Không có con trai, người chết bị đem thử... ngoà i vườn

Аiửu tưởng như chỉ có cách đây hà ng nử­a thế kỷ lại đang hiện hữu tại nhiửu địa phương của hai huyện Tương Dương và  Kử³ Sơn của tỉnh Nghệ An.

Thử bố mẹtrong chuồng... chim bồ câu

Nếu ai đặt chân đến các xã miửn núi của huyện Tương Dương (Nghệ An) sẽ bị bất ngử bởi rất nhiửu ngôi nhà  dựng những cái chòi, giống hệt chuồng nuôi chim bồ câu trong vườn.

Tìm hiểu mới biết, chẳng phải người ta có phong trà o nuôi loại chim nà y mà  đó là  nơi, những người con gái lấy chồng thử bố mẹ mình.

Người ta bảo rằng, vợ chồng không sinh được con trai thì từ bao đời nay vẫn như vậy, khi chết chỉ được thử ngoà i vườn, chứ ai mà  đưa và o nhà  thử là  tai ương sẽ rình rập.

Bà  Mạc Thị Tuyết, trú tại bản Chắn, xã Thạch Giám, người đã ngoà i 60 tuổi nhưng vẫn đau đáu vử câu chuyện liên quan đến cái am thử ngoà i vườn nà y.

Bà  Mạc Thị Tuyết xót xa trước di ảnh của bố mẹ phải đem ra thử ở ngoà i vườn vì không có con trai.

Cụ cho biết, cụ đã bị chính người chồng của mình hà nh hạ suốt 30 năm chung sống và  không thiếu những lần cụ muốn gieo mình xuống dòng sông Lam giải thoát trước những trận đòn tà n khốc của người chồng. Tất cả chỉ vì, cha mẹ của cụ không sinh được con trai nối dõi và  bản thân cụ khi lấy chồng cũng không có con trai, nên nguy cơ hai vợ chồng khi chết sẽ bị đưa ra vườn của nhà  đứa con gái để thử.

Nói vử cái chòi, bà  chia sẻ: Nó có từ bao giử thì tôi cũng không biết nữa, chỉ biết rằng, những vợ chồng nà o không sinh được con trai thì lúc họ chết con gái họ sẽ có nhiệm vụ dựng cái chòi như thế nà y để thử cha mẹ mình. Oái oăm hơn, cái chòi nà y sẽ phải dựng ngoà i vườn và  bắt buộc, chiửu cao phải thấp hơn sà n nhà  sà n. Trong nhà  chỉ được thử di ảnh của bố mẹ chồng mà  thôi.

Cụ Tuyết nước mắt chảy dà i kể tiếp: Cái phong tục nà y khắc nghiệt lắm, cả năm chỉ cho phép con gái ra vườn hai lần và o dịp cuối năm và  rằm tháng Giêng để thắp nhang cho bố mẹ mà  thôi.

Có lần ra, xót xa lắm khi thấy nơi thử bố mẹ mình toà n chuột với gián trong đó. Cái chòi rồi cũng sẽ mục nát và  biến mất khi con gái của người quá cố qua đời. Nghĩa là  không có con trai, người chết sẽ mất đi dấu ấn của mình khi đến cháu ngoại không biết đến ông bà  mình là  ai.

Tiếp tục tìm hiểu vử cái chòi kử³ thị với cả người chết nà y, chúng tôi tìm gặp chị Lô Thị Luyến, cộng tác viên dân số tại Bản Chắn, xã Thạch Giám, huyện Tương Dương. Chị Luyến cho biết: Аây được xem là  nơi tập trung của rất nhiửu phụ nữ sinh con một bử (toà n con gái) nên những câu chuyện đau lòng xảy ra liên miên. Vì sức ép sinh con trai nên nhiửu gia đình có trên 10 đứa con, họ cứ sinh đến khi có con trai mới thôi.

Nhiửu người vợ không chịu được việc phải sinh con liên miên đã bử đi hoặc gia đình tan vỡ khi người chồng tìm đến những người đà n bà  khác để hy vọng có người nối dõi.

Chị Lữ Thị Xuyên kể vử những câu chuyện đau lòng xung quanh cái am thử với quan niệm quái đản.

Chị Luyến cho biết, cái chòi là  một trong những phong tục thử cúng của người dân tộc Thái, nó không chỉ có ở riêng bản Chắn huyện Tương Dương mà  nó còn có khắp tại các là ng bản của người Thái tại 2 huyện Tương Dương và  Kử³ Sơn. Bởi phong tục mang tính kử³ thị nà y nên nhiửu vợ chồng dù đói khổ cũng phải sống chết sinh cho bằng được coi trai. Chuyện cái chòi sinh ra những hệ lụy buồn nhưng từ trước đến giử, chưa có ai đứng lên phản đối hay là m khác đi với phong tục.

Khi được hửi lý do nà o khiến người dân không dám đứng lên để bà i trừ thì chị Luyến cho hay: Nếu những gia đình nà o thử ảnh bố mẹ vợ trong nhà  thì khi có ốm đau, bệnh tật, hoặc những đen đủi trong gia đình, người ta sẽ cho rằng đó là  vì thử ảnh của bố mẹ vợ trong nhà  nên mới vậy.

Từ đó, cái chòi trở thà nh nỗi ám ảnh và  lo sợ với những người dân và  nhất là  những người không có con trai, còn với những người phụ nữ họ mặc định rằng kiếp con gái là  vậy.

Những câu chuyện đau lòng

Bản Cánh, xã Tà  Cạ, huyện Kử³ Sơn là  nơi sinh sống của 100% người dân tộc Thái. Nơi đây từng xảy ra những câu chuyện đắng lòng xung quanh cái chòi thử ngoà i vườn mà  nguyên nhân cũng chỉ vì quan niệm trọng nam khinh nữ.

Trò chuyện với chúng tôi, chị Lữ Thị Xuyên - Chi hội trưởng chi hội phụ nữ bản Cánh cho hay: Ở đây ai cũng thích có con trai, mà  không có con trai thì cũng phải đi xin con may (con nuôi) để khi mình chết có người cầm dao tiễn biệt và  không phải bị thử trong cái chòi canh kia. Hơn nữa tà i sản thừa kế cũng không thể để cho con gái được, con gái là  con người ta mà  nên sức ép có con trai trở nên ghê gớm lắm.

Khi được hửi đã có vụ việc nà o nghiêm trọng xảy ra bởi việc lo sợ không sinh được con trai ở thôn bản mình chưa, chị rùng mình kể lại: Và o năm 2009, tại bản Cánh, Lương Văn Nhưn sau khi biết đứa con trong bụng vợ là  con gái, y đã đấm đá liên tục và o bụng vợ khiến thai nhi chết ngay trong bụng còn vợ bị chấn thương nặng.

Chị cho biết, trước đó Nhưn và  vợ đã có 2 đứa con gái và  Nhưn quyết sinh cho được con trai nhưng vợ không chịu và  bử vử nhà  chị gái tại Hà  Tĩnh. Sau đó, y đã tìm đường và o Hà  Tĩnh, uy hiếp rồi bắt vợ phải vử nhà  và  sinh con thứ 3. Sau khi vợ mang bầu được 4 tháng, siêu âm phát hiện thai nhi giới tính nữ, Nhưn đã giết con mình một cách dã man.

Xót xa là  sau vụ việc đó, dù rất đau đớn vử cả thể xác lẫn tinh thần nhưng vợ Nhưn vẫn không một lời oán than và  chấp nhận với lý do, tất cả cũng bởi cái tội không sinh được con trai cho chồng.

Sau khi gây ra chuyện tà y trời như vậy, nhưng bởi vợ không tố cáo nên chính quyửn chỉ có thể và o cuộc hòa giải và  phạt hà nh chính Nhưn 300.000 đồng. Hiện tại, theo chị Xuyên, hai vợ chồng Nhưn vẫn đang sống với nhau và  nghe đâu Nhưn vẫn bắt vợ tiếp tục chử­a đẻ để... có con trai.

Nếu sinh mãi không được con trai thì họ lại ngoại tình hoặc tử­ tế hơn chút thì đi xin con nuôi, bởi lo sợ khi chết không có con trai sẽ bị đem ra ngoà i vườn thử.

Sao lại cam chịu?

à”ng Vi Sắt Son, trưởng Phòng Văn hóa Thông tin huyện Tương Dương cho biết: Аúng là  ở địa phương đang tồn tại hủ tục đau lòng nà y. Chính quan niệm của người dân như thế cà ng khiến cho sự bất bình đẳng vử giới tính tăng lên. Không ai ủng hộ điửu nà y và  thực tế, trong những năm qua, chính quyửn đã nỗ lực để bà i trừ, nhưng cái khó là  nó đã ăn sâu và o tiửm thức của người dân nên rất khó để thay đổi.

à”ng Vi Sắt Son nói vử những hủ tục tại địa phương

Có vẻ như, bởi khó khăn vử địa hình cũng như quan niệm khác người của đồng bà o dân tộc, chính quyửn vẫn chưa có giải pháp mang tính tích cực và  tất nhiên, câu chuyện vử chiếc chòi ở ngoà i vườn, thử người chết không có con trai còn sinh ra nhiửu hệ lụy đau lòng nữa.