PCI của Việt Nam mới chủ yếu vử giá !

Аó là  một trong những nhận định của Tiến sĩ Nguyễn Аình Cung- Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương với báo chí xung quanh vấn đử là m sao để nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam.

Tiến sĩ Nguyễn Аình Cung- Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương

Quan điểm của ông vử nâng cao năng lực cạnh tranh ?

Theo tôi, hiệu quả của việc nâng cao PCI cần phải quan tâm đến kết quả cuối cùng. Tức là  phải nâng cao mức sống cho người dân, muốn vậy phải nâng cao thu nhập chứ không phải thu hút được bao nhiêu FDI, xuất khẩu được bao nhiêu... Bởi, đó chỉ là  công cụ hoặc là  mục tiêu trung gian.

Chúng ta đạt được khá nhiửu thà nh tích trong việc thu hút đầu tư nước ngoà i, xuất khẩu tạo công ăn việc là m. Số lượng người dân được thu hút và o quá trình sản xuất rất lớn nhưng cái cuối cùng là  chất lượng cuộc sống của họ thì không được cải thiện bao nhiêu, thậm chí giảm xuống.

Thực ra, thực hiện bất cứ việc gì như cải cách hà nh chính, đổi mới doanh nghiệp Nhà  nước hay kinh tế tư nhân,... thì chung nhất vẫn là  nâng cao PCI. Nâng cao PCI là  nâng cao năng suất, thu nhập. Lâu nay chúng ta ít chú ý đến kết quả cuối cùng.

Việt Nam đang nâng cao PCI như thế nà o, thưa ông ?

Năng lực cạnh tranh của ta hiện nay chủ yếu mới là  cạnh tranh vử giá, nghĩa là  chúng ta dựa trên những thứ đã có hoặc đang có: lao động giá rẻ, tà i nguyên thiên nhiên. Cạnh tranh vử giá thì luôn bất lợi.

Các doanh nghiệp phải cạnh tranh bằng năng suất. Muốn vậy, doanh nghiệp cần cải tiến, nâng cao công nghệ. Nếu không thúc đẩy được cải tiến, nâng cao công nghệ và  công suất, mà  tiếp tục cách cạnh tranh như hiện nay thì có nguy cơ cà ng là m cà ng thiệt, vì giá thế giới giảm, doanh nghiệp Việt Nam cũng phải giảm giá để cạnh tranh.

Muốn cạnh tranh các doanh nghiệp cần cải tiến, nâng cao công nghệ (Ảnh minh họa - st)

Phần còn lại là  giá trị gia tăng cũng giảm xuống, kéo theo lợi nhuận giảm, thu nhập giảm. Xét vử ngắn hạn, cách cạnh tranh hiện nay tạm được nhưng vử dà i hạn thì cần thay đổi.

Nâng cao PCI của nước ta dường như chậm hơn với các nước khác rất nhiửu, vậy liệu chúng ta có chỗ đứng trong điửu kiện kinh tế khó khăn như hiện nay không, thưa ông ?

Có thể đánh giá rằng, các nước phát triển đã đi trước mình rất xa so với Việt Nam vử vấn đử cạnh tranh. Nhưng có những thị trường ngách, thị trường nông thôn, thị trường mà  người tiêu dùng có thu nhập thấp vẫn có cho doanh nghiệp Việt. Bởi doanh nghiệp nước ngoà i thường chỉ tập trung và o những thị trường có thu nhập cao.

Theo ông, chương trình "Người Việt Nam ưu tiên dùng hà ng Việt Nam" có phải là  một trong những cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam nâng cao PCI ?

Tôi nghĩ là  có, bởi khi người Việt Nam chú ý tới hà ng nội địa, thì buộc người sản xuất phải thay đổi để đáp ứng yêu cầu vử chất lượng và  giá cả. Hơn nữa, người Việt dùng hà ng Việt khiến cầu tăng lên, các doanh nghiệp có thể mở rộng quy mô sản xuất, chuyên môn hóa được.

Mà  khi họ có nhu cầu mở rộng quy mô sản xuất thì họ phải thay đổi thiết bị, thay đổi quy mô sản xuất. Аó là  cách để đổi mới, nâng cao năng lực sản xuất như đổi mới vử thiết kế, cách thức tiếp thị, quy trình sản xuất... Аó là  những thứ nâng cao năng lực cạnh tranh một cách bửn vững.

Thị trường Việt Nam rất tiửm năng để các doanh nghiệp nâng cao PCI (Ảnh minh họa - st)

Nhiửu nhà  đầu tư nước ngoà i đánh giá rằng, đầu tư và o Việt Nam có nhiửu chi phí không chính thức, ông đánh giá như thế nà o ?

Аánh giá đầu tư và o nước ta có nhiửu chi phí không chính thức, là  cảm nhận chung của các nhà  đầu tư và o Việt Nam. Nhưng theo tôi, không nên tìm kiếm chi phí nà y ở đâu, bao nhiêu mà  nên đi tìm kiếm nguyên nhân tại sao ?

Theo tôi, nguyên nhân có thể lý giải là  do một người là m nhiửu việc quá, trong khi quy định quá phức tạp, không tách bạch được, không đánh giá được hiệu suất công việc. Аơn cử­, một ông chủ tịch tỉnh là m quá nhiửu việc. Bởi vậy, chúng ta cũng cần thay đổi cách đánh giá công chức, nên có tiêu chí đánh giá rõ rà ng hơn, phải lượng hóa được tiêu chí nà y mới hy vọng thay đổi nhiửu thứ.

Vậy theo ông là m thế nà o để nâng cao PCI cho Việt Nam?

Аây là  vấn đử phức tạp cần nỗ lực từ nhiửu phía. Các doanh nghiệp cần được chia sẻ kinh nghiệm và  nâng cao năng lực. Xét cho cùng, mọi sự thà nh công tạo ra của cải đửu là  do doanh nghiệp. Bởi vậy, doanh nghiệp phải can đảm, năng động và  có định hướng phát triển tốt. Аiửu nà y có ý nghĩa hơn là  đi tìm các mối quan hệ.

Bên cạnh đó, cần có ưu đãi cho người sáng tạo.  Những gì cản trở sáng tạo phải loại bử. Cần những quy định khuyến khích người dân kinh doanh sáng tạo. Аừng để doanh nghiệp vừa là m vừa sợ vì luật không quy định hoặc phải chịu quá nhiửu chi phí.