Nhiửu doanh nghiệp Nhà  nước ngập trong nợ nần

Năm 2008, Kiểm toán Nhà  nước đã thực hiện 135 cuộc kiểm toán tại 35 tỉnh thà nh, 20 Bộ, 23 tập đoà n kinh tế và  nhiửu tổng công ty và  tổ chức tà i chính... Kết quả kiểm tra của 224 đơn vị thà nh viên thuộc 16 tập đoà n tổng công ty, số doanh nghiệp là m ăn thua lỗ chiếm gần 10%.

Một số đơn vị thua lỗ nhiửu trong năm 2006 là  Tổng công ty Sông Hồng và  Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn, với số tiửn 57,7 tỷ đồng. Tổng công ty lắp máy VN lỗ lũy kế đến tháng 12/2007 là  23,4 tỷ đồng, Tổng công ty xây dựng Sà i Gòn lỗ 90,4 tỷ đồng, tổng công ty xây dựng công trình giao thông 8 - 93,4 tỷ đồng và  Tổng công ty xây dựng công trình giao thông 5 lỗ 102,7 tỷ đồng...

Tổng số nợ của các doanh nghiệp Nhà  nước là  181.000 tỷ đồng.

Các tổng công ty khác như Khánh Việt, Аịa ốc Sà i Gòn, tuy số lãi theo báo cáo, trên 600 tỷ đồng, nhưng số nợ phải trả hơn 4.600 tỷ đồng, chiếm lần lượt là  40 và  hơn 60% tổng nguồn vốn. Như vậy, mặc dù lợi nhuận trước thuế, theo báo cáo của kiểm toán, đạt gần 1.800 tỷ đồng, nhưng số nợ phải trả quá lớn.

Tính đến hết tháng 12/2007, tổng số nợ phải thu của các doanh nghiệp nhà  nước được kiểm toán là  32.409 tỷ đồng. Tỷ lệ bình quân phải thu trên tổng tà i sản là  10,8% và  trên vốn chủ sở hữu là  29,03%. Và  tính đến hết năm, tổng số nợ mà  các doanh nghiệp Nhà  nước phải trả là  trên 181.000 tỷ đồng, trong đó tỷ lệ nợ phải trả trên tổng nguồn vốn bình quân hơn 60%.

Theo Phó tổng kiểm toán Nhà  nước - Lê Minh Khái, các khoản nợ của tập đoà n và  tổng công ty Nhà  nước trên không đáng lo ngại và  vẫn bảo toà n được vốn nhà  nước nhử mở rộng sản xuất và  đa dạng hóa sản phẩm. Trong đó, Tập đoà n Аiện lực được coi là  doanh nghiệp nhà  nước hoạt động đa ngà nh với tổng lợi nhuận trước thuế đạt cao nhất với 4.400 tỷ đồng.

Аối với các tổ chức tà i chính, ngân hà ng, trong năm 2008, Kiểm toán Nhà  nước đã kiểm toán báo cáo tà i chính tại 162 đơn vị thà nh viên, chi nhánh trực thuộc của 7 tổ chức tà i chính, ngân hà ng, bảo hiểm. Kết quả cho thấy, hoạt động cho vay tại các ngân hà ng thương mại nhà  nước vẫn còn vượt nhu cầu vốn của khách hà ng, cho vay không đúng đối tượng, trích lập dự phòng rủi ro không chính xác... Ngoà i ra, việc quản lý và  theo dõi công nợ giữa hội sở chính và  các chi nhánh còn chưa kịp thời và  nhầm lẫn... Nguyên nhân là  các ngân hà ng phân loại nợ vẫn mang tính chủ quan, các chi nhánh chỉ căn cứ kế hoạch tà i chính, quử¹ tiửn lương được duyệt để điửu chỉnh nhóm nợ và  trích lập dự phòng rủi ro tín dụng.

Một điểm đáng chú ý trong báo cáo kiểm toán năm 2008 là  hầu hết các báo cáo tà i chính của các doanh nghiệp, tổ chức tà i chính, ngân hà ng... bị sai lệch, không phản ánh đúng thực tế tà i sản, chi phí, doanh thu và  kết quả kinh doanh của các đơn vị nà y.

Sai phạm vẫn tập trung và o những ông lớn như Tập đoà n Аiện lực Việt Nam (EVN), Tập đoà n Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tổng công ty Hà ng hải (Vinalines), Tổng công ty Lắp máy Việt Nam (Lilama), Tổng công ty Bia - Rượu - Nước giải khát Sà i Gòn (Sabeco)...