Cảm nhận ban đầu của tôi là sự chân thực nghiêm túc và khéo khám phá, thể hiện của tác giả. Ở mỗi bà i đửu có cái mới khá độc đáo. Người viết gợi mở ít diễn giải. Người đọc liên tưởng chuyện trong sách ngoà i đời với nhiửu tình tiết dí dửm, tươi vui, ý tứ... Có thể coi là những Chuyện ký du lịch vử kiến trúc cảnh quan.
à”ng là kiến trúc sư đã nghỉ hưu, được con cháu đưa đi du lịch, dễ thường là chuyện Cườ¡i ngựa xem hoa! Ngử đâu ông lại là m nên chuyện. Đử tà i du lịch nói là phong phú hấp dẫn. Nhưng khó có điửu kiện để viết. Du lịch trong hay ngoà i nước đửu tốn kém: kiếm tiửn Việt xứ ta, tiêu Đô la xứ người. Hơn nữa, thời gian theo tua rất căng thẳng, sít sao. à”ng già vượt khó và nhạy bén đã chớp được, ghi ngay được nhiửu sự việc và cảnh quan mới lạ. Đấy là thứ vật liệu có hồn mà ông đã cố công thu lượm để viết lên quyển sách nà y.
Thời hiện đại có thu nhập cao, có nhiửu người đi du lịch. Mong có nhiửu sách viết vử đử tà i nà y, đỡ phần việc cho các hướng dẫn viên du lịch, giúp lữ khách bớt ngỡ ngà ng dễ hội nhập nơi đất khách quê người.
Du lịch có lắm chuyện vui, cũng có chuyện buồn Trông người lại ngẫm đến ta. Được thăm thú các nước tiên tiến, ông cà ng day dứt băn khoăn trăn trở vử nghử nghiệp của mình. Một nghử đã bị tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa biến bớt! Lại bị chuyên môn yếu kém biến báo! à”ng kêu lên: Hơn bốn thập kỷ nghử kiến trúc cảnh quan vẫn chưa được định hình! Ở nơi xa ấy bạn cố nhân của ông Hiệp sử¹ Đông Ky Sốt mà nghe được chắc sẽ buồn... Buồn như tôi Hiệp sử¹ mặt buồn ông từng phong tặng. Đọc những chuyện có liên quan đến nghử, tôi nao lòng cười ra nước mắt... Hỡi các đồng nghiệp!
Yêu nghử, chung thủy với nghử, ông viết: Nghử nghiệp là tấm gương phản chiếu rõ rà ng nhất cuộc đời của mỗi con người. Nếu có được nhiửu đồng nghiệp tâm huyết với nghử như ông, chắc thà nh phố đã có thêm một công viên để bớt đi một bệnh viện!
Giới hạn bà i viết không trích dẫn được những gì tác giả mong muốn tử bà y qua sách. Tôi dừng lại để Nhớ nước Nga; Điện Kremly; Mátxcơva trong chuyện của ông mà thực tình là nhớ Liên Xô-người anh cả vĩ đại. Ở đấy có tình yêu ban đầu của ông, của tôi của tất cả chúng ta. Tôi chạnh lòng tiếc nhớ hai chữ Liên Xô sớm bị xóa đi trên các công trình Hữu nghị... Chẳng biết Công viên Xô Viết Thà nh phố Vinh do tôi chủ trì thiết kế năm 1963 có KTS. Dương Thị Phượng tham gia, nay có còn trong hồ sơ... Chút liên tưởng qua nhanh, tôi mong có được vinh hạnh như ông đến Mátxcơva, được Chụp ảnh với LêNin ở từ quán rượu ra... Chỉ mất có 1 Đôla! Một hình thức mới thiết thực phục vụ khách du lịch ở nước ngoà i...
Ở trong nước Câu chuyện tháng 5 vử mảnh đất Điện Biên lịch sử ông kể đã dà i vẫn còn Mãi mãi vử Điện Biên. Trong dịp kỷ niệm 30 năm chiến thắng Điện Biên, ông được cử đi công tác bảo tà ng. Có rất nhiửu chuyện... ý chừng tác giả bức bối mệt nhọc. Trên đường trở vử Hà Nội, ông phải dừng xe lội xuống sông Đà tắm mát xả bử vẫn còn áy náy lăn tăn... Tôi mới nhắc ông nhớ lại chuyện cố KTS. Tạ Mử¹ Duật. Trước đấy, cụ đã vẽ tượng tướng De Catrie giơ cao hai tay hà ng trước hầm cố thủ của mình. Hôm cụ đưa ra trình bà y xét duyệt, có người nhắc lại chuyện cũ sau Cách mạng tháng 8 năm 1945, ai đó định kéo nốt tượng nhà bác học vi trùng học Pasteur ở vườn hoa Hà Nội. Việc nà y được Bác Hồ biết đến, Bác có nói: Kẻ chiến thắng đử cao kẻ chiến bại là tự đử cao mình. Nhử vậy, chúng ta và con cháu còn được chiêm ngườ¡ng và biết ơn nhà bác học. Sinh thời cụ Duật cười vui vẻ chẳng tiếc gì ý tưởng của mình không được thực hiện... Có còn gì đó chưa đúng lúc, đúng chỗ để thời gian và lịch sử xếp đặt.
Là bạn đọc, bạn đồng nghiệp, đồng liêu với tác giả, tôi vui mừng chia sẻ cùng quý độc giả mấy cảm nhận, nhân đọc cuốn sách của ông vừa tái bản.
.jpg "Những câu chuyện Hà Nội được kể chậm")
