Đưa nghệ thuật truyền thống và o phục vụ du khách: Hà nh trình gian nan

Các loại hình nghệ thuật khác như tuồng, chèo, ca trù... chưa nhận được sự hưởng ứng tích cực từ phía các hãng lữ hà nh cũng như du khách trong và  ngoà i nước.

Vì sao các hãng lữ hà nh chưa mặn mà ?

Аi và o hoạt động được gần một năm, đửn Quán Аế (28 Hà ng Buồm) đã trở thà nh điểm hẹn của nhiửu du khách quốc tế yêu ca trù và o tối thứ bảy hằng tuần. Không chỉ được cảm thụ âm nhạc truyửn thống, du khách đến đây còn được các ca nương, nghệ nhân của CLB Ca trù Thăng Long mời thưởng trà , hạt sen và  được hướng dẫn sử­ dụng nhạc cụ dân tộc.

Mới đây, ngà y 12-9, CLB Ca trù Thăng Long lại khai trương thêm một điểm diễn thứ hai tại Ngôi nhà  di sản 87 Mã Mây. Dù tối nà o cũng chăm chỉ "đử đèn" nhưng hiệu quả ở điểm diễn thứ hai nà y không như mong đợi, khách quen lui tới thường là  những cán bộ vử hưu ở quanh khu vực phố cổ.

Thiếu cơ sở hạ tầng và  sự liên kết, nhiửu môn nghệ thuật truyửn thống của Việt Nam chưa đến được với khách du lịch. Ảnh: Phương An

Kiên nhẫn đối mặt với khó khăn để duy trì hai điểm biểu diễn trên, ca nương Phạm Thị Huệ, Chủ nhiệm CLB Ca trù Thăng Long cho biết: "Аể nghệ thuật ca trù đến được với du khách phải biết chấp nhận thăng trầm và  gian nan. Với điểm biểu diễn ca trù đầu tiên, chúng tôi phải mất gần một năm mới có được lượng khách ổn định ở mức khiêm tốn, từ 10 đến 20 người/buổi diễn, chủ yếu là  khách lẻ do CLB tự khai thác chứ không có khách đoà n đi theo tour của các công ty du lịch. CLB đã giới thiệu chương trình biểu diễn đến nhiửu hãng lữ hà nh, những mong họ hợp tác để đưa môn nghệ thuật truyửn thống nà y đến với du khách. Thế nhưng nhiửu hãng lữ hà nh không đưa ca trù và o tour phục vụ du khách. Nghệ sĩ cần có sự và o cuộc thực sự của những người là m du lịch".

Cũng như CLB Ca trù Thăng Long, Nhà  hát Tuồng Việt Nam đã xây dựng trang web song ngữ Anh - Việt từ năm 2008 và  lên lịch biểu diễn định kử³ 2 buổi /tuần để phục vụ khách quốc tế. Kết quả là  dù được lựa chọn, luyện tập kử¹ cà ng nhưng các tiết mục tuồng vẫn không có chỗ đứng trong lòng du khách. Là ng chèo cũng thử­ sức bằng việc cho ra mắt 3 điểm biểu diễn trong vòng 2 năm qua.

Chương trình của Nhà  hát Chèo Việt Nam ra rạp Kim Mã với nhiửu sân khấu lớn nhử, Nhà  hát Chèo Hà  Nội mời khách các trích đoạn chèo cổ ở 15 Nguyễn Аình Chiểu và  rạp Аại Nam trên phố Huế nhưng hiệu quả chưa cao. Một chuyên gia trong ngà nh "công nghiệp không khói" đánh giá: "Аể thực sự hấp dẫn du khách, sân khấu chèo cần phải được nâng cấp, chuyên môn hóa vử mọi mặt để trở thà nh một sản phẩm du lịch đặc trưng".

Lý giải thực trạng trên, ông Nguyễn Hữu Thà nh, Giám đốc Công ty Du lịch Trái Tim Việt cho rằng, vấn đử nằm ở chỗ chúng ta chưa xây dựng được những điểm biểu diễn thực sự chuyên nghiệp, chưa có "thực đơn" phong phú đủ đáp ứng nhu cầu khám phá văn hóa, vì vậy chưa thể giữ chân du khách.

Hiện các hãng lữ hà nh mới chú trọng đưa món đặc sản múa rối nước và o các tour bởi trên địa bà n Thủ đô chỉ có Nhà  hát Múa rối Thăng Long có diện tích đủ rộng để đáp ứng nhu cầu của nhiửu đoà n khách. Mặt khác, nhà  hát nà y lại tọa lạc tại địa điểm đẹp, giao thông thuận tiện. Các điểm diễn ca trù thường nhử, lại nằm trên khu phố cổ chật hẹp, gây khó khăn cho việc đưa đón khách. "Chưa bà n đến chất lượng chuyên môn, chỉ nhìn và o cơ sở vật chất của các điểm diễn là  đã thấy chưa thể đáp ứng nhu cầu của du khách. Mỗi điểm diễn nhử thường chỉ đủ chỗ cho khoảng 20 người, thật khó để tổ chức cho một đoà n từ 30-50 người chứ chưa nói gì đến nhiửu đoà n khách đến đây cùng một lúc", ông Nguyễn Hữu Thà nh nhận xét.

Phải đầu tư thửa đáng

ó thể khẳng định rằng, việc đưa nghệ thuật và o phục vụ khách du lịch nhằm quảng bá nét đẹp văn hóa tới du khách quốc tế là  rất cần thiết. Nhiửu nước trong khu vực như Singapore, Thái Lan, Malaysia, Trung Quốc... đã triển khai và  đạt được thà nh công với sản phẩm du lịch đặc sắc nà y. Ở nước ta, việc là m nà y chưa thể tạo hiệu quả tức thì, tuy nhiên thời gian không chử đợi, câu hửi là  là m sao rút ngắn đường tới thà nh công.

Theo chuyên gia lữ hà nh, để chương trình nghệ thuật tạo được ấn tượng đẹp trong lòng bạn bè quốc tế thì chắc chắn phải nâng cấp cơ sở vật chất và  nội dung chương trình. Nên thúc đẩy xã hội hóa, khuyến khích các doanh nghiệp trong nước góp vốn đầu tư xây dựng điểm diễn và  tổ chức dà n dựng chương trình nghệ thuật quy mô.

Trước mắt, chúng ta chưa thể có ngay rạp hát cho từng CLB nghệ thuật, nhưng hoà n toà n có thể xây dựng một rạp hát ở vị trí giao thông thuận tiện dà nh cho nhiửu đơn vị cùng biểu diễn phục vụ du khách... Trên hết, ngà nh du lịch và  văn hóa phải có sự liên kết chặt chẽ hơn nữa, xây dựng kế hoạch hợp tác theo lộ trình cụ thể, khoa học thì mới mong có được thà nh công.