Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Trần Quốc Vượng| 05/01/2009 09:36

NHN - Thà nh Thăng Long xưa, nổi tiếng với những lễ hội xuân như: Hội pháo Аồng Kửµ ở ngoại vi Hà  Nội, trong nội đô có hội gò Аống Аa. Ngà y mồng sáu tháng Giêng thì có tới ba lễ hội lớn cùng diễn ra một ngà y và  cùng có ý nghĩa tưởng niệm lịch sử­ lớn lao: Hội đửn Hạ ở Mê Linh, nơi thử Hai Bà  Trưng và  Thi Sách, Hội đửn Sóc ở Sóc Sơn, nơi ông Gióng trở thà nh Phù Аổng Thiên Vương, Hội đửn Cổ Loa, nơi thử Thục Phán và  Mửµ Châu.

Người ta nhận ra Thu nhử hơi gió heo may cũng như người ta nhận ra Xuân nhử ngọn gió Аông ấm áp còn ba trăm ngà y mỗi năm là  những cơn gió mùa, Nồm, Bắc, Hè, Аông, từ những nẻo xa xôi Nam Bắc đến ngự trị. Xuân Diệu rất tinh ý khi nhận xét rằng thơ hè Việt Nam rất hay từ thời Hồng Аức (thế kỷ 15) còn thu Việt Nam thì phải chử đến cụ Tam Nguyên Yên Аổ thì mới đạt mức cực thịnh, cực tả. Cho hay nhà  thơ cũng bị rà ng buộc bởi hệ sinh thái tự nhiên.

Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Khai mạc Lễ hội Gò Аống Аa

Аây là  mùa xuân của đất trời và  nhà  khí tượng học khăng khăng cho rằng cái Tết ta không phải là  một sự kiện đầu năm mà  xảy đến giữa mùa đông lạnh. Thì cũng đúng thôi!

Nhưng nếu văn hóa là  cái tự nhiên được thích nghi và  biến đổi với con người thì, đã từ lâu, nhân dân ta còn có mùa xuân khác, ta cứ gọi là  Xuân văn hóa “ được mở đầu bằng lễ Tết, gọi nôm na là  Tết cả (vì còn nhiửu Tết con, Tết nhử trong năm, như Tết Аoan Ngọ tháng năm, Tết Cơm tháng mười...) còn gọi theo chữ nghĩa là  Tết Nguyên Аán “ buổi sớm đầu tiên của ngà y đầu tiên, tháng đầu tiên của năm mới. Thế cho nên các loại lịch là  các loại thước đo thời gian văn hóa tuy cũng có căn cứ và o tự nhiên nhưng không hoà n toà n đồng nhất với tự nhiên. Lịch gắn với văn minh, văn hóa.

Tết và  các lễ hội dân gian Xuân Thu hai mùa vốn nảy sinh từ nửn văn minh nông nghiệp, văn hóa xóm là ng do những người trồng lúa dựng xây nửn tảng. Là  hai mùa nông nhà n hay đúng hơn: tương đối nông nhà n “ do đó xuân thu là  hai mùa lễ hội. Lễ hội dân gian, đa dạng trong sắc thái biểu hiện, trong đối tượng thử cúng, trong nghi thức lễ tiết, trong không gian văn hóa miếu - đửn “ đình “ chùa “ nghè “ phủ, trong diễn xướng ca múa nhạc “ thể thao và  các trò vui khác, trong thời gian văn hóa Giêng, Hai, Bảy, Tám...

Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Múa rồng ở Lễ hội Gò Аống Аa

Nhưng lễ hội mùa xuân, dù là  một nhưng vẫn có hai khía cạnh: Lễ là  phần nghi thức, phần dễ bị những tôn giáo chủ đạo chi phối, như lễ đạo ở đửn miếu, lễ phật ở chùa tháp, lễ nho ở đình là ng, còn hai là  phần hội hè, đình đám, phần tụ họp để thửa mãn nhu cầu cộng cảm của dân gian và  vì vậy chất dân d㝠thế tục vượt trội hơn nhiửu và  thường trà n bử khi những lễ nghi khuôn sáo mà  giáo lý và  nhà  nước quân chủ ngà y xưa thường cố ép buộc và o. Nội dung cơ bản của hội hè là  tụ họp trai gái, hát đối đáp, ví von, đánh đu, hất phết, tung gòn, đấu vật, đua thuyửn... có sự thăng hoa vử tâm linh, sự buông xả vử tình cảm, sự thư giãn vử tinh thần, sự phô diễn vử thể xác.

lễ hội dân gian nà o khi trước cũng đang xen cái Huyửn và  cái Thực, cái Chính thống và  cái Dân gian, cái Gò bó của Lễ và  cái Buông xả của hội hè... Mùa xuân là  mùa hòa hợp: xuân cách mạng hòa điửu với xuân truyửn thống, văn hóa hiện đại hòa hợp với văn hóa dân tộc, văn hóa dân gian.

Bạn sẽ thấy mùa xuân năm nay và  mãi mãi những mùa xuân sau, từ nội đô Аống Аa đến ngoại thà nh hội Gióng cuối xuân là  một chuỗi sinh hoạt lễ hội dân gian xuân văn hóa, mãi mãi tươi vui theo tinh thần nhà  nước và  nhân dân cùng là m, cơ sở và  thà nh phố với trung ương cùng là m. "Sẽ mất dần đi cái mê tín, dị đoan/ Sẽ mất dần đi những nơi ăn chơi tiêu xà i tốn kém" Nhưng còn mãi mãi cái tinh thần hòa hợp cộng đống, cái là nh mạnh tươi vui “ bổ ích của tinh thần cộng sản, đó là  hương hoa của lễ hội mùa xuân.

(0) Bình luận
  • Xã Hồng Vân người dân tự nguyện tháo gỡ các công trình vi phạm
    Ngày 20/5, tại xã Hồng Vân (Hà Nội), nhiều công trình vi phạm hành lang thoát lũ tiếp tục được các chủ sở hữu tự nguyện tháo dỡ sau thời gian được chính quyền tuyên truyền, vận động.
  • Xã Thanh Oai tổ chức cuộc thi sáng tác biểu trưng quảng bá văn hóa, con người
    Thiết thực chào mừng kỷ niệm ngày thành lập chính quyền xã (1/7/2025 – 1/7/2026), UBND xã Thanh Oai (TP. Hà Nội) tổ chức cuộc thi sáng tác biểu trưng (logo) xã nhằm phục vụ hoạt động thông tin, tuyên truyền, quảng bá và các nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, hoạt động liên kết, hợp tác phát triển của địa phương.
  • Phường Ba Đình: Lan tỏa tinh thần nghị quyết của Đảng từ cơ sở
    Ngày 19/5, Đảng ủy phường Ba Đình tổ chức chung khảo Hội thi Báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi năm 2026 nhằm nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền miệng và định hướng tư tưởng tại cơ sở.
  • Khơi nguồn dòng chảy di sản trong lòng thế hệ trẻ: Từ mô hình thí điểm tại Phường Cửa Nam
    Nhân kỷ niệm 85 năm thành lập Đội TNTP Hồ Chí Minh và 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, UBND Phường Cửa Nam (Hà Nội) đã tiên phong triển khai thí điểm mô hình kết hợp Giáo dục địa phương với trải nghiệm tương tác qua Gameshow "Tổ quốc gọi tên mình". Sự kiện diễn ra sáng ngày 15/5 tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, thu hút gần 100 học sinh khối 5 và 6 tham gia nhập vai, trải nghiệm hành trình “sống cùng di sản”. Hoạt động không chỉ mang đến không gian học tập sinh động, trực quan mà còn mở ra hướng tiếp cận mới đầy sáng tạo trong giáo dục truyền thống lịch sử, góp phần khơi dậy lòng tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm đối với quê hương, đất nước cho thế hệ trẻ ngay từ những “địa chỉ đỏ” trên địa bàn.
  • Xã Xuân Mai tuyên truyền, phổ biến Luật Thủ đô sửa đổi đến người dân
    Thông tin từ UBND xã Xuân Mai (TP. Hà Nội), chính quyền địa phương vừa phối với Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước Thành phố Hà Nội tổ chức hội nghị tuyên truyền, phổ biến Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 được Quốc hội thông qua ngày 23/4/2026.
  • Đưa Nghị quyết của Đảng vào thực tiễn cuộc sống người dân
    Sáng 18/5, Đảng ủy Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam thành phố Hà Nội đã long trọng tổ chức Vòng Chung khảo Hội thi Báo cáo viên, Tuyên truyền viên giỏi năm 2026.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Khơi dậy tinh thần cách mạng từ tấm gương đồng chí Hồ Tùng Mậu
    Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Hướng dẫn số 32-HD/BTGDVTU ngày 19/5/2026 về tuyên truyền kỷ niệm 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu (15/6/1896 - 15/6/2026). Hoạt động kỷ niệm nhằm tôn vinh, tri ân những cống hiến to lớn của người chiến sĩ cộng sản kiên trung, nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng; đồng thời giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy tinh thần cống hiến, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới.
  • “Chìa khóa” mở ra diện mạo, sức vóc Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới
    Với tầm nhìn đến năm 2085 là “thành phố Thịnh vượng - Hài hòa - Văn hiến - Bản sắc, đô thị kết nối toàn cầu đặt nền tảng trên giá trị nghìn năm...”, Quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã đưa ra những giải pháp chiến lược, toàn diện. Trong đó, việc tổ chức không gian với cấu trúc “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm” mang tính đột phá là “chìa khóa” mở ra diện mạo, sức vóc của Thủ đô Hà Nội trong thời gian tới.
  • Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Chủ tịch Hồ Chí Minh
    NXB Chính trị quốc gia Sự thật vừa tái bản cuốn sách “Lịch sử nước ta” của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với hình thức trình bày hiện đại, nhiều tranh minh họa và trang tương tác dành cho thiếu nhi, ấn phẩm được kỳ vọng trở thành cuốn sách đồng hành cùng các em nhỏ trong hành trình tìm hiểu lịch sử dân tộc và bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước.
  • Xã Hồng Vân người dân tự nguyện tháo gỡ các công trình vi phạm
    Ngày 20/5, tại xã Hồng Vân (Hà Nội), nhiều công trình vi phạm hành lang thoát lũ tiếp tục được các chủ sở hữu tự nguyện tháo dỡ sau thời gian được chính quyền tuyên truyền, vận động.
  • Thanh tra Công an TP Hà Nội hướng về địa bàn, tăng lắng nghe phản ánh từ cơ sở
    Không chỉ kiểm tra hồ sơ, sổ sách hay nghe báo cáo từ cơ sở, Thanh tra Công an thành phố Hà Nội đang tạo dấu ấn mới bằng phương pháp thanh tra sâu sát thực tiễn, trực tiếp xuống địa bàn, lắng nghe người dân phản ánh để phát hiện vi phạm và kiến nghị xử lý ngay từ cơ sở.
Đừng bỏ lỡ
  • Xã Thanh Oai tổ chức cuộc thi sáng tác biểu trưng quảng bá văn hóa, con người
    Thiết thực chào mừng kỷ niệm ngày thành lập chính quyền xã (1/7/2025 – 1/7/2026), UBND xã Thanh Oai (TP. Hà Nội) tổ chức cuộc thi sáng tác biểu trưng (logo) xã nhằm phục vụ hoạt động thông tin, tuyên truyền, quảng bá và các nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, hoạt động liên kết, hợp tác phát triển của địa phương.
  • Chỉ một giây lắng lòng là đủ
    Mỗi người yêu thơ, làm thơ hay đọc thơ đều có một định nghĩa riêng về thơ và cái hay của thơ. Nhưng tôi tin, không một định nghĩa hay khái niệm nào về thơ có thể đạt tới sự toàn bích, bất kể người đưa ra là ai. Bởi nếu có, thơ sẽ không còn mờ ảo như chính bản chất của nó, không còn khoảng dư để người đọc bước vào và tự cảm.
  • Triển lãm “Ngày hội non sông - Lá phiếu của niềm tin và trách nhiệm” nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh
    Nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế tổ chức triển lãm “Ngày hội non sông - Lá phiếu của niềm tin và trách nhiệm” tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế.
  • Hà Nội sắc màu trong mùa hoa tháng 5
    Mỗi mùa hè đến, Hà Nội như khoác lên tấm áo mới rực rỡ sắc hoa. Từ sắc tím dịu dàng, đầy lãng mạn của bằng lăng, đến sắc đỏ rực cháy của phượng vĩ, rồi những chùm muồng hoàng yến vàng óng bừng lên giữa bầu trời trong xanh. Tất cả đan cài, hòa quyện tạo nên bức tranh thiên nhiên sống động, làm bừng sáng từng góc phố, mang theo cảm giác dịu mát và ngọt ngào trong những ngày hè oi ả.
  • Hà Nội thành lập Ban Chỉ đạo về phát triển văn hóa Thủ đô
    Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 1857-QĐ/TU ngày 13/5/2026 về việc thành lập Ban Chỉ đạo về phát triển văn hóa Thủ đô Hà Nội. Việc thành lập Ban Chỉ đạo nhằm tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều phối triển khai các chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp phát triển văn hóa Thủ đô trong giai đoạn mới.
  • Hát Môn lan tỏa tinh thần học và làm theo Bác từ những điều giản dị
    Hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), cuộc thi “Tôi kể về tôi trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” lần thứ nhất, năm 2025-2026 do Đảng bộ xã Hát Môn tổ chức đã trở thành hoạt động chính trị, tư tưởng có ý nghĩa thiết thực và sâu sắc. Không chỉ tạo sức lan tỏa trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, cuộc thi còn góp phần đưa việc học và làm theo Bác đi vào chiều sâu bằng những việc làm cụ thể, gần gũi trong đời sống hằng ngày.
  • Những bản tình ca vang lên giữa không gian văn hóa hồ Gươm
    Vào mỗi cuối tuần, khu vực hồ Hoàn Kiếm luôn đón lượng lớn người dân và du khách đến tham quan, dạo phố. Giữa nhịp chuyển động ấy, những chương trình nghệ thuật ngoài trời đang dần “bồi đắp” thêm diện mạo cho không gian công cộng của Thủ đô, nơi công chúng không chỉ tham gia các hoạt động vui chơi, giải trí mà còn có cơ hội tiếp cận nghệ thuật theo cách gần gũi hơn.
  • Chính phủ phê duyệt chuyển giao Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam cho Hà Nội quản lý
    Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 126/NQ-CP ngày 11/5/2026 về việc chuyển giao quyền quản lý Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam cho Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội. Quyết định được xây dựng dựa trên cơ sở các văn bản pháp lý hiện hành và đề nghị của các bộ ngành liên quan.
  • "Xoan mở hội": Thanh âm đất tổ tại Bảo tàng Hà Nội
    Vào ngày 23/5 tới đây, tại Bảo tàng Hà Nội, sự kiện "Xoan mở hội" sẽ mang đến không gian trải nghiệm độc đáo cho người yêu văn hóa, đặc biệt là giới trẻ, với chủ đề khám phá nghệ thuật hát Xoan Phú Thọ.
  • Trải nghiệm boardgame "Phú Hộ Làng Nghề": Khám phá những giá trị đặc sắc của các làng nghề truyền thống Bắc Bộ
    Bảo tàng Hà Nội, phối hợp cùng dự án Cổ Nghệ Tân Giao, sẽ mang đến một trải nghiệm văn hóa độc đáo với boardgame "Phú Hộ Làng Nghề" vào Chủ nhật, ngày 17/5/2026, từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều.
Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO