Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Trần Quốc Vượng| 05/01/2009 09:36

NHN - Thà nh Thăng Long xưa, nổi tiếng với những lễ hội xuân như: Hội pháo Аồng Kửµ ở ngoại vi Hà  Nội, trong nội đô có hội gò Аống Аa. Ngà y mồng sáu tháng Giêng thì có tới ba lễ hội lớn cùng diễn ra một ngà y và  cùng có ý nghĩa tưởng niệm lịch sử­ lớn lao: Hội đửn Hạ ở Mê Linh, nơi thử Hai Bà  Trưng và  Thi Sách, Hội đửn Sóc ở Sóc Sơn, nơi ông Gióng trở thà nh Phù Аổng Thiên Vương, Hội đửn Cổ Loa, nơi thử Thục Phán và  Mửµ Châu.

Người ta nhận ra Thu nhử hơi gió heo may cũng như người ta nhận ra Xuân nhử ngọn gió Аông ấm áp còn ba trăm ngà y mỗi năm là  những cơn gió mùa, Nồm, Bắc, Hè, Аông, từ những nẻo xa xôi Nam Bắc đến ngự trị. Xuân Diệu rất tinh ý khi nhận xét rằng thơ hè Việt Nam rất hay từ thời Hồng Аức (thế kỷ 15) còn thu Việt Nam thì phải chử đến cụ Tam Nguyên Yên Аổ thì mới đạt mức cực thịnh, cực tả. Cho hay nhà  thơ cũng bị rà ng buộc bởi hệ sinh thái tự nhiên.

Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Khai mạc Lễ hội Gò Аống Аa

Аây là  mùa xuân của đất trời và  nhà  khí tượng học khăng khăng cho rằng cái Tết ta không phải là  một sự kiện đầu năm mà  xảy đến giữa mùa đông lạnh. Thì cũng đúng thôi!

Nhưng nếu văn hóa là  cái tự nhiên được thích nghi và  biến đổi với con người thì, đã từ lâu, nhân dân ta còn có mùa xuân khác, ta cứ gọi là  Xuân văn hóa “ được mở đầu bằng lễ Tết, gọi nôm na là  Tết cả (vì còn nhiửu Tết con, Tết nhử trong năm, như Tết Аoan Ngọ tháng năm, Tết Cơm tháng mười...) còn gọi theo chữ nghĩa là  Tết Nguyên Аán “ buổi sớm đầu tiên của ngà y đầu tiên, tháng đầu tiên của năm mới. Thế cho nên các loại lịch là  các loại thước đo thời gian văn hóa tuy cũng có căn cứ và o tự nhiên nhưng không hoà n toà n đồng nhất với tự nhiên. Lịch gắn với văn minh, văn hóa.

Tết và  các lễ hội dân gian Xuân Thu hai mùa vốn nảy sinh từ nửn văn minh nông nghiệp, văn hóa xóm là ng do những người trồng lúa dựng xây nửn tảng. Là  hai mùa nông nhà n hay đúng hơn: tương đối nông nhà n “ do đó xuân thu là  hai mùa lễ hội. Lễ hội dân gian, đa dạng trong sắc thái biểu hiện, trong đối tượng thử cúng, trong nghi thức lễ tiết, trong không gian văn hóa miếu - đửn “ đình “ chùa “ nghè “ phủ, trong diễn xướng ca múa nhạc “ thể thao và  các trò vui khác, trong thời gian văn hóa Giêng, Hai, Bảy, Tám...

Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Múa rồng ở Lễ hội Gò Аống Аa

Nhưng lễ hội mùa xuân, dù là  một nhưng vẫn có hai khía cạnh: Lễ là  phần nghi thức, phần dễ bị những tôn giáo chủ đạo chi phối, như lễ đạo ở đửn miếu, lễ phật ở chùa tháp, lễ nho ở đình là ng, còn hai là  phần hội hè, đình đám, phần tụ họp để thửa mãn nhu cầu cộng cảm của dân gian và  vì vậy chất dân d㝠thế tục vượt trội hơn nhiửu và  thường trà n bử khi những lễ nghi khuôn sáo mà  giáo lý và  nhà  nước quân chủ ngà y xưa thường cố ép buộc và o. Nội dung cơ bản của hội hè là  tụ họp trai gái, hát đối đáp, ví von, đánh đu, hất phết, tung gòn, đấu vật, đua thuyửn... có sự thăng hoa vử tâm linh, sự buông xả vử tình cảm, sự thư giãn vử tinh thần, sự phô diễn vử thể xác.

Ở lễ hội dân gian nà o khi trước cũng đang xen cái Huyửn và  cái Thực, cái Chính thống và  cái Dân gian, cái Gò bó của Lễ và  cái Buông xả của hội hè... Mùa xuân là  mùa hòa hợp: xuân cách mạng hòa điửu với xuân truyửn thống, văn hóa hiện đại hòa hợp với văn hóa dân tộc, văn hóa dân gian.

Bạn sẽ thấy mùa xuân năm nay và  mãi mãi những mùa xuân sau, từ nội đô Аống Аa đến ngoại thà nh hội Gióng cuối xuân là  một chuỗi sinh hoạt lễ hội dân gian xuân văn hóa, mãi mãi tươi vui theo tinh thần nhà  nước và  nhân dân cùng là m, cơ sở và  thà nh phố với trung ương cùng là m. "Sẽ mất dần đi cái mê tín, dị đoan/ Sẽ mất dần đi những nơi ăn chơi tiêu xà i tốn kém" Nhưng còn mãi mãi cái tinh thần hòa hợp cộng đống, cái là nh mạnh tươi vui “ bổ ích của tinh thần cộng sản, đó là  hương hoa của lễ hội mùa xuân.

(0) Bình luận
  • Phường Giảng Võ ra mắt “Nhà văn hóa số” nâng cao đời sống tinh thần người dân
    Ngày 23/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND phường Giảng Võ ra mắt mô hình điểm thiết chế văn hóa - khu thể thao tại nhà văn hóa số thuộc tổ dân phố số 4, phường Giảng Võ. Sự kiện góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt cộng đồng, hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích số.
  • Hà Nội phấn đấu tất cả các xã, phường đều có mô hình hay, phát huy hệ thống thiết chế văn hóa
    Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, UBND Thành phố Hà Nội vừa phát động Phong trào thi đua “Mỗi xã, phường có mô hình hay, cách làm hiệu quả, phát huy hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở” giai đoạn 2026-2030. Phong trào được triển khai thường xuyên, sâu rộng với mục tiêu đến hết năm 2030, 100% xã, phường trên địa bàn đều xây dựng được ít nhất 01 mô hình hoặc cách làm hiệu quả, có sản phẩm thực tế, duy trì bền vững và khả năng nhân rộng...
  • Phường Tây Hồ trao Huy hiệu Đảng cho 558 đảng viên
    Lễ trao tặng Huy hiệu đảng do Đảng ủy phường Tây Hồ (Hà Nội) tổ chức trong hai ngày 21 và 22/10 là dịp ghi nhận quá trình phấn đấu, rèn luyện của 558 đảng viên 35 năm tuổi Đảng, đồng thời khẳng định vai trò của các thế hệ đảng viên trong công tác xây dựng Đảng và phát triển địa phương.
  • Xã Đoài Phương cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm
    Thực hiện Quyết định số 2512/QĐ-UBND của UBND thành phố Hà Nội về phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và Kế hoạch số 331/KH-UBND của UBND thành phố về thực hiện quy hoạch; UBND xã Đoài Phương (Hà Nội) tổ chức lấy ý kiến cơ quan, tổ chức và cộng đồng dân cư đối với Quy hoạch chung tỷ lệ 1/10.000 và 1/5000 (đối với khu vực xây dựng) tại địa phương.
  • Hà Nội tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy nhanh kết cấu hạ tầng giao thông
    Thực hiện Luật Thủ đô 2026 (điểm a, b, c, đ Khoản 1 Điều 13 và điểm d khoản 4 Điều 26), HĐND Thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 70/2026/NQ-HĐND quy định chính sách đầu tư phát triển, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng đường bộ, đường sắt địa phương trên địa bàn thành phố. Văn bản này có ý nghĩa quan trọng, tác động sâu rộng và tích cực để Hà Nội đầu tư phát triển, khai thác kết cấu hạ tầng giao thông trong thời kỳ mới.
  • Hà Nội đẩy mạnh kết nối VNeID với hệ thống định danh điện tử các nước ASEAN
    UBND TP. Hà Nội vừa chỉ đạo các cơ quan, địa phương đẩy mạnh kích hoạt 100% tài khoản VNeID mức 2 và phối hợp kết nối ứng dụng này với hệ thống định danh của các nước ASEAN. Công an Thành phố Hà Nội làm đầu mối chuẩn bị hạ tầng để thí điểm kiểm soát xuất nhập cảnh bằng VNeID, Singpass và LAeID tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài từ ngày 15/11 đến 15/12/2026...
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • Phường Giảng Võ ra mắt “Nhà văn hóa số” nâng cao đời sống tinh thần người dân
    Ngày 23/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với UBND phường Giảng Võ ra mắt mô hình điểm thiết chế văn hóa - khu thể thao tại nhà văn hóa số thuộc tổ dân phố số 4, phường Giảng Võ. Sự kiện góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt cộng đồng, hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích số.
  • Khơi dậy niềm tự hào dân tộc qua Cuộc thi tìm hiểu lịch sử và bản sắc văn hóa Việt Nam
    Cuộc thi tìm hiểu về lịch sử, truyền thống và bản sắc văn hóa Việt Nam được tổ chức nhằm tuyên truyền sâu rộng về truyền thống lịch sử vẻ vang cũng như những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc. Đây cũng là hoạt động thiết thực hưởng ứng kỷ niệm 80 năm Ngày Văn hóa Việt Nam và Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất.
  • Liên hoan Thư pháp Việt Nam “Hồn Việt qua nét bút”
    31 tác phẩm thư pháp được chọn lọc từ nhiều tác giả được trưng bày tại di tích Cơ Mật Viện (Kinh thành Huế) trong Liên hoan Thư pháp Việt Nam.
  • [Video] "Người con gái Hà thành" tỏa sáng tại Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026
    Tham gia Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 với chủ đề “Hội tụ các giá trị sân khấu, lan tỏa sức sáng tạo nghệ thuật của Thủ đô”, sáng 22/10 tại rạp Đại Nam, Nhà hát Cải lương Hà Nội đã biểu diễn vở cải lương "Người con gái Hà thành". Tác phẩm sân khấu chinh phục khán giả bởi khai thác một lát cắt lịch sử hào hùng của Hà Nội, qua đó khắc họa hình tượng người phụ nữ Thủ đô trong những năm tháng kháng chiến.
  • Cơ hội nhận vé miễn phí Concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam” năm 2026
    Concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam” năm 2026 diễn ra tại sân vận động Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên dự kiến thu hút 30.000 khán giả. Theo Ban tổ chức, toàn bộ vé tham dự chương trình được phát miễn phí. Số lượng vé và phương thức nhận vé sẽ được công bố vào lúc 20h ngày 22/10 trên Fanpage Concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam”.
  • Công nghiệp văn hoá nhìn từ mô hình giáo dục di sản cho thế hệ trẻ tại đền Hát Môn
    Tại đền Hát Môn - Di tích quốc gia đặc biệt (xã Hát Môn, TP Hà Nội) gần đây đón nhiều học sinh đến tham quan, tìm hiểu. Hoạt động này đã, đang góp phần cụ thể hóa định hướng trong Chương trình hành động số 08-Ctr/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ-TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
  • Hà Nội tổ chức Lễ hội Con đường văn hóa Hàn Quốc năm 2026
    Lễ hội Con đường văn hóa Hàn Quốc 2026 sẽ diễn ra trong hai ngày 24-25/10 tại Khu Ngoại giao đoàn, phường Xuân Đỉnh, Hà Nội với 39 gian hàng trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và các chương trình biểu diễn âm nhạc Việt Nam - Hàn Quốc.
  • Hà Nội triển khai 10 mô hình xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh
    Sáng 21/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) Hà Nội tổ chức Hội nghị phát động hưởng ứng thực hiện Quy tắc ứng xử, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh năm 2026 và phát động Cuộc thi trực tuyến “Văn hóa từ mỗi hành động”.
  • Chiếu miễn phí 6 bộ phim Italia tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia
    Nhằm thúc đẩy giao lưu văn hóa và thắt chặt tình hữu nghị, sự hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân hai nước, Đại sứ quán Italia tại Hà Nội phối hợp cùng Liên hoan Phim Châu Á tại Rome tổ chức "Tuần phim Italia tại Việt Nam 2026". Sự kiện diễn ra từ ngày 27/10 đến ngày 01/11/2026 tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia, số 87 Láng Hạ, Ô Chợ Dừa, Hà Nội, mang đến cho công chúng Thủ đô cơ hội thưởng thức sáu tác phẩm điện ảnh đương đại xuất sắc.
  • [Video] Độc đáo kỹ thuật xếp đá, điều phối nước ở hệ thống giếng cổ của người Chăm Pa
    Hệ thống giếng cổ Gio An (xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị) là công trình dẫn thủy duy nhất ở Việt Nam với kỹ thuật xếp kè đá, khéo léo điều phối mạch nước ngầm của người Chăm Pa để phục vụ sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp.
Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO