Văn hóa – Di sản

Khi bảo tàng kể câu chuyện về lịch sử, văn hóa:Bài 2: "Địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ

Nguyễn Hải 01/06/2023 18:37

Gần 50 năm đã trôi qua kể từ ngày đất nước thống nhất, chiến tranh đã lùi xa và những tàn tích hữu hình cũng mờ dần theo năm tháng, nhưng với những người đã từng là một phần của cuộc chiến, những ký ức mà chiến tranh để lại vẫn còn như nguyên vẹn. Trong đó, có những trăn trở, những ám ảnh mà họ sẽ mang theo đến hết cuộc đời.

z4517642774362_81cc9c628392e816813891658a0cedc5.jpg
Lá cờ đỏ sao vàng mà Bảo tàng Chiến sĩ Cách mạng bị địch bắt tù đày của các cựu tù binh Phú Quốc mới nhận được từ một cựu chiến Binh Mỹ gửi về qua đường bưu điện.

Chúng tôi trở lại Bảo tàng Chiến sĩ Cách mạng bị địch bắt tù đày của các cựu tù binh Phú Quốc trong kháng chiến chống Mỹ ở thôn Nam Quất, xã Nam Triều (huyện Phú Xuyên, TP Hà Nội) khi biết tin nơi đây vừa tiếp nhận một kỷ vật đặc biệt từ một cựu binh Mỹ từng tham chiến ở Việt Nam.

Tiếp chúng tôi, giọng run run, cựu chiến binh Lâm Văn Bảng, Giám đốc Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (cũng là cựu tù binh bị địch bắt tù đày tại nhà tù Phú Quốc) cho biết, Bảo tàng vừa tiếp nhận kỷ vật đặc biệt thiêng liêng từ một cựu chiến binh Mỹ được gửi qua đường bưu điện, đó là một lá cờ đỏ sao vàng thấm đẫm máu của bộ đội ta ở mặt trận Chu Lai (Quảng Nam). Cùng được gửi với lá quốc kỳ còn có một đôi dép cao su mà người lính Mỹ ngày ấy nhặt được đã mang theo về nước.

z4517624143481_d4c28da47702b93e2a9bd876a130a049.jpg
Chiếc hộp đựng lá quốc kỳ mà người cựu chiến binh Mỹ tự tay đóng gói gửi về Việt Nam cũng được các cựu tù binh Phú Quốc lưu giữ.

Tận mắt nhìn lá cờ đỏ sao vàng của hơn 50 năm về trước đang được đặt trang trọng trong tủ kính ở phòng trưng bày, nhìn những vết máu đã khô hằn trên đó, chúng tôi như thấy cả một thời đạn bom tàn phá quê hương, thấy những bước chân dồn dập của đoàn quân chiến thắng đánh đuổi kẻ thù, thấy những bóng người ngã xuống và thấy trên quốc kỳ một phần xương máu của cha ông.

Bảo tàng Chiến sĩ Cách mạng bị địch bắt tù đày do các cựu tù binh Chiến tranh Phú Quốc thành lập, đi vào hoạt động chính thức từ tháng 11/2006 với ban đầu chỉ hơn 2.000 hiện vật, kỷ vật, hình ảnh của các chiến sĩ. Cựu chiến binh Nguyễn Đình Quốc, xưa kia là chiến sĩ trên những con tàu không số đã làm nên một huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển, người hiện đang ngày ngày tham gia giới thiệu ở Bảo tàng cho biết: Sau 17 năm, với nỗ lực sưu tầm của các thành viên và sự hiến tặng từ cựu chiến binh, thân nhân gia đình liệt sĩ số hiện vật, kỷ vật, hình ảnh đã lên đến hơn 5.000, nhưng lá cờ tổ quốc này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ngoài là kỷ vật chiến tranh lá cờ còn tượng trưng cho chính nghĩa, tinh thần dân tộc quyết chiến, quyết thắng, cho ý chí sắt đá kiên quyết một lòng thống nhất giang sơn khiến cho ngay cả kẻ thù trên chiến trường cũng phải khiếp sợ. Họ mang lá quốc kỳ của chúng ta đi, họ cất giữ suốt hơn nửa thế kỷ qua và giờ họ gửi về trao trả- cựu binh Nguyễn Đình Quốc nói.

z4517624395752_d9fb7435c62615b1a72480966b71172f.jpg
Đôi dép cao su của bộ đội ta trên chiến trường trong chiến tranh chống Mỹ được chính các cựu chiến binh Mỹ cất giữ và nay gửi về trao trả.

