Rượu "mắt cua" Tiửn Lệ, nét duyên trong ẩm thực Hà thà nh

ChiÌnh viÌ€ vâÌ£y maÌ€ người dân nơi đây vẫn hay gọi là rượu mắt cua, thưÌ rươÌ£u dùng để đãi khách quý ở xa mới vử và là thức uống không thể thiếu để laÌ£i nhưÌƒng dư viÌ£ nồng nà n trong những bữa tiệc là ng.

Không giống như một số loại rượu gạo thông thường, khi uống rượu mắt cua người ta sẽ không còn thấy cái vị xông gắt, khê nồng, đắng chát hay nhạt nhẽo, là nh lạnh nơi cổ họng mà cái vị cay cay, êm êm và sau đó là the the, ngòn ngọt cứ tan dần trong miệng laÌ€m tê tê đâÌ€u lươÌƒi, voÌ€m hoÌ£ng... khiến cho người ta có cảm giác thích thú, đăÌm say ngay từ lần đầu thưởng thức.

Nói vử cách thức để là m ra cái thứ rượu say êm nà y thì chỉ ở là ng Tiửn Lệ (Tiửn Yên “ Hoà i Đức “ Hà Nội) mới kử³ công đến vậy. Từ khâu chọn gạo, là m men, lên men đến chưng cất thà nh rượu... tất cả đửu được thực hiện một cách hết sức cầu kử³. Gạo được chọn nấu rượu phải là loại nếp cái hoa và ng, nấu thà nh cơm vừa chín tới, nếu sống hoặc bén cháy thì rượu sẽ bị nồng và khê, khi lắc chai hoặc rót ra ly, rượu sẽ không có mắt cua và mùi thơm nữa. Đợi cho cơm nguội háº³n thì bắt đầu và o men và ủ khoảng 3 ngà y 3 đêm. Đợi cho men dậy, cho và o nồi và tiếp tục ngâm khoảng 6 ngà y đêm rồi mới đem nấu rượu. Tuy nhiên, để cho ra được loại rượu đặc sản mắt cua thì men đem ủ rượu phải là loại men ta, thứ men chứa khoảng từ 32 đến 36 vị thuốc bắc.

Đặc biệt nhất là cách nấu rượu của người dân Tiửn Lệ, họ không sử dụng cách nấu thuỷ hạ như một số loại rượu thông thường, nghĩa là cho hơi nước chạy trong ống đồng qua một bể nước. Thay và o đó, họ sử dụng phương pháp nấu thuỷ thượng, hơi nước trong nồi rượu được bốc lên một chiếc chậu sà nh có bộ phận là m lạnh ở trên cũng bằng sà nh, sau đó cho rượu chảy ra một ống tre dà i hơn 1m. Điửu đặc biệt nữa là người dân ở Tiửn Lệ không nấu rượu bằng bếp than như những nơi khác vì theo họ hơi rượu bốc lên mạnh, rượu sẽ khé cổ, không ngon và dễ gây ra hiện tượng đau đầu khi uống. Để cho ra thứ rượu như ý, người dân nơi đây thường đun bằng củi hoặc trấu, lửa không được để cho bốc thà nh ngọn mà chỉ dùng hơi nóng của than củi hưÌ‰ng đử hoặc hơi nóng của đống trấu được đốt ở dưới nồi để cho rượu chảy nhử giọt và o vò.

Nhìn những ly rượu nổi lấm tấm những mắt cua trong vắt và thơm nhẹ, nhấp thử một ngụm và từ từ cảm nhận vị cay cay rồi ngay sau đó là ngòn ngọt cứ tan trong cổ họng, một cảm giác lâng lâng, dễ chịu cứ từ từ lan tửa. Rượu ngon phải là thứ rượu không mùi nồng nặc mà nó có mùi thơm thơm dìu dịu trong hơi thở. Đó mới là thứ nước hoa đặc biệt của người đà n ông..., bác Nguyễn Văn Trạch chia sẻ.

Thưởng thức rượu dường như đã trở thà nh một phần không thể tách rời trong sinh hoạt văn hóa, lễ hội và giao tiếp của người Việt. Và đối với người dân Tiửn Lệ cũng vậy, rượu mắt cua đã trở thà nh biêÌ‰u tươÌ£ng chưÌ đưÌ£ng những giá trị tinh thần cuÌ‰a ngươÌ€i dân nơi đây trong mỗi bữa tiệc laÌ€ng. Trong những ly rượu đó, ngươÌ€i ta tiÌ€m thâÌy sưÌ£ quen thuộc và mộc mạc, nhưng lại chứa đựng biết bao tâm huyết của những người là m ra chúng, là m ra những giá trị văn hóa, tạo nên nét duyên cho nửn ẩm thực chốn Kinh kử³...