Phố Lý Nam Đế, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội

Phố Lý Nam Đế dài 1.090m, rộng 7m.

Thời Pháp thuộc gọi là phố Đông (rue de lest) có từ trước năm 1919, đến năm 1919 đổi tên là phố Tướng Giốp (rue macréchal Joffre). Năm 1945 đổi tên thành phố Nguyễn Tri Phương. Năm 1949 đổi thành phố Lý Nam Đế. Những lần đổi tên sau vẫn giữ nguyên tên này.

Nay thuộc hai phường Hàng Mã và Cửa Đông, quận Hoàn Kiếm.

Lý Nam Đế (503-548) là hiệu của Lý Bí (hay Lý Bôn), người ở Long Hưng, nay là vùng tỉnh Thái Bình (hiện nay ở làng Tử Đường, huyện Thái Thụy, tỉnh này còn có đền thờ ông).

Thế kỷ thứ VI, nước ta bị nhà Lương đô hộ. Căm giận quân cướp nước, Lý Bí đã khởi nghĩa vào tháng Giêng năm 542, đánh đuổi thứ sử nhà Lương là Tiêu Tư, giải phóng đất nước. Năm 544 ông lên ngôi vua, xưng là Nam Việt Đế, đặt hiệu là Đại Đức, quốc hiệu là Vạn Xuân, đóng đô ở Long Biên (có thể là vùng gần thị xã Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh ngày nay).

Năm 545, nhà Lương sai Trần Bá Tiên đem quân sang xâm lược, Lý Bí xây thành lũy ở cửa sông Tô Lịch (Hà Nội) để chống giữ. Sau vì thế yếu, ông lui về Gia Ninh (Bạch Hạc), rồi tập hợp trên 2 vạn quân, đóng thuyền bè, ra hồ Điển Triệt cạnh sông Lô (nay ở xã Tứ Liên, huyện Lập Trạch, tỉnh Vĩnh Phúc) để đánh quân Trần Bá Tiên.

Nhưng một đêm đột nhiên nước sông Lô lên to gây ra một dòng thác chạy vào hồ, Bá Tiên nhân đấy thúc quân tiến theo, đánh chìm toàn bộ chiến thuyển của Lý Bí. Ông lui vào động Khuất Liêu, nay là vùng các xã Cổ Tuyết, Văn Lang huyện Tam Nông (Phú Thọ) và mất tại đây, năm 548. Ngày nay ở xã Văn Lang nói trên có một quả đồi hình như bông hoa sen, cuống bám vào rừng Cấm và ba cánh xòe nhô ra cánh đồng chiêm trũng xã Cổ Tuyết. Trên đồi này có mộ và đền thờ Lý Bí.