Thời gian đã hơn nửa cuộc đời, nhưng không chỉ người Việt Nam vẫn còn khắc khoải với những nỗi đau chiến tranh để lại mà ở phía bên kia chiến tuyến thủa nào, những cựu quân nhân Mỹ cũng chưa bao giờ cảm thấy bình yên bởi cuộc chiến phi nghĩa mà họ đã mang đến Việt Nam.

Gần 30 năm sau kể từ thời điểm đánh dấu quan hệ bình thường hóa giữa hai nước (7/1995) và 10 năm quan hệ đối tác toàn diện Việt - Mỹ (7/2013), đã có rất nhiều cựu chiến binh Mỹ trở lại Việt Nam. Họ trở lại với một phần của sự tò mò về những con người của một đất nước tưởng như nhỏ bé lại có thể làm nên những điều kỳ diệu trong cuộc đối đầu với họ. Họ trở lại bởi sự ân hận, thậm chí ám ảnh về những gì đã từng gây ra trên đất nước này và họ trở lại với những kỷ vật của người bộ đội Việt Nam mà họ đã lấy, đã mang theo về bên kia bán cầu từ hơn nửa thế kỷ qua. Những cựu chiến binh từng tham gia vào cuộc chiến ấy, cả ở hai phía, giờ nhiều người đã không còn nữa, người may mắn hơn cũng đang đi đến những năm tháng cuối của cuộc đời, họ đang cố gắng làm nốt những gì còn trăn trở, còn cảm thấy mình mang nợ để được chút đi gánh nặng trong lòng.

Chiến tranh đã lùi xa, đất nước đã thống nhất và dần cường thịnh nhưng những hy sinh mà các anh hùng liệt sĩ đã dâng hiến cho tổ quốc vẫn mãi không bị mờ đi. Máu của các anh đã nhuộm thắm thêm lá cờ tổ quốc; tên tuổi của các anh, xương thịt của các anh đã hòa với đất mẹ Việt Nam để trở thành bất tử.

 Phát huy tinh thần của "Bộ đội cụ Hồ", những người cựu bình Phú Quốc xưa đã để lại cho thế hệ trẻ hôm nay không chỉ là những kỷ vật lịch sử mà đó còn là tinh thần yêu nước, là truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” bao đời nay của dân tộc; từ đó góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, nhất là cho thế hệ trẻ, đoàn viên, thanh niên - những chủ nhân tương lai của đất nước./.

Bài liên quan
  • Kỷ vật trong chiến tranh của bà Nguyễn Thị Bình
    Tại Triển lãm "Khát vọng hòa bình" do Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam và Ban Di sản Ký ức tổ chức hướng đến kỷ niệm 50 năm Ngày ký kết Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam, nhiều kỷ vật của bà Nguyễn Thị Bình đại diện đoàn đàm phán Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam ở Paris được trưng bày.
(0) Bình luận
  • 5 di sản văn hóa phi vật thể mới được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố
    Năm di sản ở Nghệ An, Ninh Bình, Hưng Yên vừa chính thức được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký quyết định công bố trong Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
  • Lập hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh di sản Múa rối nước và Phở
    Bộ VHTT&DL cho biết, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính đã giao UBND TP Hà Nội chủ trì, phối hợp với Bộ VHTT&DL, UBND tỉnh Ninh Bình, Hưng Yên và thành phố Hải Phòng lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể “Phở” và “Múa rối nước”, đề nghị ghi danh vào danh sách của UNESCO.
  • Trải nghiệm không gian triển lãm số "Hà Nội rạng rỡ - Ánh sáng và Di sản"
    Tối 26/12, Không gian triển lãm số “Hà Nội rạng rỡ - Ánh sáng và Di sản” chính thức ra mắt công chúng tại Nhà triển lãm 93 Đinh Tiên Hoàng (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội).
  • Nhìn lại di sản họa sĩ Trịnh Hữu Ngọc
    Nhằm nhìn nhận, đánh giá và gợi mở những cách tiếp cận mới đối với di sản của họa sĩ, nhà thiết kế nội thất Trịnh Hữu Ngọc, sáng 23/12/2025, Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội - Bảo tàng Hà Nội đã tổ chức tọa đàm “Di sản Trịnh Hữu Ngọc - Một khoảng trống trong sử mỹ thuật Việt Nam”. Không chỉ góp phần phác họa chân dung một nghệ sĩ tiêu biểu, tọa đàm còn hướng tới làm rõ di sản tư tưởng thiết kế của Trịnh Hữu Ngọc, từ đó đặt ra những vấn đề rộng hơn về cách tiếp cận, ghi nhận và bảo tồn di sản thiết kế nội thất trong bối cảnh mỹ thuật Việt Nam đương đại.
  • Tôn vinh di sản, nghệ nhân và các công trình nghiên cứu tiêu biểu
    Kỷ niệm 50 năm đất nước thống nhất (1975–2025), Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tổ chức Triển lãm thành tựu văn hóa, văn nghệ dân gian, kết hợp Lễ mừng thọ hội viên cao tuổi, phong tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian và trao Giải thưởng Văn nghệ dân gian năm 2025.
  • Quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc đón bằng Di sản văn hóa thế giới
    Tối 20/12/2025, tại Khu di tích Yên Tử, Quảng Ninh, diễn ra Lễ đón nhận bằng của UNESCO ghi danh Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Hà Nội phê duyệt quy hoạch bảo tồn, phát triển làng lụa Vạn Phúc
    UBND Thành phố Hà Nội vừa có Quyết định số 63/QĐ-UBND phê duyệt quy hoạch chi tiết bảo tồn, phát triển làng nghề truyền thống kết hợp du lịch tại làng dệt lụa Vạn Phúc, tỷ lệ 1/500.
  • “Những tương lai được đánh thức”: Thức tỉnh để đồng hành cùng con
    Trong nhiều năm trở lại đây, giáo dục và nuôi dạy con trở thành mối quan tâm lớn của xã hội. Sách về phương pháp học tập, kỹ năng nuôi dạy con, mô hình giáo dục hiện đại xuất hiện ngày càng nhiều. Tuy nhiên, giữa vô vàn lời khuyên dành cho trẻ, câu hỏi căn bản nhất đôi khi lại bị bỏ quên: Người lớn đã thực sự hiểu con hay chưa? Người lớn đã sẵn sàng thay đổi chính mình hay chưa?
  • “Việt Nam - Nhìn từ biển”: Bức tranh sinh động về biển đảo Việt Nam
    Biển từ lâu đã trở thành một phần không thể tách rời trong tiến trình hình thành và phát triển của dân tộc Việt Nam. Không chỉ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, bảo đảm quốc phòng - an ninh, biển còn là không gian văn hóa, lịch sử gắn bó mật thiết với tiến trình hình thành và phát triển của dân tộc. Qua những trang viết giàu hình ảnh và đầy xúc cảm, “Việt Nam - Nhìn từ biển” (NXB Chính trị quốc gia Sự thật) đưa người đọc bước vào một hành trình khám phá bức tranh sinh động, nhiều chiều và đầy sắc màu về biển đảo Việt Nam hôm nay.
  • [Podcast] Đình Tường Phiêu – Di tích gần 600 năm tuổi bằng gỗ lim, đá ong của xứ Đoài
    Xã Phúc Thọ là vùng đất xứ Đoài của Thủ đô Hà Nội, từ lâu đã được biết đến như vùng đất hội tụ nhiều di sản kiến trúc đình làng có giá trị đặc biệt. Giữa hệ thống di tích đó, đình Tường Phiêu (còn gọi là đình Cả) nổi bật như một điểm nhấn tiêu biểu.
  • Phát động Chiến dịch cộng đồng “Tải ứng dụng Hi1 - Trao gạo nghĩa tình”
    Ngày 8/1, tại Hà Nội, Báo Cựu chiến binh Việt Nam phối hợp với Công ty Cổ phần Hi1 Việt Nam tổ chức Lễ ký kết hợp tác truyền thông và phát động Chiến dịch cộng đồng “Tải ứng dụng Hi1 - Trao gạo nghĩa tình”.
Đừng bỏ lỡ
  • Trưng bày "Ngựa về phố" tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám
    Ngày 8/1, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám khai mạc trưng bày chuyên đề "Ngựa về phố" nhân dịp chào đón năm mới Bính Ngọ 2026.
  • 5 di sản văn hóa phi vật thể mới được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố
    Năm di sản ở Nghệ An, Ninh Bình, Hưng Yên vừa chính thức được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký quyết định công bố trong Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
  • Liên hoan “Giữa miền di-dịch” quy tụ nhiều nghệ sĩ quốc tế
    Tháng 1 năm nay, Liên hoan nghệ thuật lưu động “Giữa miền di-dịch” sẽ chính thức cập bến tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, với sự tham gia của các nghệ sĩ nổi tiếng trong nước và Đông Nam Á. Sự kiện hứa hẹn mở ra không gian đối thoại đa chiều, nơi những câu chuyện xuyên biên giới được kể lại bằng ngôn ngữ của hội họa, múa, thơ và âm nhạc.
  • [Podcast] Quà mùa thu
    Mùa thu là món quà dành cho những nhớ mong, món quà ngọt ngào, thấm đượm nắng gió và hương vị ký ức.
  • Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng 2026 quy tụ khoảng 900 đại biểu, nghệ sĩ
    Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng (DANAFF) lần thứ Tư dự kiến có khoảng 900 đại biểu, nghệ sĩ, nhà làm phim, chuyên gia tham dự, trong đó khoảng 200 khách mời quốc tế. Liên hoan phim tiếp tục trao các giải thưởng cho phim châu Á, phim Việt Nam xuất sắc, đạo diễn, diễn viên và kịch bản.
  • Nhộn nhịp chợ hoa đêm Quảng An
    Khi phố phường Hà Nội dần chìm vào giấc ngủ, bên bờ hồ Tây, một không gian khác lại tấp nập kẻ mua, người bán. Chợ hoa đêm Quảng An (phường Hồng Hà) bắt đầu nhộn nhịp từ khoảng 23 giờ đêm và kéo dài đến rạng sáng. Đây không chỉ là chợ đầu mối cung cấp hoa lớn nhất Thủ đô mà còn là một “thế giới không ngủ”, nơi sắc hương và nhịp sống hòa quyện trong đêm.
  • Khát vọng thành thực - đường đến thơ
    Có thể coi bài thơ “Tự bạch” là “căn cước thơ” của nhà báo kỳ cựu Đỗ Quảng khi sinh hạ liền ba tập thơ “Thương lắm Sài Gòn ơi”, “Vui buồn tháng Tư”, “Những lời nói thật”, in liền trong mấy năm gần đây (2022 - 2025). Ba tập thơ gối kề với gần 180 bài thơ là một “con số biết nói”.
  • Về Ngôi nhà chung vui Tết bản làng
    Từ ngày 5 đến 31/1/2026, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) sẽ diễn ra chuỗi hoạt động tháng 1 với chủ đề “Tết bản làng”, giới thiệu các hoạt động đón xuân, nghi lễ, lễ hội và phong tục tập quán truyền thống của các dân tộc Việt Nam.
  • Xã Thường Tín để mùa lễ hội diễn ra an toàn, văn minh, giàu bản sắc
    Nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, xây dựng hình ảnh Thủ đô Hà Nội văn minh, thanh lịch, UBND xã Thường Tín đã ban hành kế hoạch triển khai thực hiện “Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống” trên địa bàn xã năm 2026.
  • Âm nhạc cuối tuần: Khi giai điệu chào xuân lan tỏa giữa không gian văn hóa Thủ đô
    Chiều Chủ nhật đầu tiên của năm mới 2026, không gian Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ trở nên ấm áp và giàu cảm xúc khi chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra trong sự quan tâm của đông đảo người dân và du khách.
Bài 2: "Địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO