Méo mồm đọc tiếng Việt lai căng, méo mó

Chóng mặt với Tây hóa

Việc xen kẽ những từ ngữ nước ngoà i không còn quá xa lạ trong những mẩu đối thoại hằng ngà y của giới trẻ. Tuy chưa có một điửu tra xã hội học hay thống kê đầy đủ nhưng các nhà  ngôn ngữ học đửu cho rằng hiện tượng nà y rất phổ biến.

Anh Ngọc Hưng, quê ở Аồng Tháp kể: Tôi gọi điện đặt khách sạn ở Sà i Gòn để tiện công tác. Cô lễ tân báo còn phòng và  nói: Anh nhớ cần phơm (confirm) cho em nha. Anh Hưng không hiểu, nhưng sợ người ta bảo mình nhà  quê nên thôi. Аến ngà y công tác, anh đến khách sạn nà y thì cô lễ tân nói: Em không thấy anh cần phơm nên cho thuê phòng mất rồi. Lúc nà y anh Hưng thắc mắc: cần phơm là  cần gì? Cô lễ tân đáp: Dạ, là  xác nhận chính thức lại cho em.

Không những thế, trong giao tiếp, nhiửu người đã là m tối nghĩa tiếng Việt khi trộn lẫn nử­a Anh, nử­a Việt. Thỉnh thoảng vẫn nghe các cô nhân viên văn phòng khen nhau: Hôm nay trông chị hép py (happy) quá nha, hay Bữa nay nhìn kiu (cute) quá. Trong khi tiếng Việt có thể nói Hôm nay trông xinh thế. Thậm chí có những cuộc đà m thoại mà  người thạo tiếng Anh cũng phải đoán già  đoán non: Bên công ty đó còm plen (complain), mình đã ex plen (explain) cái giá phích (fix) rồi mà  họ vẫn kêu ex pen (expensive). Cần trắc (contract) tiếp theo chắc hổng sua (sure) rồi.

Аó còn chưa kể, không ít người còn Tây hóa lối hà nh văn của tiếng Việt, gây lủng củng, khó hiểu. Có cô bạn là m việc tại một công ty nước ngoà i. Hôm vử quê thăm nhà , nhử em mình ra chợ mua đồ, cô dặn: Em hãy chắc rằng các món chị ghi trong giấy được mua đầy đủ nhé.

Mẹ cô ở trong nhà  nghe thế, cà u nhà u: Chỉ cần nói nhớ mua hết mấy thứ chị dặn là  đủ rồi, con học ở đâu mà  nói nghe sượng thế?. Số là , cô bạn tôi vừa nói theo mẫu câu: Make sure all the lights will be off (Hãy chắc rằng tất cả đèn đửu được tắt) để nhắc nhở đồng nghiệp tắt đèn trước khi vử. Những câu trở nên phổ biến vẫn như Rất vui được nghe điửu đó ảnh hưởng từ I™m glad to be heard of that, trong khi tiếng Việt chỉ cần nói Nghe vậy mừng quá.

Giáo sư Anh ngữ Tôn Thất Lan bức xúc: Tôi thấy nhiửu công ty để dòng chữ đọc rất ngượng ngạo: Xin giữ cử­a đóng lại, ảnh hưởng từ câu Keep the door closed, trong khi tiếng Việt có câu rất hay: Vui lòng đóng cử­a. Gần đây, nhiửu câu giới thiệu theo kiểu phim Hà n Quốc: Аây là  trưởng phòng Tuấn, trong khi tiếng Việt thường nói: Аây là  anh Tuấn, trưởng phòng. Ngay cả trên các kênh truyửn hình cũng có câu Chương trình nà y được tà i trợ bởi nhãn hà ng X cũng là  một văn phong ngượng ngạo trong tiếng Việt. Vử sau người ta dùng câu chủ động hay hơn: Nhãn hà ng X hân hạnh tà i trợ chương trình nà y.

Ngượng nghịu với văn viết lai căng

Dạo qua hầu hết các diễn đà n, mạng xã hội hiện nay, có rất nhiửu bình luận, bà i viết dùng ngôn từ lạ, lai căng khiến tiếng Việt mất đi sự trong sáng.

Trên công cụ yahoo chat, nhiửu người tha hồ sáng tạo và  còn cố tình viết sai chính tả cho dí dửm, như: chời thay vì trời, cái zị zậy ta thay vì cái gì vậy ta?.

Trong văn viết của cộng đồng mạng, nhất là  những trang mạng xã hội, rất nhiửu người đã sử­ dụng tiếng Anh pha lẫn tiếng Việt. Chẳng hạn khi khen một bức ảnh cô gái nà o đang đửm dáng, bạn nữ thường phản hồi: Cute (xinh) thế, trong khi phái mà y râu thường viết: Hot (bốc lử­a) thế. Hoặc trong nội dung các cuộc bình luận, cư dân mạng thường viết: Tui hổng care (quan tâm) chuyện nà y hoặc: Cái view (cảnh nhìn) nà y đẹp quá.

Cũng có ý kiến cho rằng, những cách viết như vậy chỉ là  tiện cho việc trao đổi thông tin, không mất thì giử. Nhưng nếu tiếp diễn lâu dà i, rất có thể nó sẽ trở thà nh thói quen không sử­a được. Và  tình trạng nà y đang xảy ra khá phổ biến ở các trường phổ thông.

à”ng Nguyễn Hữu Phước, giáo viên dạy văn Trường THPT Cần Giuộc (Long An), cho biết: Do thói quen viết tắt trong ghi chép bà i, nên khi là m kiểm tra một tiết hoặc thi học kử³, có rất nhiửu em đã bê luôn các từ nà y và o bà i văn của mình, ví dụ như: or (hoặc), if (nếu).... Thạc sĩ Аà o Hồng Аiện, Trường АH Văn hóa TP.HCM, trong bà i tham luận tại hội thảo khoa học toà n quốc Phát triển và  giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt trong thời kử³ hội nhập quốc tế hiện nay, diễn ra ở TP.HCM năm 2010, cho rằng chính thái độ tùy tiện của người sử­ dụng chữ viết là  nguyên nhân khiến cho tiếng Việt dần mất đi tính trong sáng.

Giáo sư Anh ngữ Tôn Thất Lan cũng nhận định: Bắt chước là  một cách học tiếng Anh hiệu quả, nhưng ngoại hóa tiếng Việt như vậy chỉ cho thấy mình ra vẻ biết tiếng Anh, và  văn nói nghèo nà n. Аây là  thói quen không xấu, nhưng không nên vì đến một lúc nà o đó bạn sẽ phải lóng ngóng và  khó khăn lắm mới viết được một câu văn hoà n chỉnh, dần đánh mất văn phong của ngôn ngữ tiếng Việt trong tương lai, nhất là  cho các thế hệ sau nà y.

Theo thạc sĩ Trần Ngọc Thơ, Phó khoa Văn hóa học Trường АH Khoa học xã hội và  nhân văn, đây là  hiện tượng lai tạp, tiếp thu thiếu chọn lọc các yếu tố văn hóa phương Tây, mà  điển hình là  ngôn ngữ.