Phường Sơn Tây được chuyên gia Nhật Bản trao tặng mô hình phục dựng chùa Ón

Chùa Ón còn gọi là Ôn Hòa Tự, nằm cách cổng làng Mông Phụ khoảng 200m. Trên hai câu đầu của chùa Ón còn lưu lại những dòng chữ: Khởi tạo Bính Dần niên, quý Xuân, Nhâm Tý nhật, Mão khắc động thổ. Bình cơ, Ất Mão nhật, Dậu thời, thụ trụ thượng lương cát (lược dịch: Khởi tạo năm Bính Dần, cuối mùa Xuân, ngày Nhâm Tý, giờ Mão động thổ. Chùa được xây trên một nền đất bằng phẳng. Ngày Ất Mão, giờ Dậu bắc nóc...) và Phú quý thọ khang (giàu sang, sống lâu, khỏe mạnh...) viết theo lối chữ triện.

Năm 2008, chùa Ón được Nhà nước đầu tư kinh phí tu bổ, tôn tạo. Trong quá trình tiến hành tu bổ các hạng mục của Chùa đã nhận được sự giúp đỡ, tư vấn quý báu của các chuyên gia, tình nguyện viên thuộc Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản tại Việt Nam (JICA).

Sau khi tu bổ hoàn thành, công trình chùa Ón đã được Ủy ban UNESCO Châu Á Thái Bình Dương vinh danh trao giải thưởng công trình tiêu biểu được bảo tồn bằng các loại vật liệu truyền thống. Quá trình tu bổ và nhận giải thưởng quốc tế có sự đóng góp to lớn của cá nhân Giáo sư, kiến trúc sư Ejima Akiyoshi.

Năm 2024 – 2025, nhân dịp 20 năm Làng cổ Đường Lâm được công nhận Di tích Quốc gia, Giáo sư Ejima Akiyoshi tiếp tục phục dựng mô hình Chùa Ón (Ôn Hòa Tự) tỉ lệ 1/10 để tặng nhân dân Đường Lâm và UBND phường Sơn Tây.

Mô hình được làm từ gỗ quý Bách hợp (Nhật Bản) và gỗ Ramin (Đông Nam Á), tái hiện chi tiết kiến trúc truyền thống, có thể tháo lắp từng cấu kiện để phục vụ tập huấn, thông số mô hình: tỷ lệ 1/10; cao 50cm, rộng 90cm, sâu 100cm. Vật liệu chế tác gồm: gỗ bách hợp Hinoki (Nhật Bản) làm khung chính; gỗ ngô đồng làm tường; gỗ tần bì làm ngói. Tất cả vật liệu đều xuất xứ từ Nhật Bản. Sau khi hoàn thiện và trưng bày, mô hình chùa Ón sẽ trở thành một điểm tham quan độc đáo, thu hút đông đảo du khách, nhà nghiên cứu trong và ngoài nước.

Tiếp nhận mô hình phục dựng Chùa Ón, đồng chí Hà Ngọc Quân - Phó Chủ tịch UBND phường Sơn Tây trân trọng cảm ơn những đóng góp quý giá của Giáo sư, kiến trúc sư Ejima Akiyoshi trong nghiên cứu tu bổ và phát huy giá trị di tích. Đồng chí Hà Mạnh Quân nhấn mạnh: Mô hình chùa Ón là món quà văn hóa có giá trị lớn, không chỉ góp phần quảng bá di sản kiến trúc của Đường Lâm, mà còn thể hiện tình hữu nghị, gắn kết bền chặt giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Nhân dịp này, UBND phường Sơn Tây đã tặng Giấy khen cho Giáo sư, kiến trúc sư Ejima Akiyoshi đã có thành tích trong công tác phục dựng mô hình chùa Ón phục vụ bảo tồn và phát triển du lịch làng cổ ở Đường Lâm.

Đây sẽ là nền tảng quan trọng góp phần để phường Sơn Tây sớm hiện thực hóa mục tiêu quan trọng của địa phương, đó là tiến tới lập hồ sơ đề nghị cấp có thẩm quyền xếp hạng Làng cổ Đường Lâm thành Di tích cấp Quốc gia đặc biệt, hướng tới được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới; đưa du lịch phường Sơn Tây trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, Làng cổ Đường Lâm và một số di tích trong thị xã trở thành những điểm đến hấp dẫn của Thủ đô và khu vực./.

Chùa Ón - Ôn Hòa Tự là một trong những di tích độc đáo của xứ Đoài, gắn với nhiều giai thoại, huyền tích hấp dẫn. Chùa nằm giữa cánh đồng, cách cổng làng Mông Phụ làng cổ Đường Lâm vài trăm mét, được dựng bởi đá ong và gạch chỉ. Trong chùa không có tượng Phật, cũng không có sư sãi trông coi. Các hoạt động cúng tế chỉ diễn ra 2 ngày trong năm là mùng Ba tháng Ba và ngày mùng Một tháng Tư Âm lịch; các ngày Tết cổ truyền hay rằm, mùng Một hiếm khi có hoạt động dâng hương, tế lễ tại chùa.

Căn cứ vào dòng chữ còn lưu lại trên hai câu đầu của chùa, dân làng Mông Phụ phỏng đoán chùa Ón có thể được xây vào năm 966 (Bính Dần), tính đến nay đã là 1.055 năm.

Ngoài ra, ngày 3/3 Âm lịch hàng năm - Tết Hàn thực ở các làng quê đồng bằng Bắc Bộ, tại chùa Ón diễn ra Hội đấu vật. Sau khi cúng lễ xong, Ban Tổ chức tiến hành các thủ tục để khai hội vật chùa Ón, kéo dài từ chiều đến xẩm tối sẽ kết thúc. Thông thường, lễ hội có nhiều người tham gia đấu vật, chủ yếu là trai làng và các vùng lân cận. Hội đấu vật truyền thống ở chùa Ón hàng năm là nét văn hóa bản địa rất đặc sắc ở làng cổ Đường Lâm.