Che nghiêng và nh nón làng Chuông

Ở miửn bắc có nhiửu nơi là m nón song nhiửu và  đẹp nhất là  là ng Chuông, thuộc xã Phương Trung, Thanh Oai, Hà  Tây nay là  Hà  Nội. Nằm nghiêng nghiêng bên dòng sông Аáy thơ mộng, trong là ng có hơn 2.000 hộ dân, từ và i trăm năm nay ngoà i sản xuất nông nghiệp, người dân đửu là m nghử phụ, trong đó có nghử là m nón. Buổi sáng tinh mơ, khi con gà  còn chưa cất tiếng gáy thì ở dưới gốc đa đầu là ng đã họp chợ. Người dân từ khắp các xóm cùng đổ ra chợ với những chồng nón trắng trên tay và  bà y la liệt trên mặt đất các vật liệu để là m nón mà  họ đã quy tụ từ nhiửu nơi.

Nón là ng Chuông có tới 16 vòng cho độ bửn chắc mà  vẫn đẹp. Аể là m được một chiếc nón khá công phu. Аầu tiên là  vò lá nón trong cát rồi phơi nắng cho chuyển mầu từ  mầu xanh của lá sang trắng bạc, rồi lót dẻ và  dùng lườ¡i cà y miết cho lá phẳng không ròn không rách. Thứ hai là m vòng nón bằng cật nứa vót nhử, khi nối bắt buộc phải tròn đửu không chắp không gợn. Sau khi là m khuôn, nghệ nhân xếp lá và o từng vòng nón, tiếp thêm một lớp mo tre và  một lớp lá nữa rồi khâu thật khéo léo. Kim đưa như con thoi từng mũi khâu thẳng đửu từ vòng trong ra vòng ngoà i. Khi chiếc nón thà nh hình, lại hơ hơi diêm cho mà u trắng non nớt của nón trở nên trắng bóng óng ả.

Nón là ng Chuông bửn chắc mà  vẫn đẹp

Từ xưa, là ng Chuông đã là m nhiửu loại nón, như nón ba tầm - nón quai thao dà nh cho phụ nữ và  nón dấu, nón chóp cho nam giới. Song kể từ năm 1930 là ng chủ yếu sản xuất loại nón Xuân Kiửu hay nón Ba Аồn của xứ Huế. Người có công lớn đưa và  phát triển loại nón nà y là  nghệ nhân Hai Cát, một người con của là ng Chuông học nghử từ Thanh Hóa và  Huế rồi vử truyửn thụ cho dân là ng. Giử đây, là ng chỉ còn một số gia đình chuyên là m nón cổ như gia đình ông Lê Văn Tuy là m nón chóp và  ông Trần Văn Canh là m nón quai thao. Mặc dù hai loại nón nà y khó là m song ai nấy đửu kiên trì bám nghử vì muốn bảo tồn một sản phẩm truyửn thống, lưu giữ một di sản ông cha để lại cho con cháu.

Nhử tiêu thụ tốt, ở là ng Chuông gần như nhà  nà o cũng là m nón. Chợ là ng Chuông mỗi tháng họp sáu phiên và o ngà y 4,10, 14, 20, 24 và  30 và  chỉ bán nón. Mỗi ngà y, có 7.000 chiếc nón là ng Chuông được xuất đi các tỉnh thà nh và  sang cả nước ngoà i như Trung Quốc, Nhật Bản, Anh, Pháp, Italia... Mỗi năm xuất ra thị trường hơn ba triệu chiếc nón. Giá một chiếc nón chỉ từ 3.000-5.000 đồng nên nhiửu người mua được, và  dù là  ngà y nắng hay ngà y mưa khách đặt hà ng đửu và o ra tấp nập.

Аể có thể cung ứng cho thị trường, người là ng Chuông đã tận lực suốt đêm ngà y. Cả gia đình già  trẻ lớn bé đửu cùng là m. Có những nghệ nhân 80 tuổi, 90 tuổi mà  mắt vẫn tinh tường, tay vẫn đan nón thoăn thoắt. Có các cháu nhử bảy tám tuổi đã biết giúp cha mẹ là m khuôn và  khâu nón. Mọi người cười rôm rả quây quần bên chồng nón. Nhiửu nhà  nhử là m nón đã nuôi dạy các con học hết đại học, thậm chí ra nước ngoà i công tác và  nhử đó mà  giới thiệu rộng rãi nón là ng Chuông với bè bạn quốc tế.

Năm 2001 là  cái mốc quan trọng đánh dấu việc nón là ng Chuông xuất ngoại khi khách sạn Liên Hoa Hà  Nội đặt ông Phạm Văn Canh hai chiếc nón quai thao và  ông Nguyễn Văn Tuy một chiếc nón chóp trắng, đường kính hai mét mang dự Hội chợ là ng thủ công mử¹ nghệ truyửn thống tại thủ đô Prague của Cộng Hòa Czech và  Berlin Аức. à”ng Canh bất chấp chỉ còn một chân và  di chứng của chiến tranh trong 15 ngà y đã treo mình lên trần nhà  đánh vật với từng đường kim mũi chỉ. Người thân xót xa song ông vẫn là m vì ông muốn chiếc nón của là ng mình được bạn bè quốc tế biết tới.

Sau khi ba chiếc nón hoà n thà nh, tiếng là nh đồn xa, các doanh nghiệp, các hãng phim, khách du lịch trong ngoà i nước đã lũ lượt tìm tới là ng Chuông. Có ngà y gia đình hai nghệ nhân phải tiếp tới hà ng trăm vị khách, khi vử đửu mua đôi chiếc nón cổ là m quà  kỷ niệm. Báo chí liên tiếp tới viết bà i, cứ thế hình ảnh nón là ng Chuông được quảng bá trên toà n thế giới. Và  đến hôm nay thì không ai là  không biết tới nón là ng Chuông. Lại nhớ câu ca dao mà  các cụ ta ngà y xưa truyửn lại sao mà  hay mà  đẹp mà  đúng đến thế: Muốn ăn cơm trắng cá mè/ Muốn đội nón đẹp  thì vử là ng Chuông