Bốn năm ròng một người ăn xin dà nh dụm tiửn nuôi một cô bé ăn học. Nhưng rồi túng bấn, ông đã ăn trộm để có tiửn lo cho cô bé. Trùng hợp, người bị hại chính là mẹ của cô bé kia và từ đây, câu chuyện đầy ân tình diễn ra tại một huyện nghèo ven sông Chu (tỉnh Thanh Hóa) được biết đến.
1. Vị thẩm phán kể, bị cáo ấy tên Thung, khoảng 50 tuổi. Năm 2004, khi đang ăn xin trong chợ, ông nhìn thấy một phụ nữ từ tiệm và ng bước ra nên theo dõi. Lúc người phụ nữ mua rau, ông lén lấy trộm của nạn nhân hơn 2 triệu đồng. Định tẩu thoát nhưng ông vướng và o một em bé vấp ngã nên bị phát hiện, bắt giữ. Sau một tuần bị tạm giam, ông được hai người đến bảo lãnh. Thật ngạc nhiên, người bảo lãnh đó lại là nạn nhân và con gái bà . Cũng từ đó, người bị hại đã kể ông Thung chính là ân nhân của con gái bà , gia đình bà , chính là người bốn năm ròng lo cho con gái bà ăn học ĐH nên người...
à”ng Thung không vợ con, thuê phòng trọ sống một mình. Năm 2000, T. - con gái của nạn nhân đến trọ học cùng khu với ông. Ba của T. không muốn cho con học hà nh lên cao vì quan điểm con gái học là m gì cho nhiửu nên bắt vử lo chuyện chồng con. Dù ham học và muốn thoát cảnh nghèo nhưng T. đà nh chấp nhận. Ngà y chuẩn bị thu dọn đồ vử quê, T. qua chà o cha Thung (ở xóm trọ ai cũng gọi ông Thung là cha Thung) và khóc.
T. khóc vì muốn được tiếp tục theo học nhưng không thể cãi lời ba và cũng không thể tự lo cho bản thân khi thiếu tiửn chu cấp từ phía gia đình. Thương T., ông đã bà y ra kế: Con vử xin ba cho đi là m ăn xa và i năm kiếm tiửn để vử lấy chồng rồi tự đi học. T. nghe lời nhưng còn băn khoăn không biết xoay xở ra sao. Cha Thung lại trấn an: Cha có tiửn, cha lo được cho con mà . T. không dám nhận lời vì nghĩ chẳng có người dưng nà o tốt với mình. Và T. bử học thật nhưng chỉ sau một tháng T. lại tiếp tục tới trường...
|
2. Tiếp lời, vị thẩm phán nói: Có lẽ nhiửu người nghĩ không ai cho không ai cái gì, người dưng nước lã lại cà ng khó để hết lòng tốt với nhau nhưng cha Thung của T. đã là m được điửu đó.
Sau khi T. vử, ông Thung đã gặp ba T. xin cho T. được đi học. Không lay chuyển được định kiến của ba T., ông Thung quyết âm thầm hỗ trợ cho T. Cảm kích trước tấm lòng cha Thung, từ đó T. tiếp tục theo học. Một ngà y nọ, T. đến trường, ông dúi và o tay cô bé một bọc tiửn được gói ghém cẩn thận trong một mảnh vải. Toà n tiửn lẻ, từng đồng, từng đồng được vuốt thẳng. à”ng nói với T. đó là những đồng tiửn từ tình thương người khác dà nh cho ông và ông muốn đem nó và o những việc là m có ích.
Ba của T. không biết chuyện con tiếp tục theo học mà cứ nghĩ con gái đi là m xa kiếm tiửn để chuẩn bị lấy chồng. Còn người mẹ thì biết rõ nhưng không dám nói và cũng chưa một lần đến để cảm ơn người dưng tốt bụng nà y. Và rồi lần gặp trớ trêu trên đã khiến cha Thung chuẩn bị đứng trước bản án tù.
Kể tới đây, vị thẩm phán lôi trong hộc tủ ra một bức thư T. viết gửi ông. Bức thư thống thiết mong tòa đừng xử tội cha Thung. Trong thư T. kể: Ngà y cha Thung trộm tiửn của mẹ là ngà y con chuẩn bị vử thăm nhà . Cha nói sẽ gửi tiửn cho con lấy vé xe. Con nói không cần nhưng cha lo con thiếu tiửn và rồi cha phạm tội. Trong thư T. còn kể những ân tình cha Thung dà nh cho mình chẳng hạn có lần T. viết thư cảm ơn cha và nói mang ơn cha suốt đời nhưng được cha giáo huấn: Ở đời, chữ nghĩa lớn hơn chữ ơn....
Dù tình cảnh đáng thương nhưng với hà nh vi vi phạm trên không thể không truy tố trách nhiệm hình sự với Thung. Trước và nh móng ngựa, bị cáo không hử nói vì muốn có tiửn cho con ăn học mà một mực: Vì tôi không dằn lòng nên nảy tham tà . Sau khi xem xét các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ tòa tuyên phạt Thung chín tháng tù treo vử tội trộm cắp...
Vụ án khép lại. Hai ngà y sau, phòng là m việc của vị thẩm phán có tiếng gõ cửa. à”ng Thung và T. - lúc nà y là con nuôi ông, bước và o. Trong buổi trò chuyện hôm đó, ông Thung đã tự trách mình vì một phút nông nổi mà nổi lòng tham và là m trái với những lời mình từng dạy con nghèo cho sạch.... Nhưng ông cũng kể cho vị thẩm phán một tin vui, con nuôi của ông đã xin được vử dạy tại trường miửn núi, dù xa nhà , khó khăn, lương thấp nhưng sống bằng con chữ và ổn định. Ba của T. cũng đã biết chuyện và đến cảm ơn cha Thung. à”ng mừng không phải vì một lời cảm ơn của người cha nà y mà mừng vì hóa giải một định kiến của một người cổ hủ.
Câu cuối cùng trước khi rời phòng vị thẩm phán ông Thung tâm sự: Tôi sống dựa và o tình thương của người khác nên tôi đáp lại tình thương đó cho người cần nó. Và câu nói của người đà n ông nà y, đến nay vị thẩm phán vẫn coi như một lẽ sống. Ở đời, sống là cho đâu chỉ nhận cho riêng mình.
![[Podcast] Tản văn: Phố núi đợi mùa](https://nhn.1cdn.vn/thumbs/540x360/2026/07/01/podcast-tan-van.png "[Podcast] Tản văn: Phố núi đợi mùa")
.jpg "Người dân “trẩy hội” tại Bảo tàng Hà Nội xem triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm")
.png "Thời sự trong nước và quốc tế: Từ tư duy đúng đến hành động đúng")
