Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Trần Quốc Vượng| 05/01/2009 09:36

NHN - Thà nh Thăng Long xưa, nổi tiếng với những lễ hội xuân như: Hội pháo Аồng Kửµ ở ngoại vi Hà  Nội, trong nội đô có hội gò Аống Аa. Ngà y mồng sáu tháng Giêng thì có tới ba lễ hội lớn cùng diễn ra một ngà y và  cùng có ý nghĩa tưởng niệm lịch sử­ lớn lao: Hội đửn Hạ ở Mê Linh, nơi thử Hai Bà  Trưng và  Thi Sách, Hội đửn Sóc ở Sóc Sơn, nơi ông Gióng trở thà nh Phù Аổng Thiên Vương, Hội đửn Cổ Loa, nơi thử Thục Phán và  Mửµ Châu.

Người ta nhận ra Thu nhử hơi gió heo may cũng như người ta nhận ra Xuân nhử ngọn gió Аông ấm áp còn ba trăm ngà y mỗi năm là  những cơn gió mùa, Nồm, Bắc, Hè, Аông, từ những nẻo xa xôi Nam Bắc đến ngự trị. Xuân Diệu rất tinh ý khi nhận xét rằng thơ hè Việt Nam rất hay từ thời Hồng Аức (thế kỷ 15) còn thu Việt Nam thì phải chử đến cụ Tam Nguyên Yên Аổ thì mới đạt mức cực thịnh, cực tả. Cho hay nhà  thơ cũng bị rà ng buộc bởi hệ sinh thái tự nhiên.

Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Khai mạc Lễ hội Gò Аống Аa

Аây là  mùa xuân của đất trời và  nhà  khí tượng học khăng khăng cho rằng cái Tết ta không phải là  một sự kiện đầu năm mà  xảy đến giữa mùa đông lạnh. Thì cũng đúng thôi!

Nhưng nếu văn hóa là  cái tự nhiên được thích nghi và  biến đổi với con người thì, đã từ lâu, nhân dân ta còn có mùa xuân khác, ta cứ gọi là  Xuân văn hóa “ được mở đầu bằng lễ Tết, gọi nôm na là  Tết cả (vì còn nhiửu Tết con, Tết nhử trong năm, như Tết Аoan Ngọ tháng năm, Tết Cơm tháng mười...) còn gọi theo chữ nghĩa là  Tết Nguyên Аán “ buổi sớm đầu tiên của ngà y đầu tiên, tháng đầu tiên của năm mới. Thế cho nên các loại lịch là  các loại thước đo thời gian văn hóa tuy cũng có căn cứ và o tự nhiên nhưng không hoà n toà n đồng nhất với tự nhiên. Lịch gắn với văn minh, văn hóa.

Tết và  các lễ hội dân gian Xuân Thu hai mùa vốn nảy sinh từ nửn văn minh nông nghiệp, văn hóa xóm là ng do những người trồng lúa dựng xây nửn tảng. Là  hai mùa nông nhà n hay đúng hơn: tương đối nông nhà n “ do đó xuân thu là  hai mùa lễ hội. Lễ hội dân gian, đa dạng trong sắc thái biểu hiện, trong đối tượng thử cúng, trong nghi thức lễ tiết, trong không gian văn hóa miếu - đửn “ đình “ chùa “ nghè “ phủ, trong diễn xướng ca múa nhạc “ thể thao và  các trò vui khác, trong thời gian văn hóa Giêng, Hai, Bảy, Tám...

Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Múa rồng ở Lễ hội Gò Аống Аa

Nhưng lễ hội mùa xuân, dù là  một nhưng vẫn có hai khía cạnh: Lễ là  phần nghi thức, phần dễ bị những tôn giáo chủ đạo chi phối, như lễ đạo ở đửn miếu, lễ phật ở chùa tháp, lễ nho ở đình là ng, còn hai là  phần hội hè, đình đám, phần tụ họp để thửa mãn nhu cầu cộng cảm của dân gian và  vì vậy chất dân d㝠thế tục vượt trội hơn nhiửu và  thường trà n bử khi những lễ nghi khuôn sáo mà  giáo lý và  nhà  nước quân chủ ngà y xưa thường cố ép buộc và o. Nội dung cơ bản của hội hè là  tụ họp trai gái, hát đối đáp, ví von, đánh đu, hất phết, tung gòn, đấu vật, đua thuyửn... có sự thăng hoa vử tâm linh, sự buông xả vử tình cảm, sự thư giãn vử tinh thần, sự phô diễn vử thể xác.

Ở lễ hội dân gian nà o khi trước cũng đang xen cái Huyửn và  cái Thực, cái Chính thống và  cái Dân gian, cái Gò bó của Lễ và  cái Buông xả của hội hè... Mùa xuân là  mùa hòa hợp: xuân cách mạng hòa điửu với xuân truyửn thống, văn hóa hiện đại hòa hợp với văn hóa dân tộc, văn hóa dân gian.

Bạn sẽ thấy mùa xuân năm nay và  mãi mãi những mùa xuân sau, từ nội đô Аống Аa đến ngoại thà nh hội Gióng cuối xuân là  một chuỗi sinh hoạt lễ hội dân gian xuân văn hóa, mãi mãi tươi vui theo tinh thần nhà  nước và  nhân dân cùng là m, cơ sở và  thà nh phố với trung ương cùng là m. "Sẽ mất dần đi cái mê tín, dị đoan/ Sẽ mất dần đi những nơi ăn chơi tiêu xà i tốn kém" Nhưng còn mãi mãi cái tinh thần hòa hợp cộng đống, cái là nh mạnh tươi vui “ bổ ích của tinh thần cộng sản, đó là  hương hoa của lễ hội mùa xuân.

(0) Bình luận
  • Phường Tây Hồ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang Thủ đô
    Sáng 6/10, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Tây Hồ tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang (LLVT) Thủ đô Hà Nội (19/10/1946 - 19/10/2026). Đây là dịp ôn lại truyền thống vẻ vang của LLVT Thủ đô nói chung, LLVT phường Tây Hồ nói riêng qua các thời kỳ cách mạng; đồng thời khẳng định vị trí, vai trò của LLVT Thủ đô trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
  • Hành trình đưa lịch sử đến gần hơn với giới trẻ: Khi những "Bông sen trong đá" ngát hương giữa lòng Thủ đô
    Nằm trong chuỗi các hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử, cách mạng cho thế hệ trẻ, Sáng 06/10, UBND phường Cửa Nam, Hà Nội phối hợp cùng Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và Trường THCS Ngô Sĩ Liên tổ chức chương trình trải nghiệm đặc biệt kết hợp phát sóng trực tiếp (livestream) với chủ đề: “Sen trong đá – Tâm sáng, lòng son”. Chương trình không chỉ đem đến những tư liệu lịch sử vô giá mà còn mở ra một hướng đi mới sinh động, sáng tạo trong việc đưa lịch sử đến gần hơn với đoàn viên, thanh thiếu niên hiện nay.
  • Bồi đắp niềm tự hào về truyền thống 80 năm Lực lượng vũ trang Thủ đô cho thế hệ trẻ
    Nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang Thủ đô Hà Nội (19/10/1946 – 19/10/2026), ngày 06/10, tại Trường Tiểu học và THCS Chương Dương, Ban Chỉ huy Quân sự phường Hồng Hà phối hợp với nhà trường tổ chức chương trình giao lưu, tuyên truyền, giáo dục truyền thống cho cán bộ, giáo viên, đoàn viên thanh niên và học sinh.
  • Phường Hồng Hà phát động Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026
    Ngày 05/10, tại Trường Tiểu học và THCS Chương Dương, UBND phường Hồng Hà tổ chức Lễ phát động Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 với chủ đề “Thực học, thực hành, làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời”.
  • Hội thi PCCC Cầu Giấy 2026: Sôi nổi rèn luyện, chung tay giữ bình yên
    Sáng 04/10, tại Công viên Cầu Giấy, UBND phường Cầu Giấy (Hà Nội) tổ chức thành công Hội thi chữa cháy, cứu người, cứu tài sản cho các lực lượng trên địa bàn, đúng dịp kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH) và 25 năm Ngày Toàn dân Phòng cháy – Chữa cháy. 35 đội tuyển với hàng trăm vận động viên đã cùng nhau thực hành nghiệp vụ, nâng cao khả năng ứng phó, khẳng định vai trò hạt nhân của lực lượng tại chỗ trong công tác bảo vệ tính mạng và tài s
  • Khoa học, công nghệ góp phần đưa kinh tế Thủ đô đạt mức tăng trưởng hai con số
    Trong bối cảnh kỷ nguyên mới, đứng trước thời cơ lịch sử để bứt phá, chuyển mình trở thành một trung tâm trí tuệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực, UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 370/KH-UBND về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 5 năm giai đoạn 2026-2030.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi”: Lưu giữ ký ức Thăng Long trong dòng chảy Hà Nội hôm nay
    Sáng 6/10, tại Phố Sách Hà Nội 19/12, Tạp chí Người Hà Nội tổ chức Lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi viết “Hà Nội & Tôi”. Sự kiện là một hoạt động ý nghĩa chào mừng kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026).
  • Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật đặc sắc mừng Ngày Giải phóng Thủ đô
    Đồng chí Nguyễn Thị Mai Hương, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cho biết, kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), Hà Nội dự kiến tổ chức 2 trận địa bắn pháo hoa cùng nhiều chương trình văn hóa nghệ thuật đặc sắc.
  • Hà Nội hướng tới trở thành điểm gặp gỡ thường xuyên của các nền văn hóa trên thế giới
    Từ thành công của năm 2025 và 2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Ngoại giao, Thành phố Hà Nội, UNESCO, các cơ quan đại diện ngoại giao và các đối tác quốc tế để xây dựng Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội trở thành một nền tảng giao lưu và hợp tác văn hóa quốc tế có uy tín, tổ chức thường niên, có bản sắc riêng và tạo ra những kết quả hợp tác cụ thể qua từng năm.
  • Hà Nội tập trung 13 môn thể thao trọng điểm cho mục tiêu ASIAD và Olympic
    Dựa trên định hướng chiến lược phát triển thể thao thành tích cao của Thủ đô giai đoạn 2026 - 2045, Hà Nội đang từng bước khẳng định vị thế dẫn đầu cả nước và đóng góp lực lượng nòng cốt cho thể thao Việt Nam trên đấu trường quốc tế. Xuyên suốt chặng đường hai mươi năm tới, thể thao Hà Nội hướng tới mục tiêu chinh phục các đỉnh cao tại Đại hội Thể thao châu Á (ASIAD) và Thế vận hội (Olympic) thông qua phương thức đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và chuyên sâu.
  • Phường Tây Hồ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang Thủ đô
    Sáng 6/10, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Tây Hồ tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang (LLVT) Thủ đô Hà Nội (19/10/1946 - 19/10/2026). Đây là dịp ôn lại truyền thống vẻ vang của LLVT Thủ đô nói chung, LLVT phường Tây Hồ nói riêng qua các thời kỳ cách mạng; đồng thời khẳng định vị trí, vai trò của LLVT Thủ đô trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Đừng bỏ lỡ
  • Viện Phim Việt Nam chiếu 3 bộ phim điện ảnh đặc sắc mừng 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô
    Hướng tới kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), Viện Phim Việt Nam sẽ tổ chức chương trình chiếu phim phục vụ khán giả tại Hà Nội từ ngày 7/10 đến ngày 9/10/2026.
  • Phim “Căn nhà không mái che”: Kể câu chuyện về những người lao động bình dị
    Lấy bối cảnh một vùng trung du Bắc Bộ, phim “Căn nhà không mái che” kể câu chuyện về những người lao động bình dị. Từ cuộc gặp gỡ của hai gia đình xa lạ, bộ phim mở ra hành trình của những con người từng tổn thương, dè chừng nhau rồi dần tìm thấy sự đồng cảm, tình thân và một chốn bình yên cho những đứa trẻ.
  • Thủ đô Hà Nội lần đầu tiên đạt mức tăng trưởng 2 con số
    Chiều 5/10, UBND Thành phố Hà Nội tổ chức họp báo thông tin tình hình kinh tế, xã hội Quý III năm 2026. Đồng chí Nguyễn Tiến Thiết, Thành ủy viên – Chánh Văn phòng UBND Thành phố; Nguyễn Thị Mai Hương – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Đỗ Thu Hằng – Phó Giám đốc Sở Tài chính; Nguyễn Công Anh – Phó Giám đốc Sở Tư pháp đồng chủ trì buổi họp báo.
  • Những sắc màu tuổi thơ trên sân khấu Nhà Bát Giác
    Tối 4/10, tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cộng đồng” do Nhà hát Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Hà Nội thực hiện, tiếp tục mang đến một không gian giải trí giàu tính tương tác dành cho các em nhỏ. Những màn xiếc, ảo thuật, tung hứng cùng các tiết mục giàu màu sắc tạo nên một điểm hẹn cuối tuần phù hợp với nhiều gia đình, nơi trẻ nhỏ được trực tiếp cảm nhận nghệ thuật bằng trí tò mò, sự thích thú và những trải nghiệm gần gũi.
  • Nhộn nhịp Hội sách Hà Nội lần thứ XI - 2026
    Hội sách Hà Nội lần thứ XI năm 2026 đã thu hút đông đảo người dân và bạn đọc tham gia với chủ đề “Sách mở tri thức - Công nghệ dẫn tương lai”. Hội sách diễn ra từ ngày 1 đến 4 tháng 10 tại không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, nơi có nhiều gian hàng sách và các chương trình giao lưu, tọa đàm, giới thiệu sách mới. Hội sách không chỉ là nơi bạn đọc tìm đến những cuốn sách hay mà còn là không gian khơi mở tinh thần học tập, nơi những giá trị của quá khứ được kết nối với tri thức hiện đại và công nghệ tương lai.
  • “Những lớp phù sa”: Dòng chảy văn hóa Bắc Bộ trên sân khấu múa đương đại
    Sáng 3/10, tại Nhà hát thực hành Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội, Hội Nghệ sĩ Múa Hà Nội tổ chức tọa đàm “Ngôn ngữ múa dân gian đương đại qua tác phẩm múa "Những lớp phù sa”.
  • Gần 900 vận động viên sôi nổi tranh tài Giải Bơi chải thuyền rồng và Ván SUP Hà Nội 2026
    Sáng 4/10, tại khu vực hồ Tây, gần 900 vận động viên trong nước và quốc tế đã sôi nổi tranh tài Giải Bơi chải thuyền rồng và Ván SUP Hà Nội mở rộng năm 2026.
  • Mùa thu Hà Nội trong những thanh âm Jazz chiều 4/10
    Từ những giai điệu quen thuộc của nhạc hiệu "Hà Nội niềm tin và hy vọng", "Mưa chiều", "Bây giờ tháng mấy" đến những tác phẩm Jazz kinh điển như "The Girl from Ipanema", "Blue Monk", "I Get A Kick Out Of You", chương trình "Âm nhạc cuối tuần" ngày 4/10 tại Nhà Bát Giác sẽ mở ra một cuộc gặp gỡ thú vị giữa âm nhạc Việt Nam và thế giới. Trong không gian văn hóa bên hồ Gươm, những thanh âm ấy tiếp tục góp phần làm nên một Hà Nội giàu sức sống, nơi di sản, nghệ thuật và đời sống đương đại cùng hiện diện tự nhiên trong nhịp sống của người dân và du khách.
  • Thủ đô Hà Nội vinh dự được trao 2 “Giải Oscar của ngành Du lịch”
    Thành phố Hà Nội vừa được vinh danh tại Lễ trao Giải thưởng Du lịch thế giới (World Travel Awards) khu vực châu Á, châu Đại Dương và Ấn Độ Dương tại Maldives vào ngày 27/9/2026.
  • Hà Nội khẳng định quyết tâm, tiên phong đưa Ngày Văn hóa Việt Nam thành ngày hội của Nhân dân
    Thực hiện Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, sáng 3/10 tại Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, TP Hà Nội), UBND thành phố Hà Nội tổ chức Lễ phát động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội năm 2026” với thông điệp “Thăng Long - Hà Nội, ngàn năm văn hiến - Muôn sắc Việt Nam”.
Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO