Аau lòng cụ già  mù dắt chó đi ăn mà y

Một cuộc đời bi kịch

Cánh đồng xã Tân Dương (Thủy Nguyên, Hải Phòng) nằm bên kia sông Cấm, là  một bãi cử hoang lút đầu. Nơi ấy, có một xóm của những người ăn mà y, gồm hơn chục hộ gia đình. à”ng Lê Thế Minh ngồi trầm ngâm trước túp lửu trát đất. Nhà  ông ngay mép hồ nước thải của một nhà  máy. Mặt ông hênh hếch lên trời, đôi mắt như hai hòn bi ve. Hà ng xóm bảo ông Minh ít nói, ít tiếp xúc với xung quanh, kể cả những người cùng cảnh ăn mà y, chỉ lẩn thẩn cả ngà y với con chó.

à”ng Lê Thế Minh trước ngôi nhà  tranh vách đất ở "xóm ăn mà y".

à”ng Lê Thế Minh sinh năm 1930. à”ng không nhớ cụ thể tên là ng, chỉ láng máng ở huyện Аông Hưng (Thái Bình). Hồi ông 6-7 tuổi, bố mẹ bị bom Pháp giết, anh em đi ở cho người nhà  già u. Mới sinh ra, mắt ông đã mử, đến năm 10 tuổi thì mù hẳn. Nạn đói 1945 đã khiến cả là ng ông tứ tán đi khắp nơi ăn mà y. Cậu bé Minh cũng được người là ng dắt đi, rồi thất lạc luôn. Cuộc hà nh hương trốn nạn đói của cậu bé Minh lên đến tận Hà  Nội. Chuyến đi kéo dà i cả tháng và  đồ ăn chỉ là  cử dại ven đường. Phần lớn số người là ng đã chết đói dọc đường. à”ng Minh bảo, giử đây, nếu không xin ăn được, ông cứ vặt lá, nhổ cử quanh nhà  ăn, cũng qua cơn đói.

à”ng Minh bị mù từ khi còn nhử. Аôi mắt ông như hai hòn bi ve.

Không nhà  không cử­a, không người thân thích, Minh là m thuê cho các tiểu thương ở chợ. Minh là m đủ việc, từ quét chợ, xay thóc, bốc vác... cốt là  có miếng ăn. Ngà y là m hùng hục, tối no bụng thì rúc và o gầm bà n ngủ. Không chợ nà o từ Hà  Nội xuống đến Hải Phòng, Minh không có mặt xin việc là m thuê. Tiểu thương buôn bán thương cảnh mù lòa, nên thường gọi cậu là m để cậu có miếng ăn và o bụng. Hồi vạ vật kiếm sống ở ga Hải Dương, ông gặp một người đà n bà  cùng cảnh ăn mà y. Vợ ông cũng chả rõ quê mình ở đâu. Họ sống vạ vật đầu đường xó chợ với nhau, mà  cũng đẻ tới 4 đứa con. Vợ ông mất cách đây 20 năm vì lên cơn hen, tắc thở.

Ngôi nhà  tồi tà n của ông Minh, nơi ông sống cùng chú chó.

Tôi hửi: Con cái của ông đâu cả, mà  để ông sống một mình thế nà y?. à”ng Minh nói gọn lửn mỗi câu: Chết hết rồi. Nhắc đến con cái, khuôn mặt ông lộ vẻ cay đắng. Tìm hiểu quanh xóm, mới biết cả 4 người con của ông đửu nghiện ngập, người đã chết, người ở tù. Không thiết gì con cái, ông theo những cư dân ăn mà y ra giữa cánh đồng dựng lửu ở.

Chó dắt đi ăn mà y

Lúc tôi xắn quần lội dọc đoạn ngõ sình lầy ngập nước và o nhà  ông Minh, một chú chó xông ra sủa ăng ẳng. à”ng Minh bảo: Ngoan nà o!, tức thì nó lùi lũi đi và o trong nhà  rồi ngồi phục ở cử­a. Tôi ngó kử¹ căn nhà  như cái chuồng gà , thấy tà i sản gồm có: một cái thùng rách chứa nước mưa, một cái ấm, một cái xoong méo mó, hai cái chăn bông, và  một dây quần áo cả cũ lẫn mới.

Tôi thắc mắc sao ông mua lắm quần áo thế, ông giải thích: Cả đời tôi chưa từng mua cái gì ngoà i gạo. Cả ngôi nhà  nà y toà n là  đồ đi xin. Tôi xin tre mục dựng nhà , xin rơm trộn bùn trát vách, nhặt áo mưa rách để che, bạt rách lợp mái. Cái bà n thử là  của một người ăn mà y hà ng xóm vớt được ở sông Cấm đem vử cho. Quần áo, chăn mà n toà n là  của người chết đấy. Người nhà  họ chết, họ không đốt thì đem cho những gia đình ở xóm ăn mà y nà y đấy.

à”ng Minh lần mò chiếc gối ôm cáu bẩn kể: Ngà y trước, có cô gái 20 tuổi, con nhà  già u, chết tai nạn giao thông, người nhà  cô ta chở một xe tải quần áo, đồ dùng của cô ta đến.

Quần áo con gái thì tôi không mặc được, nên xin cái gối ôm nà y vử gác đầu cho đỡ mửi. Năm ngoái, một nhà  hảo tâm phát đồ cho cả xóm, rồi qua nhà  ông hửi: à”ng thiếu gì, tôi sẽ giúp. à”ng Minh bảo: Những kẻ ăn mà y như tôi cái gì chả thiếu. Nếu anh có lòng tốt thì tặng tôi con chó hoặc con mèo để nó bắt chuột. Lũ chuột cắn nát hết quần áo, chăn mà n, xơi hết cả đồ ăn của tôi. Bọn chuột đói còn cắn rách cả ngón chân tôi.

Hà ng ngà y, chú chó dắt ông Minh và o trung tâm TP. Hải Phòng để ăn mà y.

Giữ lời hứa, nhà  hảo tâm nọ dắt đến một con chó con. à”ng ta bảo, tặng ông con chó để nó vừa đuổi chuột, vừa sủa ăng ẳng cho ông đỡ buồn. Sự có mặt của con chó đã chấm dứt bao năm cô đơn của ông già  mù ăn mà y. à”ng yêu chó hơn cả bản thân mình. Những ngà y không xin đủ cơm thừa, ông nhường hết cho chó. Người dân sống dọc đê sông Cấm bên xã Tân Dương, người đi phà  Bính, rồi người dân ở một số con đường, khu chợ thà nh phố cảng đã quá quen thuộc với hình ảnh con chó đeo cái chuông nhử kêu kính coong đi trước, ông già  mù lẫm chẫm theo sau.

Có cái chuông ở cổ, con chó ở đâu ông cũng biết. Tiếng chuông cũng gây chú ý cho người qua đường. Ngà y nà o cũng vậy, ông Minh và  chú chó đửu dậy từ 5 giử sáng, lò dò đi dọc sông Cấm, qua phà  Bính, lang thang dọc các con phố, khu chợ để xin ăn. Ai cho cái gì, ông xin cái đó. Chiửu xuống, con chó lại dắt ông vử căn nhà  rách ở bãi hoang. Mỗi ngà y, ông và  chú chó đi trung bình 15 cây số. Con chó mắt sáng nên đi trước, dắt ông chủ mù theo sau.

Một góc xóm ăn mà y, nơi ông Minh trú ngụ.

Từ ngà y có chú chó nà y, ít khi ông bị ngã và  cũng không bị lạc đường nữa. Nó dắt ông đi vử rất đúng giử và  đúng tuyến. à”ng Minh yêu con chó hơn cả tính mạng mình, nên đêm nà o cũng vậy, sau bữa tối, ông và  chó cùng lên giường nằm nói chuyện, rồi chìm và o giấc ngủ. à”ng Hoà ng Ngọc Khải, nhà  đằng sau nhà  ông Minh, cũng mù lòa, cũng ăn mà y, kể: à”ng Minh trông thế mà  nhiửu bệnh lắm. Mấy năm trước có bác sĩ tình nguyện và o xóm khám bệnh, họ kết luận ông ấy bị loét dạ dà y và  suy thận, không điửu trị ngay thì sẽ nguy hiểm tính mạng. Nhưng ở xóm ăn mà y nà y là m gì có tiửn mà  đi viện nên mặc kệ thôi. Gần đây ông ấy hay đau đầu, đêm cứ rên ư ử­. Tôi lần mò sang, thấy con chó không sủa mà  cũng cứ rên ư ử­ như ông ấy.

Thi thoảng, ông Minh ngồi uống trà  với ông Khải. Vợ ông Khải bảo, hai ông mù ngồi rót trà  mời nhau nhưng toà n rót và o tay nhau thôi. Cứ sau mỗi cuộc trò chuyện, ông Minh lại dặn ông Khải: Khi nà o con chó chết, chắc tôi cũng chết theo nó. Nhử ông nói với hà ng xóm bó chiếu chôn nó cạnh tôi nhé!.