Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Trần Quốc Vượng| 05/01/2009 09:36

NHN - Thà nh Thăng Long xưa, nổi tiếng với những lễ hội xuân như: Hội pháo Аồng Kửµ ở ngoại vi Hà  Nội, trong nội đô có hội gò Аống Аa. Ngà y mồng sáu tháng Giêng thì có tới ba lễ hội lớn cùng diễn ra một ngà y và  cùng có ý nghĩa tưởng niệm lịch sử­ lớn lao: Hội đửn Hạ ở Mê Linh, nơi thử Hai Bà  Trưng và  Thi Sách, Hội đửn Sóc ở Sóc Sơn, nơi ông Gióng trở thà nh Phù Аổng Thiên Vương, Hội đửn Cổ Loa, nơi thử Thục Phán và  Mửµ Châu.

Người ta nhận ra Thu nhử hơi gió heo may cũng như người ta nhận ra Xuân nhử ngọn gió Аông ấm áp còn ba trăm ngà y mỗi năm là  những cơn gió mùa, Nồm, Bắc, Hè, Аông, từ những nẻo xa xôi Nam Bắc đến ngự trị. Xuân Diệu rất tinh ý khi nhận xét rằng thơ hè Việt Nam rất hay từ thời Hồng Аức (thế kỷ 15) còn thu Việt Nam thì phải chử đến cụ Tam Nguyên Yên Аổ thì mới đạt mức cực thịnh, cực tả. Cho hay nhà  thơ cũng bị rà ng buộc bởi hệ sinh thái tự nhiên.

Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Khai mạc Lễ hội Gò Аống Аa

Аây là  mùa xuân của đất trời và  nhà  khí tượng học khăng khăng cho rằng cái Tết ta không phải là  một sự kiện đầu năm mà  xảy đến giữa mùa đông lạnh. Thì cũng đúng thôi!

Nhưng nếu văn hóa là  cái tự nhiên được thích nghi và  biến đổi với con người thì, đã từ lâu, nhân dân ta còn có mùa xuân khác, ta cứ gọi là  Xuân văn hóa “ được mở đầu bằng lễ Tết, gọi nôm na là  Tết cả (vì còn nhiửu Tết con, Tết nhử trong năm, như Tết Аoan Ngọ tháng năm, Tết Cơm tháng mười...) còn gọi theo chữ nghĩa là  Tết Nguyên Аán “ buổi sớm đầu tiên của ngà y đầu tiên, tháng đầu tiên của năm mới. Thế cho nên các loại lịch là  các loại thước đo thời gian văn hóa tuy cũng có căn cứ và o tự nhiên nhưng không hoà n toà n đồng nhất với tự nhiên. Lịch gắn với văn minh, văn hóa.

Tết và  các lễ hội dân gian Xuân Thu hai mùa vốn nảy sinh từ nửn văn minh nông nghiệp, văn hóa xóm là ng do những người trồng lúa dựng xây nửn tảng. Là  hai mùa nông nhà n hay đúng hơn: tương đối nông nhà n “ do đó xuân thu là  hai mùa lễ hội. Lễ hội dân gian, đa dạng trong sắc thái biểu hiện, trong đối tượng thử cúng, trong nghi thức lễ tiết, trong không gian văn hóa miếu - đửn “ đình “ chùa “ nghè “ phủ, trong diễn xướng ca múa nhạc “ thể thao và  các trò vui khác, trong thời gian văn hóa Giêng, Hai, Bảy, Tám...

Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Múa rồng ở Lễ hội Gò Аống Аa

Nhưng lễ hội mùa xuân, dù là  một nhưng vẫn có hai khía cạnh: Lễ là  phần nghi thức, phần dễ bị những tôn giáo chủ đạo chi phối, như lễ đạo ở đửn miếu, lễ phật ở chùa tháp, lễ nho ở đình là ng, còn hai là  phần hội hè, đình đám, phần tụ họp để thửa mãn nhu cầu cộng cảm của dân gian và  vì vậy chất dân d㝠thế tục vượt trội hơn nhiửu và  thường trà n bử khi những lễ nghi khuôn sáo mà  giáo lý và  nhà  nước quân chủ ngà y xưa thường cố ép buộc và o. Nội dung cơ bản của hội hè là  tụ họp trai gái, hát đối đáp, ví von, đánh đu, hất phết, tung gòn, đấu vật, đua thuyửn... có sự thăng hoa vử tâm linh, sự buông xả vử tình cảm, sự thư giãn vử tinh thần, sự phô diễn vử thể xác.

lễ hội dân gian nà o khi trước cũng đang xen cái Huyửn và  cái Thực, cái Chính thống và  cái Dân gian, cái Gò bó của Lễ và  cái Buông xả của hội hè... Mùa xuân là  mùa hòa hợp: xuân cách mạng hòa điửu với xuân truyửn thống, văn hóa hiện đại hòa hợp với văn hóa dân tộc, văn hóa dân gian.

Bạn sẽ thấy mùa xuân năm nay và  mãi mãi những mùa xuân sau, từ nội đô Аống Аa đến ngoại thà nh hội Gióng cuối xuân là  một chuỗi sinh hoạt lễ hội dân gian xuân văn hóa, mãi mãi tươi vui theo tinh thần nhà  nước và  nhân dân cùng là m, cơ sở và  thà nh phố với trung ương cùng là m. "Sẽ mất dần đi cái mê tín, dị đoan/ Sẽ mất dần đi những nơi ăn chơi tiêu xà i tốn kém" Nhưng còn mãi mãi cái tinh thần hòa hợp cộng đống, cái là nh mạnh tươi vui “ bổ ích của tinh thần cộng sản, đó là  hương hoa của lễ hội mùa xuân.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
Đừng bỏ lỡ
  • Ngày hội “Ngự Liên Thức Thủy” khẳng định Huế là trung tâm văn hóa và du lịch đặc sắc của cả nước
    “Ngự Liên Thức Thủy” là sự kết hợp giữa nghệ thuật trình diễn, âm nhạc, ánh sáng và ẩm thực từ sen để kể câu chuyện về chiều sâu văn hóa, phong vị ẩm thực và nét thanh lịch của người xứ Huế.
  • Khai mạc Tuần lễ Âm nhạc Quốc tế Huế 2026
    Đông đảo khán giả được thưởng thức, trải nghiệm chương trình nghệ thuật đa sắc màu bên dòng sông Hương trong đêm khai mạc Tuần lễ Âm nhạc Quốc tế Huế 2026.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Như là huyền thoại (Kỳ 1)
    Trong nhóm kỹ thuật được lãnh đạo Sở Địa chất quyết định cho đi khảo sát vùng đất địa đầu Tổ quốc có ba người. Nhận nhiệm vụ, xuất hành từ phố cổ Phạm Ngũ Lão, gần nhà Bác Cổ rồi đi qua cầu Long Biên là ngược chiều lên phía Bắc. Đi tới bốn ngày đường, ba chàng địa chất mới tới phố núi Hà Giang...
  • Tổ chức Liên hoan sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026
    Sở Văn hóa, Thể thao Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 484/KH- SVHTT ngày 3/6/2025 về việc tổ chức “Liên hoan sân khấu Hà Nội mở rộng, năm 2026”. Sự kiện này đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục, phát huy truyền thống yêu nước, cách mạng vẻ vang của dân tộc và của Hà Nội ngàn năm văn hiến, đồng thời khẳng định bản lĩnh, trí tuệ cùng những đóng góp to lớn của Đảng bộ, chính quyền, quân và dân Thủ đô trong sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước.
  • Công an thành phố Hà Nội tổ chức Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026
    Nhằm lan tỏa tình yêu quê hương, đất nước, tinh thần đại đoàn kết dân tộc, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, Công an thành phố Hà Nội đã chính thức phát động cuộc thi "Đại sứ Văn hóa đọc năm 2026" với chủ đề đầy cảm hứng mang tên “Sách và Ước mơ vươn xa”.
  • Trưng bày “Tết Đoan ngọ xưa và nay” tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long
    Nhân dịp tết Đoan ngọ năm 2026, với mục tiêu cao đẹp nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc nói chung và văn hóa phi vật thể cung đình Thăng Long nói riêng, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long – Hà Nội đã trang trọng tổ chức trưng bày chuyên đề với tên gọi “Tết Đoan ngọ xưa và nay”.
  • Khởi động cuộc vận động sáng tác âm nhạc chủ đề "50 năm Thành phố Hồ Chí Minh - Rạng rỡ tên Người"
    Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vừa chính thức thông tin về việc tổ chức Cuộc vận động sáng tác ca khúc và bài bản đờn ca tài tử, vọng cổ với chủ đề “50 năm Thành phố Hồ Chí Minh - Rạng rỡ tên Người”.
  • Tôn vinh di sản, lan tỏa thương hiệu “Huế - Kinh đô Áo dài”
    Tuần lễ Áo dài Huế 2026 với chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, du lịch đặc sắc trải dài trên nhiều không gian di sản, danh thắng và địa điểm văn hóa tiêu biểu của TP Huế sẽ diễn ra từ ngày 3 - 10/7.
  • [Podcast] Tản văn: Những hàng thông lặng im
    Những hàng thông đã lặng im từ lâu lắm. Như từ hóa thạch, như từ lòng đất, như từ đại dương, những đại dương san hô mà loài người đã vô tình quên lãng. Thông như là sự hóa thạch của những trầm tích ấy. Những trầm tích mà hôm nay, ngày mai, bất cứ khi nào có thể lại sẽ reo ca trong lòng bạn. Này hỡi em yêu! Và đó là một sự nhiệm màu!
  • Hà Nội đặt mục tiêu đạt 35% nữ lãnh đạo doanh nghiệp, hợp tác xã vào năm 2035
    Phó Chủ tịch UBND Thành phố Đỗ Anh Tuấn vừa ký ban hành Kế hoạch số 221/KH-UBND ngày 09/6/2026 về thực hiện Quyết định số 2415/QĐ-TTg ngày 31/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035" trên địa bàn Thành phố Hà Nội.
Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO