Cái sọ người

Này chiếc sọ người kia, mi hỡi!

Dưới làn xương mỏng mảnh của đầu mi

Mi nhớ gì, tưởng gì trong đêm tối?

Mi trông mong ao ước những điều chi?

Mi nhớ đến cảnh pháp trường ghê rợn

Sọ muôn người lần lượt đuổi nhau rơi?

Hay mi nhớ những đêm mờ rùng rợn

Hồn mi bay trong đốm lửa ma trơi?

Có tìm chăng, những chiều không tiếng gió,

Của người mi thi thể rữa tan rồi?

Có tưởng lại mảnh hồn mi đau khổ

Đang lạc loài trong Cõi Chết xa xôi?

Hỡi chiếc sọ, ta vô cùng rồ dại

Muốn riết mi trong sức mạnh tay ta!

Để những giọt máu đào còn đọng lại

Theo hồn ta, tuôn chảy những lời thơ

Ta muốn cắn mi ra từng mảnh nhỏ!

Muốn điên cuồng nuốt cả khối xương khô!

Để nếm lại cả một thời xưa cũ

Cả một dòng năm tháng đã trôi xa!

Lặng im thì mới nghe

Lặng im

Lặng im thì mới nghe

Nhựa đong đầy các nhánh

Như hồn anh đầy em

Lặng im

Lặng im thì mới tỏ

Nhánh đang hút từ sâu

Cái làm nên nụ đỏ.

Nghe, mùa xuân, nghe nghe

Lặng im mà mọi chỗ

Cái im giữa lòng ta

Cũng là mùa xuân đó

Nếu lòng ta thiếu nó

Thì bao giờ ta nghe

Cầm tay em vuốt ve

Hồn im cho tay nghe. 

Trưa đơn giản

Trưa quanh vườn. Và võng gió an lành

Ngang phòng trưa, ru hồn nhẹ cây xanh.

Trưa quanh gốc. Và mộng hiền của bóng

Bỗng run theo… Lá run theo nhịp võng…

Trưa lên trời. Và xanh thẳm bầu trời

Bỗng mê ly, nằm thấy trắng mây trôi…

Trưa! Một ít trưa lạc vào lăng tẩm

Nhập làm hồn những tượng xưa u thảm.

Trưa, theo tàu bước xuống những sân ga

Dựng buồn lên xa gửi đến Muôn Xa.

Đây trưa hiện hình trong căn trường nhỏ

Đưa tay lên thoa những hàng kính vỡ.

Trưa gọi kêu, nâng ngực gió lên trời,

Bên vú trái tròn, lá bỗng run môi.

Tiếng ca vươn buồn theo song cửa sổ:

- Nâng không gian trưa đặt giữa lòng người.

Xuân về

Pháo đã nổ đưa xuân về vang động

Vườn đầy hoa ríu rít tiếng chim trong

Cỏ non biếc, giãi mình chờ nắng rụng

Bên lau già, theo gió uốn lưng cong

Đôi bướm lượn, cánh vương làn sương mỏng

Chập chờn bay đem phấn điểm muôn hoa.

Cất tiếng hát ngây thơ trên cỏ rộng,

Đàn chim khuyên đua nhặt ánh dương sa.

Hàng dừa cao say sưa ôm bóng ngủ

Vài quả xanh khảm bạc hớ hênh phô,

Xoan vươn cành khều mặt trời rực rỡ,

Bên bóng râm lơi lả nhẹ nhàng đu.

Đây tà áo chuối non bay phấp phới

Phơi màu xanh lấp loáng dưới sương mai

Đây, pháo đỏ lập lòe trong nắng chói

Đây hoa đào mỉm miệng đón xuân tươi.

Nhưng lòng ơi sao không lên tiếng hát

Nhớ làm chi cảnh cũ những nghìn xưa

Lòng hỡi lòng! Kìa trời xuân bát ngát

Muôn sắc màu rạng rỡ dưới hương đưa

Hãy bảo ta: cành hoa đào mơn mởn

Không phải là khối máu của dân Chàm

Cành cây thắm nghiêng mình trong nắng sớm

Không phải là hài cốt vạn quân Chiêm!

Quả dừa xanh không phải đầu chiến sĩ

Xác pháo rơi không phải thịt muôn người

Hãy bảo ta: trời xuân luôn vui vẻ

Và bảo ta: muôn vật đợi ta cười

Ta những muốn vui cười, ta những muốn

Dẹp sầu tư, ca hát đón xuân tươi

Nhưng, than ôi, xuân về trong nắng sớm

Mà lòng ta, đóng lạnh giá băng thôi!

Vòng cườm trên cổ chim cu

Con cu cườm vẫn đeo vòng cườm muôn thuở

Triệu tấn bom không thể nào làm xổ

Một hạt cườm trên cổ chim tơ

Mùa xuân thật bất ngờ

Tiếng chim sau pháo cụm pháo bầy cấp tập

Rừng cháy đen vẫn cành ra lộc

Chỗ cành xanh là chỗ chim gù.

Hồn đất nước bâng khuâng theo tiếng chim dân dã

Như chửa nghe bao giờ. Mà như đã

Nghe rồi. Tự đâu thời xa xửa xa xưa

Tự sông Thương đôi dòng. Vọng phu hóa đá

Tiếng chim như tự buổi bình Ngô, tự thuở Hai Bà

Tiếng chim như tình ái, như thơ

Ở xứ nghìn năm chiến tranh, vạn ngày trận mạc

Để yên lòng người thì con chim hát

Cho kẻ ra đi, cho kẻ đợi chờ

Bom đạn ngất trời thì đã sao đâu?

Trăm hạt cườm trên cổ chim không thiếu hạt cườm nào.

Chim cu gáy sự vật tuần hoàn theo quy luật,

Chim cu gáy thì xanh rờn cỏ mọc

Đỏ trái chín cành cao cành thấp

Thì anh lại yêu em như buổi ban đầu.

Ngày thắng trận trở về vẫn chim cu ấy gáy

Vòng cườm qua nghìn cơn lửa cháy

Tiếng gáy tưởng chừng như đã, như chưa

Như của năm nao, như của bây giờ.

Nhớ Việt Bắc 

Thôi nhớ hoa xong lại nhớ người

Chiến khu phương ấy trắng mây trời

Chửa về Tuyên Thái thăm tre trúc

Hãy đến sông Hồng ngóng nứa xuôi.

Đêm hò từ tạ

Ta vào chiến tranh còn dại dột ngây thơ

Chiều trận bom, đêm ấy vẫn hò

Biết sáng trời là phi cơ giặc đến

Vẫn chong đèn cất giọng “hò dô...”

Ở ngoài khơi tàu đổ bộ rập rình

Còn phút này em ở bên anh

Lấy tiếng hát câu hò từ tạ

Gửi trời cao bể rộng mông mênh

Từ tạ nhánh lá bẻ ngồi

Từ tạ lưới đôi lưới dã

Từ tạ rừng dương nghiêng nón ta cười

Từ tạ bến mỗi chiều về chia cá

Tiếng hò lên vời vợi giữa sao khuya

Xa nhau rồi tiếng ấy có còn nghe?

Anh cúi mặt bên đèn khêu lại bấc

Nước mắt nhỏ sau câu hò, em lấy tay che

Hò nữa đi em, mai chiến trận rồi!

Hò một đêm, nghe suốt một đời

Từ tạ con bướm bên đĩa dầu kia nữa chứ!

Từ tạ chung xóm làng, dám từ tạ riêng ai!

Mơ hồ hơi của bể, hơi thời gian

Hơi những gì đã biến đã tan

Dẫu đến chết chẳng bao giờ từ tạ

Ðất quê mẹ sim, mua và vạt áo vá quàng...

Trận địa bên ngoài chừng đẫm hơi sương

Chốn ở nơi ăn mai hóa chiến trường

Ðêm từ tạ ngỡ sao trời rụng gấp

Ôi, càng hò càng đứt ruột càng thương!

Chiến thắng. Ðoàn viên. Xóm cũ tôi về

Bao nhiêu điều quên đi sao vẫn nhớ

Ðêm từ tạ cùng cất cao tiếng “hố...”

Ðêm giã từ cùng gõ nhịp thanh tre.

Cờ lau Đinh Bộ Lĩnh

Tôi chỉ là nhà thơ cưỡi trâu

Đánh trận giặc cờ lau.

Thế mà không đâu

Gặp Thập Nhị sứ quân đầu rừng cuối quận

Thành ra người dẹp loạn

Rồi làm tướng làm vua

Lắm chuyện nhức đầu

Cho tôi về với cành lau

Vàng vọ

Về với con trâu nghé ngọ

Có cặp sừng bỡ ngỡ

Chiều buồn không biết cọ vào đâu?

Đã lâu không nghe hồn lau nữa

Xa tiếng gió xạc xào

Xa mùi bùn, mùi trâu, rơm rạ…

Chỉ nghe danh vọng ầm ào

Vinh quang xí xố

Hoa Lư ở đâu?

Hoa lau ở đâu?

Hồn lau ở đâu?

Hồn ta ở đâu?

Sông sử thi và sông tình ca

Dòng sông ấy khi hóa tình yêu, khi hóa sử

Sáng nay Bạch Đằng tạm quên mình làm sử để làm sông.

Không ai đến cắm cọc sông, sông cứ xuôi dòng

Chỉ có tình nhân soi mặt vào sông 

và ném những cành hoa lãng tử

Và người ta vẫn gọi nó là Bạch Đằng như cũ.

Vui không?

...............................................................................

Thơ tuyển rút từ tập Chế Lan Viên toàn tập (Tập 1 & Tập 2), 

NXB Văn Học 2002