Nhà văn Nguyên Hồng: Từng trang chữ là trọn vẹn trái tim và linh hồn trao gửi

Vân Hạ/NHNCT| 11/07/2019 14:47

Mới đây, NXB Kim Đồng cho ra mắt ấn bản mới của tập truyện Dưới chân Cầu Mây - một trong những tập truyện đầu tiên dành cho thiếu nhi của tủ sách Kim Đồng khi mới thành lập. Tác giả của Dưới chân Cầu Mây là nhà văn Nguyên Hồng (1918 - 1982). Từ dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của nhà văn Nguyên Hồng cuối năm 2018 đến nay, liên tục nhiều tác phẩm của nhà văn đã được xuất bản và tái bản như Một tuổi thơ văn, Những ngày thơ ấu, Dưới chân Cầu Mây, Nhật ký Nguyên Hồng.

Nhà văn Nguyên Hồng: Từng trang chữ là trọn vẹn trái tim và linh hồn trao gửi

Ấn bản mới Dưới chân Cầu Mây bao gồm 3 câu chuyện đặc sắc: Cháu gái người mãi võ họ Hoa đầy xót thương về cuộc đời đầy thăng trầm của cô bé Tiểu Hoa từ lúc theo cha mãi võ bên bờ sông Tam Bạc đến khi chiến tranh xảy ra. Dưới chân Cầu Mây là câu chuyện cảm động về anh thương binh bị giặc Pháp bắt và tra tấn dã man nhưng đã tìm cách trốn thoát khỏi nhà tù.

Trong khoảng thời gian chờ liên lạc với đơn vị, ở phố Cầu Mây, anh không phút nào ngồi yên mà đã dạy bình dân học vụ, hướng dẫn bà con đào hầm tránh đạn, dìu dắt các em thiếu nhi khối phố tăng gia sản xuất, hoạt động văn thể... Đôi chim tan lạc là tác phẩm lần đầu tiên được ra mắt công chúng. Đây là một trong những truyện miêu tả về thiên nhiên và thế giới loài vật hay nhất của nhà văn, được nhà văn viết vào khoảng thời gian năm 1967 - 1970.

Nhà văn Nguyên Hồng xưa nay vẫn được gọi “đính kèm” với nhiều cái tên như “nhà văn của những người cùng khổ”, “nhà văn viết cho phụ nữ và trẻ em”. Là bởi, ông dành tình cảm sâu sắc cho những người ở tầng lớp lao động nghèo, thân phận phụ nữ và đặc biệt là số phận của rất nhiều trẻ em trước Cách mạng Tháng Tám.

Có thể tìm thấy những đứa trẻ đói rách, nghèo khổ, bất hạnh, không có tuổi thơ, phải làm đủ mọi nghề để tồn tại mà vẫn thường xuyên bị đọa đầy trong rất nhiều câu chuyện của nhà văn như Những mầm non, Hai nhà nghề, Giọt máu, Đi, Hơi thở tàn, Tết của tù đàn bà… Không được xã hội bảo vệ, phải chịu nhiều cay đắng bất công, những đứa trẻ ấy vẫn vượt qua những gian lao của tuổi thơ mà lớn lên nhưng không lúc nào không cháy lên khao khát được sống, hy vọng được hạnh phúc một cách chân thành và hướng thiện.

“Sáng tác! Thật là rứt thịt mình ra” - có lẽ Nguyên Hồng viết về số phận những đứa trẻ thiếu tình yêu thương của một gia đình không vẹn toàn như là ông viết về chính tuổi thơ cam chịu, khốn khó của mình. Những ngày tháng gian nan ấy, tuổi thơ lớn lên trong gia đình không êm ấm ấy, nhà văn cũng đã bộc bạch trong tự truyện đặc sắc Những ngày thơ ấu mà các thế hệ học sinh Việt Nam sau này đều biết đến qua đoạn trích Trong lòng mẹ đầy xúc động được giới thiệu trong sách giáo khoa.

Sau này, nhà văn tiếp tục viết về cuộc đời của mình qua nhiều trang hồi ký khác như Bước đường viết văn của tôi, Những nhân vật ấy đã sống với tôi, Một tuổi thơ văn. Cách đây không lâu, những trang nhật ký của nhà văn cũng lần đầu tiên được gia đình công bố. Những trang nhật ký của ông được viết từ 1941 - 1982 đã không chỉ cho bạn đọc được biết về cuộc sống của nhà văn mà còn như được thấy cả một giai đoạn lịch sử, đặc biệt là về đời sống văn nghệ của đất nước trong suốt hơn nửa đầu thế kỷ XX. Nhật ký Nguyên Hồng ngay khi vừa ra mắt đã nhận được sự đón nhận nồng nhiệt của bạn đọc.

