Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Trần Quốc Vượng| 05/01/2009 09:36

NHN - Thà nh Thăng Long xưa, nổi tiếng với những lễ hội xuân như: Hội pháo Аồng Kửµ ở ngoại vi Hà  Nội, trong nội đô có hội gò Аống Аa. Ngà y mồng sáu tháng Giêng thì có tới ba lễ hội lớn cùng diễn ra một ngà y và  cùng có ý nghĩa tưởng niệm lịch sử­ lớn lao: Hội đửn Hạ ở Mê Linh, nơi thử Hai Bà  Trưng và  Thi Sách, Hội đửn Sóc ở Sóc Sơn, nơi ông Gióng trở thà nh Phù Аổng Thiên Vương, Hội đửn Cổ Loa, nơi thử Thục Phán và  Mửµ Châu.

Người ta nhận ra Thu nhử hơi gió heo may cũng như người ta nhận ra Xuân nhử ngọn gió Аông ấm áp còn ba trăm ngà y mỗi năm là  những cơn gió mùa, Nồm, Bắc, Hè, Аông, từ những nẻo xa xôi Nam Bắc đến ngự trị. Xuân Diệu rất tinh ý khi nhận xét rằng thơ hè Việt Nam rất hay từ thời Hồng Аức (thế kỷ 15) còn thu Việt Nam thì phải chử đến cụ Tam Nguyên Yên Аổ thì mới đạt mức cực thịnh, cực tả. Cho hay nhà  thơ cũng bị rà ng buộc bởi hệ sinh thái tự nhiên.

Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Khai mạc Lễ hội Gò Аống Аa

Аây là  mùa xuân của đất trời và  nhà  khí tượng học khăng khăng cho rằng cái Tết ta không phải là  một sự kiện đầu năm mà  xảy đến giữa mùa đông lạnh. Thì cũng đúng thôi!

Nhưng nếu văn hóa là  cái tự nhiên được thích nghi và  biến đổi với con người thì, đã từ lâu, nhân dân ta còn có mùa xuân khác, ta cứ gọi là  Xuân văn hóa “ được mở đầu bằng lễ Tết, gọi nôm na là  Tết cả (vì còn nhiửu Tết con, Tết nhử trong năm, như Tết Аoan Ngọ tháng năm, Tết Cơm tháng mười...) còn gọi theo chữ nghĩa là  Tết Nguyên Аán “ buổi sớm đầu tiên của ngà y đầu tiên, tháng đầu tiên của năm mới. Thế cho nên các loại lịch là  các loại thước đo thời gian văn hóa tuy cũng có căn cứ và o tự nhiên nhưng không hoà n toà n đồng nhất với tự nhiên. Lịch gắn với văn minh, văn hóa.

Tết và  các lễ hội dân gian Xuân Thu hai mùa vốn nảy sinh từ nửn văn minh nông nghiệp, văn hóa xóm là ng do những người trồng lúa dựng xây nửn tảng. Là  hai mùa nông nhà n hay đúng hơn: tương đối nông nhà n “ do đó xuân thu là  hai mùa lễ hội. Lễ hội dân gian, đa dạng trong sắc thái biểu hiện, trong đối tượng thử cúng, trong nghi thức lễ tiết, trong không gian văn hóa miếu - đửn “ đình “ chùa “ nghè “ phủ, trong diễn xướng ca múa nhạc “ thể thao và  các trò vui khác, trong thời gian văn hóa Giêng, Hai, Bảy, Tám...

Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Múa rồng ở Lễ hội Gò Аống Аa

Nhưng lễ hội mùa xuân, dù là  một nhưng vẫn có hai khía cạnh: Lễ là  phần nghi thức, phần dễ bị những tôn giáo chủ đạo chi phối, như lễ đạo ở đửn miếu, lễ phật ở chùa tháp, lễ nho ở đình là ng, còn hai là  phần hội hè, đình đám, phần tụ họp để thửa mãn nhu cầu cộng cảm của dân gian và  vì vậy chất dân d㝠thế tục vượt trội hơn nhiửu và  thường trà n bử khi những lễ nghi khuôn sáo mà  giáo lý và  nhà  nước quân chủ ngà y xưa thường cố ép buộc và o. Nội dung cơ bản của hội hè là  tụ họp trai gái, hát đối đáp, ví von, đánh đu, hất phết, tung gòn, đấu vật, đua thuyửn... có sự thăng hoa vử tâm linh, sự buông xả vử tình cảm, sự thư giãn vử tinh thần, sự phô diễn vử thể xác.

lễ hội dân gian nà o khi trước cũng đang xen cái Huyửn và  cái Thực, cái Chính thống và  cái Dân gian, cái Gò bó của Lễ và  cái Buông xả của hội hè... Mùa xuân là  mùa hòa hợp: xuân cách mạng hòa điửu với xuân truyửn thống, văn hóa hiện đại hòa hợp với văn hóa dân tộc, văn hóa dân gian.

Bạn sẽ thấy mùa xuân năm nay và  mãi mãi những mùa xuân sau, từ nội đô Аống Аa đến ngoại thà nh hội Gióng cuối xuân là  một chuỗi sinh hoạt lễ hội dân gian xuân văn hóa, mãi mãi tươi vui theo tinh thần nhà  nước và  nhân dân cùng là m, cơ sở và  thà nh phố với trung ương cùng là m. "Sẽ mất dần đi cái mê tín, dị đoan/ Sẽ mất dần đi những nơi ăn chơi tiêu xà i tốn kém" Nhưng còn mãi mãi cái tinh thần hòa hợp cộng đống, cái là nh mạnh tươi vui “ bổ ích của tinh thần cộng sản, đó là  hương hoa của lễ hội mùa xuân.

(0) Bình luận
  • Phát động cuộc thi ảnh "Người cao tuổi Tây Hồ chung tay xây dựng phường sáng - xanh - sạch - đẹp"
    Chiều 16/7, Hội Người cao tuổi phường Tây Hồ tổ chức Hội nghị Công bố và trao quyết định thành lập các Chi hội Người cao tuổi tại các Tổ dân phố (TDP), Phát động phong trào đua “Toàn dân chung tay bảo về môi trường – vì thủ đô xanh – sạch –đẹp và Cuộc thi ảnh "Người cao tuổi Tây Hồ chung tay xây dựng phường sáng - xanh - sạch - đẹp".
  • Nghị quyết về chính sách hỗ trợ hoạt động của Tổ Chuyển đổi số cộng đồng trên địa bàn Thủ đô
    Nghị quyết gồm 9 điều, quy định chi tiết các chính sách hỗ trợ nhằm nâng cao hiệu quả cho lực lượng nòng cốt tại cơ sở trong việc hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công và các nền tảng số. Đối tượng áp dụng là các Tổ Chuyển đổi số cộng đồng tại thôn, tổ dân phố do UBND cấp xã quyết định thành lập...
  • Hà Nội tăng cường tuyên truyền thúc đẩy xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số
    Thành phố đặt mục tiêu phủ sóng truyền thông toàn diện khi yêu cầu 100% cơ quan nhà nước tuyên truyền trên cổng thông tin điện tử, đồng thời 100% sở, ban, ngành và địa phương phải đăng tải tài liệu hướng dẫn kỹ năng số, kết hợp xây dựng các chuyên trang, chuyên mục trên báo chí. Chiến lược phấn đấu đưa thông tin dịch vụ và kỹ năng số tiếp cận trên 90% người dân, hướng dẫn kỹ năng số cơ bản cho 100% hộ nghèo, cận nghèo, cũng như tập trung bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ cán bộ và Tổ chuyển đổi số cộng đồng.
  • Hà Nội chủ động phòng cháy, chữa cháy phòng nguy cơ hỏa hoạn từ cơ sở
    Vừa qua, Đội CC&CNCH Khu vực số 14 – Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an TP Hà Nội phối hợp với Công an phường Tây Hồ tổ chức tuyên truyền PCCC&CNCH cho người dân tại các ngõ sâu trên địa bàn.
  • Chủ tịch HĐND TP Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà: Sớm hiện thực hóa cam kết tại nghị trường bằng kết quả cụ thể
    Phiên chất vấn tại kỳ họp thứ 5, HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVII diễn ra trong sáng 15/7, được truyền hình trực tiếp trên Báo, phát thanh và truyền hình Hà Nội. Phát biểu bế mạc phiên chất vấn, đồng chí Phùng Thị Hồng Hà - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố Hà Nội tin tưởng và nhấn mạnh những cam kết tại nghị trường sẽ sớm được hiện thực hóa bằng những kết quả cụ thể, góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội ngày càng văn minh, hiện đại và phát triển bền vững.
  • Tự hào tiếp bước cha anh - Tuổi trẻ phường Cửa Nam tri ân lực lượng TNXP việt nam
    Ngày 15/7, trong không khí vô cùng trang trọng, xúc động và đầy tự hào của những ngày tháng Bảy, Ban Chấp hành Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phường Cửa Nam đã vinh dự tham dự Lễ kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống Lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP) Việt Nam (15/7/1950 - 15/7/2026). Chương trình do Hội Cựu TNXP phường Cửa Nam trang trọng tổ chức nhằm ôn lại chặng đường vẻ vang đầy oanh liệt của lực lượng TNXP qua các thời kỳ cách mạng, đồng thời giáo dục lòng yêu nước và truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" sâu sắc cho thế hệ trẻ hôm nay.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • [Podcast] Tản văn: Nơi gió được sinh ra
    Gió không về với nhân gian mà dạo chơi nữa. Trưa, nắng gắt gao nở một nụ cười bí hiểm. Yên gió, hàng cây đứng lặng ngả bóng vào nhau. Lá rơm rớm giọt sầu gục xuống. Phố thấp thoáng những bóng người chạy trốn, bịt kín khuôn mặt. Từng luồng bụi vẫn bay lơ lửng trên không trung, biến hình mờ ảo bám vào nóc nhà, khe cửa, vấn vít hàng quán, vỉa hè, lối người qua lại. Tôi chạy vội về với cánh đồng trong cơn mơ, gió yên lặng ngả xuống vai mình.
  • Nhà biên kịch Phạm Thị Thanh Hà: “Kỷ nguyên số mở ra nhiều cơ hội cho hoạt hình Việt Nam”
    Mùa phim hè 2026 chứng kiến sự áp đảo của các bộ phim hoạt hình ngoại tại phòng vé Việt Nam, trong khi hoạt hình Việt tạm thời vắng bóng sau những tín hiệu khởi sắc của năm 2025. Phải chăng đây là một bước chững lại đáng lo ngại hay chỉ là khoảng lặng cần thiết để chuẩn bị cho một giai đoạn phát triển mới? Phóng viên Tạp chí Người Hà Nội đã có cuộc trao đổi với nhà biên kịch Phạm Thị Thanh Hà - Trường Phòng Kịch bản, Hãng phim hoạt hình Việt Nam về thực trạng, cơ hội cũng như nhưng triển vọng của hoạt hình Việt Nam trong kỷ nguyên số.
  • Xây dựng hệ giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội trong thời kỳ hội nhập
    Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và khát vọng phát triển đất nước ngày càng mạnh mẽ, việc xây dựng hệ giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội không chỉ là nhiệm vụ bảo tồn những giá trị truyền thống mà còn là quá trình nuôi dưỡng sức sáng tạo, nâng cao năng lực tiếp nhận văn hóa của cộng đồng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ. Để văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh cho sự phát triển bền vững, cần đồng thời củng cố các chủ thể sáng tạo, hoàn thiện thiết chế văn hóa và tạo dựng môi trường thuận lợi cho các giá trị văn hóa lan tỏa trong đời sống đương đại.
  • Phát động cuộc thi ảnh "Người cao tuổi Tây Hồ chung tay xây dựng phường sáng - xanh - sạch - đẹp"
    Chiều 16/7, Hội Người cao tuổi phường Tây Hồ tổ chức Hội nghị Công bố và trao quyết định thành lập các Chi hội Người cao tuổi tại các Tổ dân phố (TDP), Phát động phong trào đua “Toàn dân chung tay bảo về môi trường – vì thủ đô xanh – sạch –đẹp và Cuộc thi ảnh "Người cao tuổi Tây Hồ chung tay xây dựng phường sáng - xanh - sạch - đẹp".
  • Phường Hồng Hà nâng cao nhận thức pháp luật về đê điều, phòng, chống thiên tai
    Nhằm bảo vệ an toàn hệ thống đê điều, bảo đảm khả năng thoát lũ và phòng ngừa thiên tai, UBND phường Hồng Hà (TP Hà Nội) đề nghị các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và toàn thể Nhân dân trên địa bàn nâng cao nhận thức pháp luật về đê điều, phòng, chống thiên tai.
Đừng bỏ lỡ
  • Hà Nội hỗ trợ mức cao cho các câu lạc bộ và nhóm thực hành di sản văn hóa phi vật thể
    Theo nghị quyết mới được thông qua, phạm vi và đối tượng áp dụng được điều chỉnh hướng tới các chủ thể di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn thành phố, bao gồm Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú, các câu lạc bộ, nhóm thực hành, nghệ nhân và người thực hành di sản. Đáng chú ý, Hà Nội quyết định giữ nguyên mức hỗ trợ rất cao cho các câu lạc bộ và nhóm thực hành di sản văn hóa phi vật thể.
  • Đánh thức bảo tàng bằng ứng dụng nghệ thuật liên ngành
    Hệ thống bảo tàng đang đứng trước những yêu cầu thay đổi theo hướng đa dạng, linh hoạt và hấp dẫn hơn trong cách tổ chức trưng bày nhằm thu hút du khách. Theo đó, bên cạnh các tư liệu, hiện vật, sự kết hợp giữa công nghệ, nghệ thuật sắp đặt và các yếu tố liên ngành đóng vai trò quan trọng, mang đến cho khách tham quan một hành trình thấu hiểu quá khứ theo nhiều cách khác nhau.
  • Kiêng kỵ thần linh ở thôn Lặt, xã Ba Vì
    Vào thế kỷ XVI, vùng đất dưới chân núi Tản, ven sông Đà còn hoang vu. Một số người Mường Bi, Mường Thàng từ Thanh Hóa tìm đến nơi đây sinh cơ lập nghiệp. Cụ Nguyễn Trung Hành là người đầu tiên đến khai phá vùng đất mới. Ban đầu, người dân chặt tre nứa trong rừng, rồi chẻ lạt và chở bằng thuyền đi bán khắp nơi.
  • Xây dựng Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam thành tổ hợp du lịch đẳng cấp quốc tế
    Sau khi chính thức được chuyển giao về UBND thành phố Hà Nội quản lý vào tháng 6/2026, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lớn. Từ một điểm đến phụ thuộc vào ngân sách, nơi đây được định hướng trở thành tổ hợp văn hóa, du lịch và giải trí mang tầm vóc quốc tế, đóng vai trò hạt nhân trong cực tăng trưởng phía Tây của Thủ đô. Chiều ngày 10/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng đã chủ trì buổi làm việc để định hình dòng chảy phát triển mới cho quần thể di sản này.
  • Ra mắt không gian nghệ thuật quy tụ 3 loại hình di sản xẩm, ca trù và múa rối nước
    Không gian văn hóa CADAO Collective chính thức ra mắt tại số 66 Tô Ngọc Vân (phường Tây Hồ, Hà Nội) với chương trình nghệ thuật đặc biệt quy tụ 3 loại hình di sản tiêu biểu của Thăng Long - Hà Nội gồm xẩm, ca trù và múa rối nước.
  • Triển lãm “Di sản vàng son - Tinh hoa hội tụ”
    Hơn 100 hiện vật/bộ hiện vật độc đáo được chế tác dưới thời Nguyễn được đưa ra triển lãm, giới thiệu đến công chúng từ ngày 10/7 - 9/10 tại điện Long An (03 Lê Trực, phường Phú Xuân, TP Huế).
  • Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ VIII: Tôn vinh sức sáng tạo của thế hệ nghệ sĩ trẻ
    Sáng 10/7, tại Trung tâm Nghệ thuật Đương đại Vincom (VCCA) đã diễn ra Lễ khai mạc Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ VIII - năm 2026. Sự kiện góp phần tôn vinh sức sáng tạo của thế hệ nghệ sĩ trẻ, đồng thời phản ánh những xu hướng mới của mỹ thuật đương đại Việt Nam.
  • Glow app hỗ trợ đặt dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại nhà ở Tiền Giang
    Glow app dịch vụ massage tại nhà ở Tiền Giang mang đến phương thức đặt lịch trực tuyến, giúp người dùng chủ động thời gian, hạn chế di chuyển và tiếp cận dịch vụ chăm sóc cơ thể ngay trong không gian riêng. Mô hình này đang trở thành một lựa chọn phù hợp với nhịp sống bận rộn hiện nay.
  • Nghị quyết về chính sách hỗ trợ hoạt động của Tổ Chuyển đổi số cộng đồng trên địa bàn Thủ đô
    Nghị quyết gồm 9 điều, quy định chi tiết các chính sách hỗ trợ nhằm nâng cao hiệu quả cho lực lượng nòng cốt tại cơ sở trong việc hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công và các nền tảng số. Đối tượng áp dụng là các Tổ Chuyển đổi số cộng đồng tại thôn, tổ dân phố do UBND cấp xã quyết định thành lập...
  • Hà Nội phê duyệt chủ trương đầu tư dự án "hồi sinh" sông Nhuệ
    Chiều ngày 15/7, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ năm, HĐND thành phố Hà Nội đã chính thức thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án xây dựng, tu bổ xung yếu hệ thống đê điều, nạo vét và xử lý ô nhiễm môi trường sông Nhuệ. Được triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP) với loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT), dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư lên tới 75.115 tỷ đồng này được xác định sẽ giải quyết triệt để các "điểm nghẽn" của Thủ đô về ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường và vi phạm trật tự đất đai... đã được chỉ rõ tại Nghị quyết số 02-NQ/TU ngày 25/11/2025 của Thành ủy Hà Nội.
Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO