Tục lập Hội BÁT TRỤ - BÁT TIÊN ở làng Phú Mỹ

04/10/2017 14:45

Phú Mỹ là một làng cổ có lịch sử từ thời Hùng Vương dựng nước. Trước đây, Phú Mỹ có sáu xóm - cùng mang những tên cổ kính, đó là: Xuân Cốc, Nhân Mạch, Mỹ Úc, Trung Lập, Cẩn Đình, Yên Cương. Nay thêm một điểm dân cư mới: xóm Phú Thịnh. Phú Mỹ là một trong hai thôn thuộc xã Ngọc Mỹ, huyện Quốc Oai.

Từ xưa đến nay Phú Mỹ vẫn duy trì một lệ tục là: Tôn trọng và đề cao các cụ ông cao tuổi nhất làng nếu có “Hội Bát trụ” hay còn gọi là “Hội Bát tiên” luôn có đủ tám cụ ông nhiều tuổi nhất, kế tiếp nhau chịu trách nhiệm mọi công việc của làng.

Về nguồn gốc hình thành “Hội Bát trụ - Bát tiên” làng Phú Mỹ được truyền lại như sau:

Vào khoảng giữa thế kỷ XVIII, làng Phú Mỹ thường bị bọn cướp đến quấy phá. Dân làng đã tổ chức mai phục nhiều lần và cuối cùng giết được tên tướng cướp, khiêng ra bỏ ở Cầu Dân. Khi xác chết thối, có người đi qua đồng phát hiện ra trình báo quan. Quan cho kiểm tra và lệnh rằng: Xác chết nằm ở đất làng nào thì làng đó phải chôn. Vì Cầu Dân thuộc Phú Mỹ, nên dân làng Phú Mỹ phải tuân lệnh quan mà chôn cất xác tên cướp tại đồng làng. Sau đó con cái của tên tướng cướp kéo quân đến Phú Mỹ, đòi thi hài bố và dọa: nếu không trả thì sẽ báo thù. Dân làng đã họp bàn và cử tám cụ cao tuổi ra thương thuyết với bọn cướp. Toàn dân thống nhất rằng: Nếu các cụ bị bọn cướp giết hại thì cả làng sẽ cùng làm giỗ để ghi nhớ công ơn. Tuy nhiên, sau khi thi hài tên tướng cướp được trả lại, thì tám cụ được thả về. Các cụ được dân làng kính trọng, mời tham dự và có ý kiến quyết định trong mọi công việc. Từ đó “Hội Bát trụ - Bát tiên” (chiếu tám cụ thượng) được hình thành và duy trì cho đến nay. Đạo đức của những cụ tham gia “Hội Bát trụ - Bát tiên” luôn được dân làng tôn vinh.

Lễ vào hội rất đơn giản: Chỉ cần có một buồng cau và một chai rượu, dẫn cúng ở đình để bẩm báo Thành hoàng và dân làng được biết. Tuy nhiên, ngày xưa do tuổi thọ bình quân thấp, nên có thời kỳ những cụ mới trên 60 tuổi cũng có thể tham gia vào chiếu tám cụ thượng. Khi tuổi thọ bình quân cao dần lên thì số cụ tham gia chiếu tám cụ thượng cũng cao tuổi hơn. 

Gặp trường hợp bất thường, khi trong Hội khuyết một cụ nào đó, nhưng có tới 2 - 3 cụ cùng ở tuổi được cử, trong đó có cụ là thứ dân, có cụ là Chức dịch thì làng chọn cử cụ là thứ dân lên thay. Điều này nói lên sự tôn trọng, đề cao người bình dân của làng Phú Mỹ.

Được chọn cử, suy tôn vào “Hội Bát trụ - Bát tiên” khi ra đình làng, trong kỳ đám lệ hoặc trong các ngày sóc, vọng (mồng một và rằm hàng tháng), các cụ được ngồi ở vị trí cao trọng nhất; biểu thị ý thức trọng sỉ (trọng người cao tuổi) của dân làng. Khi “bàn bạc việc làng, lo toan việc nước”, tiếng nói của các cụ luôn có vai trò và ảnh hưởng rất lớn, gần như là quyết định trong những quyết sách cuối cùng. Về phần mình, các cụ cũng luôn luôn tuân thủ phép nước và lệ làng mà quyết định những công việc đúng với luật pháp và phù hợp với tâm tư nguyện vọng, lợi ích của dân làng.

Giờ đây, mặc dù đã có chính quyền xã, thôn, mặt trận lo liệu và bàn bạc mọi công việc của dân làng, nhưng “Hội Bát trụ - Bát tiên” ở Phú Mỹ vẫn được duy trì; vai trò, vị trí của tám cụ thượng vẫn được đề cao ở chốn đình trung và trong sinh hoạt cộng đồng.

Đỗ Thế Gia sưu tầm  
(Theo Tục hay lệ lạ Thăng Long – Hà Nội, NXb Phụ nữ, năm 2016)
(0) Bình luận
  • Đề án sân khấu học đường bồi dưỡng tâm hồn, khơi dậy tình yêu văn học, nghệ thuật dân tộc trong học sinh Thủ đô
    Đây là đánh giá của bà Lê Thị Ánh Mai – Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tại “Hội nghị tổng kết Đề án Giới thiệu và biểu diễn các vở diễn chuyển thể từ các tác phẩm văn học nổi tiếng trong chương trình giáo dục phổ thông tại các trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2022-2030” (sau đây gọi là Đề án sân khấu học đường), giai đoạn thí điểm 2022-2024. Hội nghị diễn ra sáng 8/4 tại Nhà hát kịch Hà Nội.
  • Tuổi trẻ Thủ đô tích cực triển khai thực hiện Chương trình số 06-CTr/TU, góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”
    “Thời gian qua, tuổi trẻ Thủ đô đặt nhiệm vụ phát triển văn hóa, xây dựng hình mẫu thanh niên Thủ đô thời đại mới là nhiệm vụ trọng tâm”, Phó Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Tiến Hưng chia sẻ trong bài tham luận tại Hội nghị tổng kết đánh giá kết quả thực hiện Chương trình số 06-CTr/TU ngày 17/3/2021 của Thành ủy Hà Nội về “Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2021 - 2025” (Chương trình số 06-CTr/TU).
  • Hà Nội: Hiện thực hóa mục tiêu khu du lịch Hồng Vân thành “Miền quê đáng sống”
    Chia sẻ tại Hội nghị khu vực của Tổ chức Xúc tiến Du lịch các Thành phố Toàn cầu năm 2025 cho các thành viên tại Việt Nam do Sở Du lịch Hà Nội tổ chức ngày 28/3, ông Nguyễn Văn Phượng - Phó Chủ tịch UBND xã Hồng Vân (huyện Thường Tín, TP. Hà Nội) cho biết, địa phương và Thành phố đã, đang quyết tâm xây dựng, phát triển khu du lịch Hồng Vân trở thành “Miền quê đáng sống”.
  • Văn hóa và con người trở thành 1 trong 5 trụ cột trong những triết lý phát triển Thủ đô
    Ngày 28/3, Ban Chỉ đạo Chương trình số 06-CTr/TU ngày 17/3/2021 về “Phát triển văn hóa; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2021-2025” (Chương trình 06 ) tổ chức Hội nghị tổng kết đánh giá kết quả thực hiện chương trình. Đồng chí Nguyễn Văn Phong - Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội, Trưởng ban Chỉ đạo Chương trình 06 chủ trì và phát biểu tổng kết chỉ đạo tại hội nghị.
  • Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội cùng nhiều tập thể, cá nhân được khen thưởng trong triển khai thực hiện Chương trình số 06-CTr/TU
    Sáng 28/3, tại hội nghị tổng kết Chương trình 06-CTr/TU ngày 17/3/2021 của Thành ủy Hà Nội về "Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2021-2025", 60 tập thể và cá nhân được khen thưởng có thành tích xuất sắc trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ.
  • Hà Nội tổ chức Hội nghị tổng kết Chương trình 06
    Chương trình 06-CTr/TU ngày 17/3/2021 về “Phát triển văn hóa; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh giai đoạn 2021-2025” là một trong 10 Chương trình công tác lớn của Thành uỷ Hà Nội khoá XVII. Chương trình 06-CTr/TU giai đoạn 2021-2025 được ban hành với 18 chỉ tiêu, 51 đề án, kế hoạch; 22 dự án, nhóm dự án tập trung 3 nội hàm Chương trình là: (1) Phát triển văn hóa; (2) Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; (3) Xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
Tục lập Hội BÁT TRỤ - BÁT TIÊN ở làng Phú Mỹ
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO