Đống Báng Đại vương và Triệu Kiều công chúa Đại vương

Nguyễn Sinh Thủy (sưu tầm) | 16/10/2020 18:37

(Thành hoàng làng Tầm Khê, xã Quang Lãng, huyện Phú Xuyên, TP. Hà Nội)

Đống Báng Đại vương và Triệu Kiều công chúa Đại vương

Thần tích chép rằng: Thủa đó, ở Châu Xích Đằng, phủ Khoái Châu, đạo Sơn Nam, có nhà họ Trần tên là Úc, lấy người bản Châu tên là Trương Thị Ngoạn làm vợ. Hai vợ chồng đều trung hậu, không bao giờ hại người, thường làm những việc giúp đỡ người khác và làm phúc thì hết lòng. Hiềm nỗi vợ chồng đã ngoại tứ tuần mà chưa có mụn con, vì thế rất buồn phiền.

Một hôm, gặp dịp giỗ tổ tiên, vợ chồng than thở với nhau rằng: “Tội bất hiếu có ba điều, trong đó không có con là tội lớn nhất. Vợ chồng ta tuổi đã cao, mà điềm lành có con còn chậm, điềm lành có kẻ nối dõi chưa ứng, khi trăm tuổi không người thờ cúng, mồ mả tổ tiên biết làm thế nào mà trông giữ. Chi bằng bỏ hết của cải ra làm phúc, mong sao có người nối dõi thì sẽ được trời giúp”. Nói rồi hai vợ chồng đem tài sản của nhà mình phát chẩn cho người nghèo. Nghe nói ở Sài Sơn thuộc đạo Sơn Tây có ngôi chùa rất linh ứng, cầu xin gì đều được như ý. Hai vợ chồng liền đem hương đăng đến cầu cúng. Vừa cầu nguyện xong thì trời sập tối. Hai vợ chồng nằm trước hương án, rồi mơ màng ngủ. Bà vợ mơ thấy một ông cụ đầu bạc, mày râu trắng xóa, đầu đội mũ quấn hoa, ôm một đứa trẻ đứng trước cửa chùa. Bỗng một tiếng sét từ trên trời vang lên, hai vợ chồng tỉnh giấc, mới biết là giấc mộng. Vài ngày sau, hai vợ chồng làm lễ bái yết tổ tiên, cầu mong trời Phật ban lộc.  Không ngờ bà Trương Thị có mang. Mang thai 13 tháng, đến giờ Thân, ngày mùng 10 tháng 8 năm Bính Thìn (?) thì bà trở dạ, sinh được một cậu con trai, mặt mày khôi ngô, thân hình bụ bẫm.

Ông bà vui mừng, đặt tên con là Báng Công. Vừa đầy tuổi Báng Công đã biết nói, 5 tuổi cậu bé hiểu âm luật. Không học mà tự biết, bạn bè ai cũng nể phục nên thường gọi Báng Công là thần đồng giáng thế. Năm 12 tuổi đã tỏ ra có chí lớn, năm 15 tuổi thì cả cha lẫn mẹ đều qua đời. Cậu bé kêu khóc thảm thiết. Từ đó gia tài khánh kiệt, cuộc sống trăm bề khốn khó.

Một hôm, cậu nghe nói ở núi Tản Viên, phủ Hưng Hóa, đạo Sơn Tây rất linh thiêng, trên núi có ba anh em Sơn Thánh có phép xuất quỷ nhập thần, có tài kinh thiên vĩ địa. Cậu đến yết kiến Sơn Thánh. Thấy Báng Công thông minh hơn người, văn võ đều giỏi, Sơn Thánh mến mộ coi như là anh em.

Lúc bấy giờ thiên hạ thái bình, vua Hùng Duệ Vương cùng con rể là Tản Viên Sơn Thánh cùng Báng Công chu du đó đây, một hôm đến trang Tầm Khê (còn gọi là Chằm Khê), huyện Phù Vân, phủ Thường Tín, thấy địa thế trang Tầm Khê sông núi uốn lượn, ruộng đất liền nhau, phong cảnh đẹp đẽ.  Các ngài cho dựng một hành cung, rồi Báng Công xin vua cho ở lại nơi đây. Báng Công khuyến khích dân chúng làm ruộng, trồng dâu nuôi tằm, làm việc thiện, lấy nhân nghĩa để củng cố lòng dân, lấy hòa mục mà dựng phong tục đẹp. Người người đều quý mến ông.

Nghe tin Hùng Vương tuổi đã cao, không có người nối ngôi, bộ chúa Ai Lao thừa cơ phát động 100 vạn lính, 8.000 ngựa, chia 5 đường sang cướp nước ta. Vua Hùng Duệ Vương cho vời Sơn Thánh và Báng Công đến hỏi kế sách giữ nước. Sơn Thánh nguyện xin thay vua đi dẹp giặc. Tiếp sau, Báng Công xin dẫn một cánh thủy quân đánh giặc ở Hoan Châu. Báng Công trở lại trang Tầm Khê, nhân dân nô nức đón tiếp ngài. Ngài ra lệnh khao quân và nói: Trang Tầm Khê có nghĩa củ từ lâu, nay ta làm một hành cung tại đây, trao cho trang ấp 6 hốt vàng, sau khi ta trăm tuổi thì thiết lập đền miếu để thờ cúng.

Xong việc, Báng Công cùng đại quân tiến thẳng vào Hoan Châu. Quân giặc đại bại, quân thục chết như ngả rạ, 5 tướng bị chém đầu. Báng Công cùng quân sĩ khải hoàn, vừa đến núi Kim Nhan - tức núi Thu Tinh, bỗng trời đất tối tăm, vẳng trong không trung có tiếng người ngâm thơ, tiếng ngâm vừa dứt, bỗng trời quang mây tạnh. Mọi người không thấy Báng Công nữa. Chỗ ông ngồi chỉ thấy một ụ mối lớn. Nhà vua vô cùng thương xót, phong sắc cho ông là Đại vương Thượng Đẳng Phúc Thần, và cho trang Tầm Khê hương khói muôn đời. 

Xưa, Đinh Bộ Lĩnh dẹp giặc 12 sứ quân, có vị tướng là Thái úy Nguyễn Phúc qua trang Tầm Khê được âm phù. Sau đó Thái úy làm tờ biểu tâu lên vị thần ở trang Tầm Khê là Đống Báng đại vương đã có công ngầm phù hộ cho quân ta dẹp giặc. Nhà vua theo lời tấu trình, bèn gia phong hai chữ mỹ tự là “Phù Vận”. Tiếp đó, ban sắc chỉ cho trang Tầm Khê, trùng tu miếu điện thờ cúng Thần, lưu truyền hương hỏa muôn đời. Các triều đại kế tiếp đều sắc phong cho thần là: Đống Báng Phù Vận Đại Vương, chuẩn cho trang Tầm Khê thờ cúng muôn đời.

Vị thần thứ hai được thờ ở Tầm Khê là Đương Cảnh Thành hoàng Trinh Thục Thuần Nhất Đại vương, Mỹ Ngọc Nga My, Triệu Kiều Công chúa Đại vương.

Theo thần phả, Triệu Kiều công chúa là người Cửu Chân “vú dài ba thước, vắt ra sau lưng”, bà thường trương cờ ở đầu voi, đi dẹp loạn, đánh quân Ngô xâm phạm trời Nam (thời Tây Hán).

Thủa đó, Triệu Kiều công chúa là bậc danh tài trong giới nữ nhi, là thần linh ở trên đời, là người tài mà hàng nghìn người không địch nổi, giúp nhà vua kéo dài vận nước. 

Một hôm, bà đi thăm thú trong vùng, thế rồi đến trang Tầm Khê. Bà thấy thế đất cảnh sông ở đây đẹp đẽ, bèn lập hành cung ở đây. Sau khi bà hóa, được nhà vua phong mỹ tự là: Đương Cảnh Thành Hoàng, Trinh Thục Thuần Nhất Đại Vương, Mỹ Ngọc Nga My, Triệu Kiều Công Chúa Đại Vương.

Nhà vua còn sắc cho trang Tầm Khê thờ phụng muôn đời. 

Hiện đình Tầm Khê xã Quang Lãng, huyện Phú Xuyên còn giữ được những đạo sắc phong ban cho hai vị Thành hoàng làng. Đình đã được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. 
(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Những món quà của tạo hóa
    Tôi rất cô đơn, không có lấy một người bạn nào để gọi là thân. Vì không giỏi giao tiếp hay vì không tìm được người nào đủ tin tưởng để mở lòng mình ra, tôi không biết nữa, chỉ thấy mỗi khi lòng đầy lên là lại ước mình được rủ rỉ cùng Dung.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Cô giáo dạy văn
    Cô Mậu là giáo viên dạy văn lớp chúng tôi. Cô ở độ tuổi trung niên, người hơi đậm, giọng khàn, mắt sắc, ít cười. Gần đến giờ kiểm tra viết, chúng tôi thường căng não hơn dây đàn bởi phải thực hiện một trong hai điều: Thứ nhất là phải thuộc lòng những bài cô cho chép để trả chữ (việc này khó). Thứ hai là tìm “kế”.... thoát điểm thấp dẫu không thể thuộc lòng (việc này khó hơn việc thứ nhất).
  • Chùm thơ của tác giả Nguyễn Tân Quảng
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Nguyễn Tân Quảng.
  • Cháo cá rô Vân Đình
    Người Vân Đình vốn giỏi chế biến thức ăn. Thịt chó Vân Đình với “17 món” nổi tiếng cả nước. Canh bún, riêu cua nơi đây, ai ăn một lần đều nhớ mãi.
  • Hà Nội thúc đẩy kết nối đô thị ASEAN qua Hội nghị Lãnh đạo các Thành phố năm 2026
    Hà Nội sẽ tổ chức Hội nghị Lãnh đạo các Thành phố ASEAN từ ngày 07 - 10/6/2026 với sự tham dự của khoảng 350 đại biểu trong nước và quốc tế. Sự kiện không chỉ góp phần tăng cường hợp tác giữa các đô thị trong khu vực ASEAN mà còn khẳng định vai trò, vị thế của Thủ đô Hà Nội trong tiến trình hội nhập, phát triển đô thị thông minh, bền vững và giàu bản sắc.
Đừng bỏ lỡ
  • Chùm thơ của tác giả Vũ Thị Minh Thu
    Tạp chí Người Hà Nội xin trân trọng giới thiệu chùm thơ của tác giả Vũ Thị Minh Thu.
  • Độc đáo lễ hội chùa Nành
    Chùa Nành (xã Phù Đổng, thành phố Hà Nội) còn gọi là chùa Cả, có tên chữ là Pháp Vân cổ tự hoặc chùa Đại Thiền. Chùa thờ bà Pháp Vân, người đứng đầu trong hệ thống Tứ Pháp được thờ ở Việt Nam. Chùa được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia vào năm 1989.
  • Âm nhạc cuối tuần: Điểm hẹn của ký ức Hà Nội
    Có những ca khúc chỉ cần giai điệu cất lên cũng đủ gợi ra hình ảnh của một thành phố. Đó có thể là hơi thở dịu mát của Hà Nội sau cơn mưa đầu hạ, là sắc xanh của cỏ cây quanh hồ Gươm, là nhịp sống đang chuyển động giữa phố phường, hay cảm giác thân thuộc còn lưu giữ trong ký ức nhiều thế hệ. Và chiều 24/5, tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ, những thanh âm cảm xúc ấy sẽ tiếp tục trở lại trong chương trình “Âm nhạc cuối tuần” do NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club thực hiện.
  • Bảo tồn và phát huy giá trị di sản: Hội Gióng – Đền Phù Đổng
    Trong những năm qua, việc bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn Thủ đô luôn được các cấp chính quyền quan tâm và cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực từ việc nghiên cứu, sưu tầm, kiểm kê, bảo quản, trưng bày đến quản lý các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn…
  • Bộ truyện “Hội chuột thiên tài”: Khơi cảm hứng khám phá khoa học cho trẻ nhỏ
    Crabit Kidbooks liên kết cùng NXB Hà Nội vừa ra mắt độc giả Việt Nam bộ truyện khoa học thiếu nhi nổi tiếng thế giới “Hội chuột thiên tài” của tác giả, họa sĩ người Đức Torben Kuhlmann. Bộ sách do dịch giả Kim Ngân chuyển ngữ, dành cho độc giả từ 6 tuổi trở lên.
  • [Podcast] Tản văn: Nhớ một thời xa vắng
    Có những ký ức không bao giờ cũ. Chúng lặng lẽ nằm lại nơi góc khuất của tâm hồn, chỉ chờ một làn gió, một tiếng mưa hay chút hương rừng cũng đủ khơi dậy tất cả. Với tôi, ký ức ấy mang hình hài một cơn mưa rừng, cơn mưa của những chiều nhập nhoạng, khi núi rừng mờ dần sau lớp bụi nước trắng xóa, và lòng người cũng lặng như sương.
  • Chính phủ đẩy mạnh triển khai Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam từ 1/7/2026
    Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký Quyết định số 875/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.
  • 3 diễn viên Nhà hát Cải lương Hà Nội tranh tài tại Cuộc thi Tài năng Diễn viên Cải lương toàn quốc 2026
    Nhà hát Cải lương Hà Nội vừa tổ chức buổi tổng duyệt quan trọng cho các tiết mục dự thi “Cuộc thi Tài năng Diễn viên Cải lương toàn quốc - 2026” tại TP Hồ Chí Minh.
  • TP.Huế tu sửa Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia đình Văn Xá
    Đầu tư hơn 1,3 tỷ đồng tu sửa Di tích kiến trúc nghệ thuật đình Văn Xá (phường Hương Trà, TP Huế) dưới thời vua Tự Đức để bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.
  • Biểu diễn nghệ thuật truyền thống vào chiều thứ Bảy hằng tuần tại khu vực Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh
    Từ nay đến quý IV năm 2026, Nhà hát Ca Múa Nhạc Thăng Long sẽ tổ chức biểu diễn nghệ thuật truyền thống định kỳ vào chiều thứ Bảy hằng tuần tại khu vực Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Mỗi chương trình có thời lượng khoảng 75 phút với nội dung “Nhạc cụ dân tộc truyền thống và các ca khúc dân ca Việt Nam”.
Đống Báng Đại vương và Triệu Kiều công chúa Đại vương
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO