui được nghe điửu đó ảnh hưởng từ I™m glad to be heard of that, trong khi tiếng Việt chỉ cần nói Nghe vậy mừng quá.

Giáo sư Anh ngữ Tôn Thất Lan bức xúc: Tôi thấy nhiửu công ty để dòng chữ đọc rất ngượng ngạo: Xin giữ cửa đóng lại, ảnh hưởng từ câu Keep the door closed, trong khi tiếng Việt có câu rất hay: Vui lòng đóng cửa. Gần đây, nhiửu câu giới thiệu theo kiểu phim Hà n Quốc: Đây là trưởng phòng Tuấn, trong khi tiếng Việt thường nói: Đây là anh Tuấn, trưởng phòng. Ngay cả trên các kênh truyửn hình cũng có câu Chương trình nà y được tà i trợ bởi nhãn hà ng X cũng là một văn phong ngượng ngạo trong tiếng Việt. Vử sau người ta dùng câu chủ động hay hơn: Nhãn hà ng X hân hạnh tà i trợ chương trình nà y.

Ngượng nghịu với văn viết lai căng

Dạo qua hầu hết các diễn đà n, mạng xã hội hiện nay, có rất nhiửu bình luận, bà i viết dùng ngôn từ lạ, lai căng khiến tiếng Việt mất đi sự trong sáng.

Trên công cụ yahoo chat, nhiửu người tha hồ sáng tạo và còn cố tình viết sai chính tả cho dí dửm, như: chời thay vì trời, cái zị zậy ta thay vì cái gì vậy ta?.

Trong văn viết của cộng đồng mạng, nhất là những trang mạng xã hội, rất nhiửu người đã sử dụng tiếng Anh pha lẫn tiếng Việt. Cháº³ng hạn khi khen một bức ảnh cô gái nà o đang đửm dáng, bạn nữ thường phản hồi: Cute (xinh) thế, trong khi phái mà y râu thường viết: Hot (bốc lửa) thế. Hoặc trong nội dung các cuộc bình luận, cư dân mạng thường viết: Tui hổng care (quan tâm) chuyện nà y hoặc: Cái view (cảnh nhìn) nà y đẹp quá.

Cũng có ý kiến cho rằng, những cách viết như vậy chỉ là tiện cho việc trao đổi thông tin, không mất thì giử. Nhưng nếu tiếp diễn lâu dà i, rất có thể nó sẽ trở thà nh thói quen không sửa được. Và tình trạng nà y đang xảy ra khá phổ biến ở các trường phổ thông.

à”ng Nguyễn Hữu Phước, giáo viên dạy văn Trường THPT Cần Giuộc (Long An), cho biết: Do thói quen viết tắt trong ghi chép bà i, nên khi là m kiểm tra một tiết hoặc thi học kử³, có rất nhiửu em đã bê luôn các từ nà y và o bà i văn của mình, ví dụ như: or (hoặc), if (nếu).... Thạc sĩ Đà o Hồng Điện, Trường ĐH Văn hóa TP.HCM, trong bà i tham luận tại hội thảo khoa học toà n quốc Phát triển và giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt trong thời kử³ hội nhập quốc tế hiện nay, diễn ra ở TP.HCM năm 2010, cho rằng chính thái độ tùy tiện của người sử dụng chữ viết là nguyên nhân khiến cho tiếng Việt dần mất đi tính trong sáng.

Giáo sư Anh ngữ Tôn Thất Lan cũng nhận định: Bắt chước là một cách học tiếng Anh hiệu quả, nhưng ngoại hóa tiếng Việt như vậy chỉ cho thấy mình ra vẻ biết tiếng Anh, và văn nói nghèo nà n. Đây là thói quen không xấu, nhưng không nên vì đến một lúc nà o đó bạn sẽ phải lóng ngóng và khó khăn lắm mới viết được một câu văn hoà n chỉnh, dần đánh mất văn phong của ngôn ngữ tiếng Việt trong tương lai, nhất là cho các thế hệ sau nà y.

Theo thạc sĩ Trần Ngọc Thơ, Phó khoa Văn hóa học Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, đây là hiện tượng lai tạp, tiếp thu thiếu chọn lọc các yếu tố văn hóa phương Tây, mà điển hình là ngôn ngữ.