Đử nghị tăng học phí ĐH lên 230.000đ/tháng

Chiửu 13/5, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã nghe và cho ý kiến vử Đử án Đổi mới cơ chế tà i chính giáo dục và đà o tạo giai đoạn 2008 - 2012.

Trình bà y tử trình vử Đử án tại buổi là m việc, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân nêu rõ, trong khi nửn kinh tế nước ta đã chuyển sang cơ chế thị trường định hướng XHCN được 20 năm thì cơ chế tà i chính của giáo dục và đà o tạo thực tế vẫn chưa có thay đổi vử chất so với thời kì kinh tế kế hoạch hoá, tập trung, bao cấp.

Cũng theo ông Nhân, chế độ học phí xây dựng từ 11 năm trước chưa thay đổi, trong khi đó từ năm 2000 đến năm 2008, mức giá tiêu dùng bình quân đã tăng 1,62 lần...

6% thu nhập vẫn là cao

Đử án đổi mới cơ chế tà i chính lần nà y của Chính phủ đã đử cập nhiửu vấn đử, trong đó vấn đử nhận được nhiửu ý kiến nhất là học phí.

Theo Đử án, đối với chương trình đại trà , học phí ở giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông thu theo nguyên tắc chung là học phí và các chi phí học tập cần thiết khác cho việc học tập không vượt quá 6% thu nhập bình quân của hộ gia đình theo từng địa phương (trong một tỉnh có thể có các mức học phí khác nhau).

Phản biện đử xuất nà y Thường trực UB Văn hoá, Giáo dục, Thanh thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội cho rằng, 6% là mức chi trả khá cao trong nhóm các nước mới phát triển, còn ở các nước phát triển, con số nà y là từ 2- 10%. Đối với nước ta, nếu lấy 6% sẽ là quá cao vì thực tế thu nhập của các hộ dân hiện nay còn thấp, đa số học sinh, sinh viên là con em các hộ nông dân còn rất nghèo và khó khăn.

Thường trực UB cũng đặt ra các vấn đử xung quanh quan điểm học phí đối với đà o tạo nghử nghiệp từ bậc sơ cấp đến bậc trung cấp chuyên nghiệp, cao đáº³ng và đại học thực hiện theo nguyên tắc chia sẻ chi phí giữa nhà nước và người học, học phí phải đảm bảo bù đắp chi phí tiửn lương, từng bước bảo đảm chi thường xuyên tối thiểu của các nhóm ngà nh tiến tới bảo đảm bù đắp chi phí đà o tạo.Cụ thể, có phải một số năm nữa, người học sẽ không còn hưởng phúc lợi giáo dục từ ngân sách nhà nước? Vấn đử nà y theo Thường trực UB cần được cân nhắc thận trọng hơn vì ngay ở các nước khác, kể cả những nước thương mại hoá giáo dục nghử nghiệp như Hoa Kử³, nhà nước vẫn gánh vác một tỉ lệ đáng kể trong chi phí đà o tạo của các cơ sở đà o tạo công lập.

Thường trực UB cũng đánh giá, khung học phí của các chương trình đà o tạo, các cấp học, chương trình đà o tạo nghử nghiệp trong Đử án có biên độ rất rộng và đử nghị chia thà nh các mức nhử hơn tương ứng với các mức chất lượng khác nhau, đồng thời chỉ cho phép các cơ sở giáo dục đà o tạo được thu học phí ở mức tương ứng với chất lượng đã được kiểm định công nhận.

Trong đử án dự kiến đến năm 2012, học phí của khối đà o tạo nghử nghiệp bảo đảm 44,7% tổng chi thường xuyên là khá cao so với mặt bằng thu nhập của nhân dân, cần cân nhắc hợp lí để bảo đảm tính khả thi của đử án.

Bù 50% mất giá từ năm 2000 đến nay cho học phí đại học Chủ nhiệm UB Pháp luật, Nguyễn Văn Thuận cho rằng, Đử án mới chỉ đưa ra một phương án cho vấn đử học phí và đử nghị bổ sung thêm các phương án khác. Cháº³ng hạn, có thể đưa ra xem xét miễn toà n bộ học phí cho bậc học phổ thông hoặc miễn toà n bộ học phí cho học sinh phổ thông vùng nông thôn.

Quan điểm của tôi là cần phải bao cấp mạnh mẽ cho giáo dục, y tế, ông Thuận nhấn mạnh. à”ng cho biết, quá trình tiếp xúc cử tri tại miửn Tây Quảng Nam, các đại biểu nhận thấy, có những nơi đồng bà o còn rất khó khăn, lo cho ăn uống đã khó, chưa nói đến chuyện học.

Chủ nhiệm UB Tà i chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển cũng đử cập đến phương án miễn học phí cho học sinh THCS ở nông thôn. Thêm nữa, theo ông Hiển, mảng học nghử rất quan trọng, nhất là trong bối cảnh nhiửu hộ nông dân bị thu hồi đất nên đử án cần nhấn mạnh đến hỗ trợ học phí cho con em nông dân.

Bà Lê Thị Thu Ba, Chủ nhiệm UB Tư pháp chia sẻ, học sinh lựa chọn Trung học nghử có thể do năng lực học, nhưng chủ yếu do khó khăn vử tà i chính. Với bậc học nà y, không thể tính học phí cao như dự thảo, cần có hỗ trợ từ nhà nước nhiửu hơn.

Vử học phí bậc Đại học, ông Đặng Vũ Minh, Chủ nhiệm UB Khoa học, Công nghệ và Môi trường tán thà nh việc cần phải tăng, bởi mức học phí 180.000/tháng chỉ bằng 1/3 giá trị so với năm bắt đầu thực hiện (2000). Tuy nhiên, theo ông Minh, nếu tăng ngay sẽ gây sốc nên cần tăng dần trong 3-4 năm.

Trước đó, Thường trực UB Văn hoá, Giáo dục, Thanh Thiếu niên cũng cho rằng, khoảng cách giữa mức học phí hiện hà nh với khung học phí dự kiến là quá lớn. Bởi vậy, cần thực hiện tăng dần theo từng năm học, mỗi năm chỉ nên tăng khoảng 30 - 40%. Thường trực UB nà y cũng đử nghị lùi thời điểm thực hiện đử án sang năm học 2010 thay vì ngay từ năm 2009, do thời gian chuẩn bị từ nay đến đầu năm học 2009 rất gấp. Hơn nữa, năm 2009 vẫn trong thời kì suy giảm kinh tế, đời sống nhân dân còn rất nhiửu khó khăn. Đử xuất nà y đã được Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đồng tình để có thêm thời gian chuẩn bị. Tuy nhiên, ông Nhân đử nghị giải pháp quá độ: năm 2009 không điửu chỉnh học phí phố thông, nhưng tăng học phí đại học từ 180.000 đồng/ tháng lên 230.000đ/tháng (bằng 50% mức mất giá từ năm 2000 đến nay).

Chốt lại buổi thảo luận, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Đức Kiên cho rằng, năm 2009, 2010 kinh tế trong nước theo dự báo vẫn còn khó khăn, cần cân nhắc quãng thời gian thực hiện Đử án cho phù hợp. Theo ông Kiên, có thể chọn ra những khâu có thể là m trước để thực hiện.

Với vấn đử học phí, phải tính toán có lộ trình, có nhiửu phương án và học phí được điửu chỉnh phải gắn với chất lượng đà o tạo... Đồng thời, cần duy trì chế độ học bổng, nhất là với các sinh viên nghèo học giửi.

à”ng Kiên đử nghị các cơ quan có trách nhiệm cố gắng hoà n thiện đử án để Quốc hội có thể ra Nghị quyết vử vấn đử nà y tại kì họp tới đây.