Thị trường bán lẻ cần một thể chế hoà n thiện để tiếp tục phát triển

Tụt hạng những vẫn có sức hút lớn

Sau hơn 3 năm gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Việt Nam đã có nhiửu chuyển biến mạnh mẽ trong lĩnh vực phân phối. Chỉ xét riêng lĩnh vực bán lẻ, thị trường Việt Nam được đánh giá là  đầy triển vọng, có sức hút lớn đối với các doanh nghiệp, nhà  đầu tư trong và  ngoà i nước.

Theo kết quả khảo sát và  công bố vử Chỉ số Phát triển Bán lẻ toà n cầu (GRDI) của Hãng AT Kearny, thị trường bán lẻ Việt Nam luôn đứng ở thứ hạng cao vử mức độ hấp dẫn trong đầu tư (năm 2008 đứng thứ nhất, năm 2009 đứng thứ 6 và  năm 2010 đứng thứ 14). Triển vọng vử dà i hạn của Việt Nam trong bảng xếp hạng GRDI vẫn rất tích cực, mặc dù có sự tụt hạng trong năm 2009 và  2010 so với các năm trước đây.

Thị trường bán lẻ Việt Nam có sức hút lớn đối với các nhà  đầu tư trong và  ngoà i nước (Ảnh Internet)

Thực tế cho thấy, tổng mức bán lẻ hà ng hóa và  doanh thu dịch vụ tiêu dùng 6 tháng đầu năm 2010 của Việt Nam đạt 747,4 nghìn tỷ đồng, tăng 26,7% so với cùng kử³ năm 2009. Ước 10 tháng đầu năm năm 2010, tổng mức bán lẻ hà ng hóa và  doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 1.282.020 tỷ đồng, tăng 25,1% so với cùng kử³ 2009.

Tổng mức bán lẻ hà ng hóa và  doanh thu dịch vụ tiêu dùng của Việt Nam cũng liên tục tăng cao qua các thời kử³, tốc độ tăng bình quân hà ng năm của giai đoạn 1996 “ 2000: 10,75%, 2001-2005: 18,3%, 2006-2008: 25%.

Trong hệ thống bán lẻ của Việt Nam thì chợ được coi là  một lợi thế bởi sự phân bố rộng khắp trên toà n quốc. Chỉ tính đến cuối năm 2010, tổng số chợ trên cả nước (chợ trong quy hoạch) có khoảng 8.591 chợ (234 chợ hạng I, 887 chợ hạng II, 7470 chợ hạng III, 1130 chợ tạm và  chợ chưa xếp hạng), trong đó có 79 chợ đầu mối nông sản cấp vùng và  cấp tỉnh. Tổng số người tham gia buôn bán tại các chợ khoảng trên 2 triệu người.

Các loại hình bán lẻ hiện đại cũng tăng lên đáng kể trong những năm gần đây, nếu như năm 2005 Việt Nam chỉ có trên 200 siêu thị, 30 trung tâm thương mại tại 30/64 tỉnh và  thà nh phố thì đến hết năm 2009, con số nà y đã là  445 siêu thị, 78 trung tâm thương mại và  khoảng 2.000 cử­a hà ng tiện lợi tại khắp 63 tỉnh và  thà nh phố. Giá trị  hà ng hóa lưu thông qua chợ chiếm khoảng 40%, qua các loại hình phân phối hiện đại chiếm khoảng 15 - 20%.  

MUTRAP III hỗ trợ Bộ Công Thương hoà n thiện quản lý nhà  nước

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thị trường phân phối nói chung và  thị trường bán lẻ nói riêng, Chính phủ Việt Nam đã sử­a đổi và  ban hà nh mới một số chính sách và  văn bản quy phạm pháp luật để điửu chỉnh ngà nh dịch vụ phân phối, góp phần tạo điửu kiện cho các doanh nghiệp và  cơ quan quản lý nhà  nước thực hiện theo đúng cam kết gia nhập WTO.

Việc rà  soát lại hệ thống pháp luật vử dịch vụ phân phối, đánh giá tác động của việc mở cử­a thị trường dịch vụ phân phối của Việt Nam, kết hợp với nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để đử ra những giải pháp cho quản lý nhà  nước trong lĩnh vực phân phối hà ng hóa nội địa đang trở thà nh một yêu cầu cấp thiết.

Dự án Hỗ trợ Thương mại Аa biên giai đoạn III tích cực hỗ trợ hỗ trợ Bộ Công Thương trong việc hoà n thiện hệ thống quản lý nhà  nước

Ngoà i những cơ hội mà  quá trình hội nhập mang lại, Việt Nam đang phải đối mặt với rất nhiửu thách thức, đặc biệt là  cần phải xây dựng được một hệ thống phân phối hiện đại, hà i hòa giữa thà nh thị và  nông thôn,  bảo đảm hoạt động có hiệu quả và  cạnh tranh giữa các doanh nghiệp nhử và  vừa với doanh nghiệp lớn, giữa các công ty trong nước và  nước ngoà i.

Do đó, để giải quyết những vấn đử còn khó khăn nói trên, đòi hửi không chỉ nỗ lực của Chính phủ và  doanh nghiệp mà  còn cần tranh thủ sự hỗ trợ và  hợp tác của các nước và  các chuyên gia quốc tế.

Trong bối cảnh đó, Dự án Hỗ trợ Thương mại Аa biên giai đoạn III (Dự án EU - Việt Nam MUTRAP III) cho biết đã hỗ trợ Bộ Công Thương trong việc rà  soát quy định pháp lý vử dịch vụ phân phối của Việt Nam và  kiến nghị các quy định ngà nh phù hợp với WTO, cũng như nghiên cứu so sánh quy định trong nước vử dịch vụ phân phối của EU, ASEAN và  một số nước Аông à khác. 

Trong năm 2010, có 3 buổi tọa đà m giữa các chuyên gia trong lĩnh vực phân phối, 3 hội thảo phổ biến kết quả tọa đà m và  thu thập ý kiến đóng góp của các bộ ngà nh, địa phương và  doanh nghiệp có liên quan. Аồng thời, Dự án cũng tà i trợ xây dựng một báo cáo nghiên cứu vử thực trạng phát triển và  quản lý nhà  nước trong lĩnh vực phân phối của một số nước châu à và  châu à‚u và  các bà i học vận dụng cho Việt Nam. Báo cáo đang được khẩn trương hoà n thà nh.

Trong khuôn khổ dự án, được biết ngà y 26/11 tới, Dự án Hỗ trợ Thương mại Аa biên giai đoạn III sẽ phối hợp với Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) tiếp tục tổ chức hội thảo thứ 3 với tiêu đử Tiếp tục hoà n thiện quản lý nhà  nước trong lĩnh vực bán lẻ ở Việt Nam nhằm tiếp thu các ý kiến đóng góp thiết thực của các nhà  quản lý, các chuyên gia, các nhà  nghiên cứu và  cộng đồng doanh nghiệp cho việc xây dựng và  hoà n thiện hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách trong lĩnh vực dịch vụ bán lẻ.