Nhà văn Nguyên Hồng nổi tiếng là người viết được ở nhiều thể loại. Khởi đầu là truyện ngắn Linh hồn ông viết năm 17 tuổi, như con gái của nhà văn đã viết trong lời đầu của cuốn Nhật ký Nguyên Hồng: “Tác phẩm đầu tay của cha tôi đã ra đời như thế đấy!... Một chàng trai mười bảy tuổi, nghèo đói đến lằn ranh của sự sống và cái chết, đã viết như ngày mai sẽ chết, để dâng tặng cho cuộc đời, cho tất cả những kiếp người đói khổ và cùng cực “những rung động cực điểm” của trái tim mình”. Sống và viết như thể ngày mai không còn, sau này, nhà văn Nguyên Hồng tiếp tục có các truyện ngắn và vừa như Bảy Hựu, Hai dòng sữa, Miếng bánh, Giọt máu, Đêm giải phóng, Giữ thóc...

Song, những tác phẩm làm nên tên tuổi của nhà văn phải kể đến dòng tiểu thuyết với Bỉ vỏ, Cửa biển, Núi rừng Yên Thế, Khi đứa con ra đời, Sóng gầm… Luôn cảm thấy mình chung số kiếp với những người nghèo khổ cùng kiệt đang sống cuộc đời lầm than khó khăn và tủi nhục nhưng vẫn một lòng tin yêu cuộc sống, lạc quan một ngày mai đây những nỗi áp bức bất công, những sự tàn bạo độc ác sẽ được vạch ra và trừ bỏ đến tận ngọn nguồn... là động lực để Nguyên Hồng lần lượt hoàn thành từng con chữ, từng trang viết như “những dòng máu không chết nặng trĩu đầu ngòi bút”.

Ông viết để gửi tặng những số phận ấy, mong muốn họ làm chứng cho sự sống của ông, việc làm của ông, nhận lấy từng trang chữ là trọn vẹn trái tim và linh hồn mà ông trao gửi. Đó cũng là một trong những nhân cách sống cao đẹp của Nguyên Hồng mà bạn văn đương thời và hậu thế luôn nhắc đến. Năm 1996, nhà văn Nguyên Hồng đã được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh (đợt 1).

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Nhìn lại mỹ thuật thời kỳ Đổi mới
    Không phải chỉ đến khi công cuộc Đổi mới được chính thức phát động năm 1986, mỹ thuật Việt Nam mới bắt đầu chuyển mình. Từ đầu những năm 1980, những thay đổi trong tư duy sáng tác, cách tổ chức đời sống nghệ thuật và quan niệm về quyền của người nghệ sĩ đã âm thầm diễn ra. Art talk “Mỹ thuật thời Đổi mới: Một cuộc chuyển mình từ bên trong” do A&V Art Space tổ chức mới đây với sự tham gia của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng và họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân cùng đông đảo công chúng yêu nghệ thuật
  • Đánh thức không gian công cộng bằng nghệ thuật ký họa đa chất liệu
    Nằm trong chuỗi hoạt động nổi bật của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, workshop "Vẽ ký họa đa chất liệu HWA" diễn ra chiều 18/11 tại Công viên Thống Nhất không chỉ mang đến trải nghiệm hội họa thú vị mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa con người, thiên nhiên và những di sản văn hóa của Thủ đô.
  • Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới
    Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.
  • Đặt cọc VinFast VF 5 mới tới 18/11: Ưu đãi 10 triệu đồng, nhiều tiện nghi hỗ trợ người lái
    VinFast VF 5 mới kết hợp công nghệ hỗ trợ người lái với khoang nội thất tiện dụng, tạo sức hút với khách mua ô tô lần đầu. Mẫu xe đang được ưu đãi 10 triệu đồng trong thời gian cọc sớm từ 12-18/11/2026.
  • Các thủ khoa xuất sắc của Thủ đô là nguồn lực quý báu góp phần đưa đất nước phát triển
    Đó là phát biểu của đồng chí Nguyễn Văn Phong – Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội tại "Lễ tuyên dương thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường Đại học, Học viện trên địa bàn Thành phố năm 2026" do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, tối ngày 18/11.
Đừng bỏ lỡ
  • Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên: Người bạn đồng hành với tuổi thơ
    Nhà giáo - nhà văn Lê Phương Liên là cây bút rất quen thuộc với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là bạn đọc nhỏ tuổi. Sau nhiều năm đứng lớp, chị chuyển sang làm biên tập viên, rồi đảm nhiệm cương vị Trưởng ban Văn học Thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi đã biết đến các tác phẩm của chị từ lâu, nhưng mãi đến gần đây, khi cùng sống trong một khu chung cư, chúng tôi mới có dịp thường xuyên gặp gỡ, giao lưu. Tôi dành cho chị nhiều tình cảm quý mến bởi thái độ thân thiện, hòa đồng và đặc biệt là những cống hiến
  • Đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải: “HANIFF 2026 là cơ hội lớn cho giới làm phim, làm nghề điện ảnh Việt Nam”
    Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 (HANIFF lần thứ VIII) quy tụ nhiều bộ phim chất lượng được tuyển chọn từ các nền điện ảnh trên thế giới. Để những tác phẩm xuất sắc này có mặt tại Liên hoan, công tác tuyển chọn được tiến hành công phu, kỹ lưỡng từ nhiều tháng trước. Tạp chí Người Hà Nội có cuộc trò chuyện với đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng Sơ tuyển HANIFF 2026 để hiểu rõ hơn về công việc hậu cần này.
  • Chương trình “Muôn sắc Việt Nam” tại Hà Nội khẳng định sức hút với công chúng
    Chỉ ít phút sau khi Ban tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam: Văn hóa soi đường - Non sông hòa nhịp” chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, mở cổng đăng ký vé trực tuyến vào 10 giờ sáng 19/11, toàn bộ vé trực tuyến miễn phí xem chương trình đã được đăng ký hết. Qua đó cho thấy “Muôn sắc Việt Nam” có sức hút rất lớn đối với công chúng.
  • Văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên vùng
    GS.TS Nguyễn Văn Kim - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam nhận định, truyền thống văn hóa Thăng Long - Hà Nội luôn có sự kết nối chặt chẽ với cách tiếp cận, tâm thế liên, xuyên vùng. Là trung tâm văn hóa tiêu biểu của đất nước, Thăng Long là nơi lọc chọn, thử thách, đào luyện những tài năng, bậc anh kiệt. Tài năng, cống hiến và trước tác của họ đã phát triển trên đất Thăng Long và làm rạng danh cho truyền thống văn hiến Thăng Long.
  • [Podcast] Tản văn: Những ngày chớm đông
    Tỉnh dậy sau một giấc ngủ thật sâu, tôi vẫn cố cuộn tròn trong chăn nghe tiếng gió ù ù ngoài cửa sổ. Mím chặt đôi bờ môi khô, hít một hơi thật sâu, cảm nhận cái lạnh đang luồn sâu vào lồng ngực. Mùa đông đến thật rồi.
  • [Video] Chợ Đồng Xuân - từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình tổ hợp kinh doanh sáng tạo
    Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, sáng 18/11 tại Chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm), Sở Văn hóa Thể thao Du lịch Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc cùng UBND phường Hoàn Kiếm, Công ty CP Đồng Xuân phối hợp tổ chức tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)”. Trước đó, các đại biểu đã tham gia tour “Chạm Đồng Xuân”, khám phá không gian chợ Đồng Xuân và những câu chuyện về lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Hà Nội.
  • Hà Nội tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu
    Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã ký Quyết định tặng danh hiệu “Người tốt, việc tốt” cho 9 hội viên phụ nữ tiêu biểu. Tiền thưởng được trích từ Quỹ Thi đua, Khen thưởng Thành phố theo đúng quy định tài chính hiện hành. Các cá nhân được vinh danh thuộc nhiều địa bàn khác nhau trên toàn Thành phố.
  • Đưa tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam ở nước ngoài về nước
    Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.
  • Khi ý tưởng táo bạo của giới trẻ "chạm" vào nghề truyền thống
    Vượt ra khỏi những diễn ngôn bảo tồn quen thuộc, triển lãm “Theo bước di sản cộng đồng 2026” (khai mạc chiều 16/11 tại Hội quán Phúc Kiến- Hà Nội) đã mang đến một cuộc gặp gỡ thực tế đầy cảm hứng. Nằm trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội, sự kiện giới thiệu 9 thiết kế tiên phong từ gốm Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái và thổ cẩm người Mông; qua đó mở ra cuộc "chất vấn" lịch sử trực diện giữa giới trẻ và các nghệ nhân lão làng nhằm giải quyết bài toán sinh kế, định vị lại di sản trong nhịp sống đương đ
  • “Muôn sắc Việt Nam” góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển
    Theo đồng chí Đào Xuân Dũng – Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội, chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình tối 24/11 không chỉ tạo dấu ấn trong đêm diễn mà còn lan tỏa sâu rộng những giá trị văn hóa Việt Nam, góp phần khẳng định hình ảnh Hà Nội là Thủ đô văn hiến, sáng tạo, hội nhập và phát triển.
Nhà văn Nguyên Hồng: Từng trang chữ là trọn vẹn trái tim và linh hồn trao gửi
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO