Hẹn gặp mấy lần song nay mới có dịp ngồi nghe ông : Người chiến sĩ Điện Biên năm xưa được trực tiếp tham gia đánh đồi A1cách đây 59 năm vử trước, đó là cựu chiến binh - thương binh3/4:Nguyễn Xuân Vang người cùng sinh hoạt tại chi hội cựu chiến binh thôn Văn Hanh xã Lê Lợi , Kiến Xương, Thái Bình.
Trước khi và o câu chuyện, ông lấy từ ngăn tủ cho tôi xem nhiửu tấm huân, huy chương, bằng khen các loại và 1chiếc huy hiệu chiến sĩ Điện Biên mà Bác Hồ đã tặng cho ông, tuy đã tróc hết lớp sơn, song đó là vật kỷ niệm vô giá luôn được ông nâng niu, trân trọng, vinh dự hơn nữa , ông được vử Thủ đô Hà Nội dự Đại hội Chiến sĩ thi đua toà n quân, sau chiến dịch Điện Biên toà n thắng, đưa cho tôi xem tấm phim chụp x quang và chỉ cho tôi 1 chấm sáng trong khoang phổi, đó là 1 viên đạn kẻ thù đã găm và o bụng ông trên đồi A1trong đêm 6/5/1954, mỗi khi thời tiết thay đổi lại là m ông đau nhói.
Hớp chén trà xanh ông chậm rãi kể lại: Năm 1946, khi vừa tròn 18 tuổi cũng là lúc toà n quân và dân ta hưởng ứng (Lời kêu gọi toà n quốc kháng chiến)_của Hồ Chủ Tịch:
...Tất cả phải đứng lên đánh thực dân Pháp cứu Tổ quốc.
Tôi lên đường gia nhập đội thiếu sinh quân rồi và o trung đoà n Thủ đô,thuộc sư đoà n 308. Sau thời gian huấn luyện cấp tốc và tham gia các chiến dịch Đông Khê :18/9/1950 uy hiếp địch ở thị xã Cao Bằng, chiến dịch Hòa Bình: 23/2/1952, lần lượt các chiến dịch già nh thắng lợi là m cơ sở cho quân, dân ta tổng tiến công chiến lược Đông Xuân 1953-1954, chủ động đánh địch trên cả hai mặt trận ( chính diện và sau lưng địch) hầu hết ở các chiến trường Đông Dương, chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ.
Một vinh dự và trọng trách lớn lao, tôi cùng đơn vị và sư đoà n 308 được giao nhiệm vụ đánh đồi A1 (cứ điểm trọng yếu của địch) để mở cửa đánh và o sân bay Mường Thanh và khu trung tâm địch.
Giọng ông hồ hởi phấn chấn : Chiếm được đồi A1 ví như ta đã kử dao và o cổ địch, đây là đợt tấn công thứ 2 có tính quyết định, bắt đầu từ ngà y 30/3/1954 vì tiêu diệt được hai phân khu Đông , Tây và sân bay là ta đã tới sát khu trung tâm và sở chỉ huy của tướng Đử Cáttơri. Trận chiến trên đồi A1 diễn ra ác liệt, trong 36 ngà y đêm , ta và địch giằng co không nghỉ tranh chấp nhau từng tấc đất, địch cố giữ, ta quyết chiếm bằng được để từ đó đánh thẳng và o khu trung tâm, nhiửu khi đã dùng lườ¡i lê đánh giáp lá cà diệt địch.
Đêm ngà y 6/5, bộ đội ta theo các chiến hà o xung phong diệt các lô cốt kiên cố, dùng thuốc nổ phá các hầm ngầm của địch. Một sáng kiến của bộ chỉ huy, hà ng trăm chiến sĩ đã thay nhau đà o đất tạo thà nh trăm mét hầm ngầm xuyên
lòng đất và o thẳng đồi A1 để đặt khối thuốc 997 kg nổ tung trời tiêu diệt cứ điểm đồi A1, tên chỉ huy và tất cả bọn sĩ quan, binh lính sống sót khoảng 400 tên xin đầu hà ng , thừa thắng bộ đội ta chuyển sang công kích và o khu trung tâm, tạo đà thừa thắng bộ đội ta xông lên giải phóng hoà n toà n Điện Biên Phủ.
à”ng nói tiếp, trong lúc đánh giáp lá cà với địch, tôi đang là m nhiệm vụ quân y tiểu đoà n 14, băng bó vết thương cho thương binh, chạy đi lại theo các chiến hà o thì bỗng đau nhói phía bụng thấy máu ra nhiửu là m ông vật ngã trên bử hà o, được đồng đội đưa vử phía sau cấp cứu, ông than phiửn và tiếc rằng, chuẩn bị đến ngà y toà n thắng của chiến dịch Điện Biên Phủ thì lại dính đạn của kẻ thù, song tôi động viên ông: dù sao chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu chấn động địa cầu đó, có một phần đóng góp của ông.
Kết thúc bà i viết nà y tôi cảm nhận và tự hà o rằng: Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ năm 1954 đã ghi thêm một trang sử vẻ vang trong truyửn thống đấu tranh anh dũng của dân tộc Việt Nam.
60 năm đã trôi qua nhưng mãi mãi vử sau nà y, Điện Biên Phủ vẫn còn sáng chói trong tâm hồn mỗi người dân Việt Nam, vử một tự hà o quyết thắng như Hồ Chủ Tịch kính yêu đã khẳng định :
Không có gì quý hơn Độc lập - Tự do./.