Phú Thọ: "Hô biến" hàng loạt quả đồi thành công trường khai thác quặng

Báo Gia đình Việt Nam nhận được phản ánh của bạn đọc về tình trạng đào bới, san múc các ngọn đồi tại một số xã như Đào Xá, Tân Phương, Sơn Thủy (huyện Thanh Thủy, Phú Thọ) để khai thác quặng cao lanh đang diễn ra rất nhức nhối, gây ảnh hưởng không nhỏ về môi trường và đời sống của người dân nơi đây.

Dọc theo tỉnh lộ 316 vào các xã Tân Phương, Đào Xá (Thanh Thủy, Phú Thọ), đập vào mắt PV là hàng loạt quả đồi đất như những chiếc bát úp ngược xanh mướt trước đây, giờ biến thành "đại công trường" đang bị đào bới nham nhở để khai thác quặng.

Những quả đồi bị "biến dạng" vì hoạt động khai thác quặng cao lanh tại huyện Thanh Thủy (Phú Thọ)

Theo một số người dân địa phương, bên dưới nhiều quả đồi tại hai xã Đào Xá và Tân Phương là những mỏ quặng cao lanh khổng lồ nên nhiều doanh nghiệp sẵn sàng chi tiền tỷ ra để mua bán "sang tay" cả quả đồi với người dân bản địa.

Anh T. (người dân khu 19, xã Đào Xá) cho biết: "Doanh nghiệp người ta mua theo hợp đồng sang tay. Ví dụ đồi này khai thác khoảng bao nhiêu năm thì người ta sẽ trả lại mặt bằng. Tùy từng khu vực trữ lượng quặng nhiều hay ít, quặng chất lượng tốt hay xấu mà doanh nghiệp thỏa thuận mức giá với người dân".

Một điểm tập kết quặng cao lanh tại xã Tân Phương (huyện Thanh Thủy, Phú Thọ).

Tại khu vực xã Tân Phương (Thanh Thủy, Phú Thọ), nhiều người dân cho biết ngoài việc "mua đứt" của người dân để khai thác thì một số doanh nghiệp mua xong rồi bán lại cũng "trúng đậm" do trữ lượng quặng nhiều.

"Có đồi quặng nhiều họ mua xong bán lại một góc cho người khác khai thác cũng đã được vài tỷ rồi", anh B. (người dân xã Tân Phương) khẳng định.

Bên cạnh đó, theo phản ánh của người dân địa phương thì nhiều doanh nghiệp còn dùng "chiêu bài" xin hạ cốt nền, san lấp mặt bằng để phục vụ sản xuất, chăn nuôi nhưng thực tế là khai thác cao lanh.

Lối vào một điểm khai thác quặng tại xã Tân Phương (huyện Thanh Thủy, Phú Thọ)

"Giờ đồi đất ở đây người ta cho mấy công ty đào hết để lấy quặng cao lanh. Phần đất đồi nương ngày xưa chúng tôi khai hoang trồng sắn, trồng keo nhưng bây giờ chính quyền giao cho mấy công ty đầu tư san lấp mặt bằng để nuôi dê, nuôi lợn gà. Nói là thế nhưng chúng tôi biết là họ chỉ hợp thức hóa xong sẽ khai thác khoáng sản thôi", bà L. (người dân khu 5, xã Đào Xá, Thanh Thủy, Phú Thọ) cho hay.

Việc đào bới, san múc các ngọn đồi để khai thác quặng cao lanh này, theo một số người dân cho biết đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường và đời sống sản xuất, sinh hoạt của người dân.

"Đường sá thì ô tô chở quặng chạy nát bấy, khói bụi mù mịt. Hôm nào mưa thì đất đá xô tràn xuống ruộng mương của chúng tôi", chị H. (người dân khu 7, xã Tân Phương), bức xúc.

Làm quặng phải "có máu mặt"?

Nhiều bãi khai thác, tập kết quặng ngay cạnh đường lớn nhưng có bãi nằm khuất sâu những điểm hiểm trở, khó quan sát. Tại những bãi khai thác, tập kết cao lanh này các loại máy xúc, xe tải trọng lớn đang hoạt động, ra vào để chở quặng đi các nơi khá tấp nập.

Một xe chở quặng cao lanh ra từ các mỏ quặng trên địa bàn huyện Thanh Thủy (Phú Thọ).

Tại xã Sơn Thủy (Thanh Thủy, Phú Thọ), trong vai người đi tìm mua nguyên liệu về để làm men gốm, qua vài lời giới thiệu và chỉ dẫn, chúng tôi tìm gặp anh C. (30 tuổi) để tìm hiểu rõ thêm về thực trạng khai thác cao lanh tại đây.

Thấy người lạ tìm tới hỏi mua cao lanh, C. không vồn vã chào mời mà nhìn chúng tôi với ánh mắt dè chừng cùng vài câu hỏi "thăm dò" về địa chỉ công ty, giá cả, thị trường mặt hàng chúng tôi thường mua. Sau khi đã phần nào tin tưởng, C. mới đồng ý dẫn PV lên tham quan điểm khai thác và bãi tập kết "hàng" của mình.

Một quả đồi bị đào bới nham nhở để tìm quặng tại xã Sơn Thủy (huyện Thanh Thủy, Phú Thọ).

Điểm khai thác và tập kết quặng cao lanh của C. nằm khá sâu trong khu vực hồ Suối Rồng của xã Sơn Thủy (huyện Thanh Thủy, Phú Thọ).

Theo C. giới thiệu, quặng của anh ta sau khi khai thác xong sẽ thuê xe chở ra bãi tập kết bên ngoài, phân loại rồi mới đóng từng tải chờ đủ số lượng mới đem bán cho các đối tác chuyên tuyển, chế biến quặng.

Điểm khai thác và tập kết quặng cao lanh của C. tại khu vực hồ Suối Rồng của xã Sơn Thủy (huyện Thanh Thủy, Phú Thọ).

Thanh niên này cũng thừa nhận, do mình làm tư nhân, vốn ít nên chỉ có thể khai thác theo kiểu quặng "thổ phỉ" do đó khối lượng cao lanh thu được không đáng là bao nhiêu so với các doanh nghiệp khác.

"Bọn em chỉ khai thác theo kiểu cò con thôi, còn để mà làm lớn kiểu xây xưởng, mua máy móc về làm thì vốn lớn lắm", C. cho biết.

Trong nhiều ngày thâm nhập, tìm hiểu về thực trạng khai thác quặng cao lanh tại một số xã trên địa bàn huyện Thanh Thủy (Phú Thọ), nhiều người dân khẳng định việc khai thác cao lanh tại địa phương là "không đơn giản" bởi chỉ có những công ty, doanh nghiệp nào "đủ tầm", "có máu mặt" mới có thể đứng ra khai thác.

"Ở đây giờ chỉ có một vài doanh nghiệp đủ tiềm lực về kinh tế và mối quan hệ như của các ông như Xuân V., Tuấn H., Thành P. mới làm được quặng thôi", một người dân khẳng định.