Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Trần Quốc Vượng| 05/01/2009 09:36

NHN - Thà nh Thăng Long xưa, nổi tiếng với những lễ hội xuân như: Hội pháo Аồng Kửµ ở ngoại vi Hà  Nội, trong nội đô có hội gò Аống Аa. Ngà y mồng sáu tháng Giêng thì có tới ba lễ hội lớn cùng diễn ra một ngà y và  cùng có ý nghĩa tưởng niệm lịch sử­ lớn lao: Hội đửn Hạ ở Mê Linh, nơi thử Hai Bà  Trưng và  Thi Sách, Hội đửn Sóc ở Sóc Sơn, nơi ông Gióng trở thà nh Phù Аổng Thiên Vương, Hội đửn Cổ Loa, nơi thử Thục Phán và  Mửµ Châu.

Người ta nhận ra Thu nhử hơi gió heo may cũng như người ta nhận ra Xuân nhử ngọn gió Аông ấm áp còn ba trăm ngà y mỗi năm là  những cơn gió mùa, Nồm, Bắc, Hè, Аông, từ những nẻo xa xôi Nam Bắc đến ngự trị. Xuân Diệu rất tinh ý khi nhận xét rằng thơ hè Việt Nam rất hay từ thời Hồng Аức (thế kỷ 15) còn thu Việt Nam thì phải chử đến cụ Tam Nguyên Yên Аổ thì mới đạt mức cực thịnh, cực tả. Cho hay nhà  thơ cũng bị rà ng buộc bởi hệ sinh thái tự nhiên.

Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Khai mạc Lễ hội Gò Аống Аa

Аây là  mùa xuân của đất trời và  nhà  khí tượng học khăng khăng cho rằng cái Tết ta không phải là  một sự kiện đầu năm mà  xảy đến giữa mùa đông lạnh. Thì cũng đúng thôi!

Nhưng nếu văn hóa là  cái tự nhiên được thích nghi và  biến đổi với con người thì, đã từ lâu, nhân dân ta còn có mùa xuân khác, ta cứ gọi là  Xuân văn hóa “ được mở đầu bằng lễ Tết, gọi nôm na là  Tết cả (vì còn nhiửu Tết con, Tết nhử trong năm, như Tết Аoan Ngọ tháng năm, Tết Cơm tháng mười...) còn gọi theo chữ nghĩa là  Tết Nguyên Аán “ buổi sớm đầu tiên của ngà y đầu tiên, tháng đầu tiên của năm mới. Thế cho nên các loại lịch là  các loại thước đo thời gian văn hóa tuy cũng có căn cứ và o tự nhiên nhưng không hoà n toà n đồng nhất với tự nhiên. Lịch gắn với văn minh, văn hóa.

Tết và  các lễ hội dân gian Xuân Thu hai mùa vốn nảy sinh từ nửn văn minh nông nghiệp, văn hóa xóm là ng do những người trồng lúa dựng xây nửn tảng. Là  hai mùa nông nhà n hay đúng hơn: tương đối nông nhà n “ do đó xuân thu là  hai mùa lễ hội. Lễ hội dân gian, đa dạng trong sắc thái biểu hiện, trong đối tượng thử cúng, trong nghi thức lễ tiết, trong không gian văn hóa miếu - đửn “ đình “ chùa “ nghè “ phủ, trong diễn xướng ca múa nhạc “ thể thao và  các trò vui khác, trong thời gian văn hóa Giêng, Hai, Bảy, Tám...

Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long

Múa rồng ở Lễ hội Gò Аống Аa

Nhưng lễ hội mùa xuân, dù là  một nhưng vẫn có hai khía cạnh: Lễ là  phần nghi thức, phần dễ bị những tôn giáo chủ đạo chi phối, như lễ đạo ở đửn miếu, lễ phật ở chùa tháp, lễ nho ở đình là ng, còn hai là  phần hội hè, đình đám, phần tụ họp để thửa mãn nhu cầu cộng cảm của dân gian và  vì vậy chất dân d㝠thế tục vượt trội hơn nhiửu và  thường trà n bử khi những lễ nghi khuôn sáo mà  giáo lý và  nhà  nước quân chủ ngà y xưa thường cố ép buộc và o. Nội dung cơ bản của hội hè là  tụ họp trai gái, hát đối đáp, ví von, đánh đu, hất phết, tung gòn, đấu vật, đua thuyửn... có sự thăng hoa vử tâm linh, sự buông xả vử tình cảm, sự thư giãn vử tinh thần, sự phô diễn vử thể xác.

Ở lễ hội dân gian nà o khi trước cũng đang xen cái Huyửn và  cái Thực, cái Chính thống và  cái Dân gian, cái Gò bó của Lễ và  cái Buông xả của hội hè... Mùa xuân là  mùa hòa hợp: xuân cách mạng hòa điửu với xuân truyửn thống, văn hóa hiện đại hòa hợp với văn hóa dân tộc, văn hóa dân gian.

Bạn sẽ thấy mùa xuân năm nay và  mãi mãi những mùa xuân sau, từ nội đô Аống Аa đến ngoại thà nh hội Gióng cuối xuân là  một chuỗi sinh hoạt lễ hội dân gian xuân văn hóa, mãi mãi tươi vui theo tinh thần nhà  nước và  nhân dân cùng là m, cơ sở và  thà nh phố với trung ương cùng là m. "Sẽ mất dần đi cái mê tín, dị đoan/ Sẽ mất dần đi những nơi ăn chơi tiêu xà i tốn kém" Nhưng còn mãi mãi cái tinh thần hòa hợp cộng đống, cái là nh mạnh tươi vui “ bổ ích của tinh thần cộng sản, đó là  hương hoa của lễ hội mùa xuân.

(0) Bình luận
  • Hành lang pháp lý để Hà Nội đẩy nhanh đầu tư xây dựng đường sắt đô thị
    Với mục tiêu xây dựng và phát triển Thủ đô “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại – Hạnh phúc” trong kỷ nguyên mới, HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVII vừa thông qua “Nghị quyết quy định thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để đầu tư xây dựng một số tuyến đường sắt đô thị trên địa bàn thành phố Hà Nội”. Việc nghị quyết được thông qua có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo hành lang pháp lý vững chắc để Hà Nội triển khai các dự án đường sắt đô thị.
  • Báo chí tập trung tuyên truyền các nhiệm vụ trọng tâm phát triển Thủ đô những tháng cuối năm
    Sáng 6/11, Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội tổ chức hội nghị thông tin chuyên đề và triển khai nhiệm vụ tuyên truyền trên báo chí tháng 11/2026. Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Đào Xuân Dũng chủ trì hội nghị.
  • Phường Dương Nội đẩy mạnh đầu tư công, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
    Sáng 6/11, Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội tổ chức Hội nghị thông tin chuyên đề và triển khai nhiệm vụ tuyên truyền trên báo chí tháng 11/2026.
  • Hà Nội xây dựng văn hóa công vụ đề cao trách nhiệm, khuyến khích đổi mới, sáng tạo
    UBND thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch số 428/KH-UBND ngày 02/11/2026 nhằm triển khai Chương trình hành động số 18-CTr/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới. Kế hoạch đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức thực thi công vụ, đề cao trách nhiệm cá nhân, khuyến khích sáng tạo và tạo chuyển biến thực chất trong hoạt động của bộ máy chính quyền.
  • Hà Nội quảng bá du lịch, thúc đẩy hợp tác giáo dục tại Vương quốc Anh
    Triển khai kế hoạch đối ngoại thành phố Hà Nội năm 2026, Đoàn đại biểu thành phố Hà Nội do đồng chí Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội làm trưởng đoàn đã thăm, làm việc tại Vương quốc Anh từ ngày 30-10 đến 4-11-2026.
  • Đảng ủy phường Phú Lương tổ chức lễ trao huy hiệu Đảng cho 76 đảng viên
    Ngày 4/11, Đảng ủy phường Phú Lương tổ chức Lễ trao tặng Huy hiệu Đảng đợt 7/11/2026 cho các đồng chí đảng viên lão thành đang sinh hoạt tại Đảng bộ. Đây là sự kiện chính trị mang ý nghĩa vô cùng sâu sắc, ghi nhận những cống hiến bền bỉ, trọn đời cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc đối với các thế hệ đi trước.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Vở chèo "Đạo học" tôn vinh hình tượng người thầy mẫu mực
    Thực hiện công tác chuyên môn hàng năm của Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Thành phố Hà Nội (VHNT) và nhằm nghiên cứu, tìm hiểu, tham khảo và trao đổi về các tác phẩm văn học nghệ thuật giữa các Hội chuyên ngành, tối 7/11 Hội Liên hiệp VHNT Thành phố Hà Nội tổ chức Tọa đàm và giới thiệu vở chèo "Đạo học" của Nhà hát Chèo Hà Nội. Vở diễn đã giành giải Vàng Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026.
  • Thơ ca Nga ở Việt Nam: Nhìn từ dịch thuật đến tiếp nhận
    Ngày 6/11/2026, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học “Hành trình tiếp nhận thơ ca Nga ở Việt Nam”. Không chỉ nhìn lại chặng đường tiếp nhận thơ ca Nga tại Việt Nam, hội thảo còn đặt ra những vấn đề về hoạt động dịch thuật, nghiên cứu và giảng dạy văn học Nga trong bối cảnh hiện nay.
  • Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động đặc sắc hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam
    Sáng 6/11, Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội tổ chức Hội nghị thông tin chuyên đề và triển khai nhiệm vụ tuyên truyền trên báo chí tháng 11/2026.
  • Bồi đắp tình yêu văn hóa Hà Nội từ những giai điệu cuối tuần
    Diễn ra định kỳ vào 17h mỗi Chủ nhật hằng tuần, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ đã trở thành điểm hẹn quen thuộc của những tâm hồn yêu nghệ thuật, nơi mọi người có thể thả mình trong những giai điệu jazz nồng nàn cùng những bài ca đi cùng năm tháng.
  • Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT vào ngày 30 và 31/12/2026
    Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia THPT năm học 2026–2027 diễn ra vào hai ngày 30 và 31/12/2026 với các phần thi viết, lập trình Tin học và nói Ngoại ngữ đề thi bám sát chương trình chuyên sâu và vận chuyển qua Ban Cơ yếu Chính phủ. Công tác quản lý dữ liệu thí sinh được thực hiện qua phần mềm chuyên dụng của Bộ GD&ĐT, hoàn thành đăng ký trước ngày 01/12/2026. Các phòng thi đặc thù (Tin học, Ngoại ngữ) được thiết lập kỹ thuật và bảo mật nghiêm ngặt nhằm bảo đảm quy trình coi thi an toàn, công bằng và khách quan.
Đừng bỏ lỡ
  • Kết nối âm nhạc truyền thống với những bài hát Nga quen thuộc
    Tiếng đàn bầu ngân lên với “Kachiusa”, đàn tranh hòa nhịp trong “Xuân chiến khu”, “Trống cơm”; những ca khúc về quê hương, đất nước và Hà Nội tiếp nối nhau trên sân khấu mở giữa không gian phố đi bộ hồ Gươm. Chương trình do Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội thực hiện, góp thêm một điểm hẹn nghệ thuật giữa lòng thành phố, nơi công chúng thưởng thức âm nhạc và lan toả những giá trị văn hóa.
  • [Chùm ảnh] Chương trình nghệ thuật “950 năm Quốc Tử Giám - Minh triết - Khai văn - Mở trí - Hội tụ hiền tài”
    Tối 8/11, tại khu vực hồ Văn, Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám (Hà Nội) diễn ra Chương trình nghệ thuật “950 năm Quốc Tử Giám - Minh triết - Khai văn - Mở trí - Hội tụ hiền tài”, tôn vinh truyền thống hiếu học, tinh thần trọng dụng hiền tài, kết nối di sản đạo học với khát vọng tương lai.
  • Từ thức quà tiến vua đến thúc đẩy du lịch trải nghiệm văn hóa ẩm thực Hà Nội
    Tại ngôi nhà cổ ở xóm 4 (thôn Mông Phụ, phường Sơn Tây, TP Hà Nội), gia đình ông Hà Hữu Thể và bà Phan Thị Tiến vẫn gìn giữ trọn vẹn nghề làm tương nếp tiến vua nức tiếng. Không chỉ bảo tồn hương vị ẩm thực xứ Đoài, từ những vại tương có nắp đậy vẽ hoạ tiết trống đồng Đông Sơn tại gia đình ông Thể, bà Tiến đang thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham quan, trải nghiệm…
  • Văn hóa và sứ mệnh kết nối khối đại đoàn kết toàn dân tộc
    Hướng tới kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc (1946 – 2026), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11), báo chí có trách nhiệm truyền tải tinh thần chỉ đạo về "ba chuyển dịch lớn" nhằm đưa văn hóa trở thành trụ cột tăng trưởng, phát triển trên không gian số và chuyển hóa di sản thành sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên mới.
  • Điểm hẹn cuối tuần cùng những giai điệu jazz giữa lòng Hà Nội
    Vào 17h ngày 8/11, tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” sẽ đưa khán giả bước vào không gian âm nhạc nhiều sắc thái, nơi những ca khúc thân thuộc về Hà Nội gặp gỡ các giai điệu jazz quốc tế. Qua phần trình diễn của NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club, âm nhạc trở thành nhịp cầu kết nối công chúng với nghệ thuật giữa không gian công cộng của Thủ đô.
  • Trưng bày chuyên đề Quốc Tử Giám Thăng Long với truyền thống hiếu học Sơn Tây
    Chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026), Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11), Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11), Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 7/11 tại Văn miếu Sơn Tây (phường Sơn Tây, TP Hà Nội), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với UBND phường Sơn Tây tổ chức Lễ khai mạc trưng bày chuyên đề “Quốc Tử Giám Thăng Long (1076 -2026) với truyền thống hiếu học Sơn Tây”.
  • [Video] Khai mạc Trại sáng tác điêu khắc quốc tế “Ấn tượng Huế, Việt Nam – 2026”
    Ngày 5/11, tại Công viên Phú Xuân (TP Huế) Ban tổ chức Festival Huế tổ chức khai mạc Trại sáng tác điêu khắc quốc tế Huế 2026 với chủ đề “Ấn tượng Huế, Việt Nam – 2026”.
  • Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026: Từ “Thăng Long Kẻ Nghệ” đến “Kinh tế Sáng tạo”
    Hà Nội sẵn sàng cho 16 ngày Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026 được tổ chức với tên gọi “Thăng Long Kẻ Nghệ”, chủ đề “Kinh tế Sáng tạo”, quy tụ gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ trong nước và quốc tế, cùng 150 hoạt động tại 5 cụm không gian trên toàn thành phố.
  • [Podcast] Truyện ngắn: Đi thăm cha mẹ (Kỳ 1)
    Nàng cất lời, giọng có chút trách móc. Cũng phải thôi. Từ ngày cưới đến giờ đã nửa năm, vài lần nàng nhắc Khun đi thăm cha mẹ. Người già trong họ cũng bảo: “Mày lấy con gái người ta về lạy tạ tổ tiên nhận làm con nhà này rồi thì cũng phải đi lạy tạ cha mẹ nó chứ”.
  • Báo chí tập trung tuyên truyền các nhiệm vụ trọng tâm phát triển Thủ đô những tháng cuối năm
    Sáng 6/11, Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội tổ chức hội nghị thông tin chuyên đề và triển khai nhiệm vụ tuyên truyền trên báo chí tháng 11/2026. Phó Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Đào Xuân Dũng chủ trì hội nghị.
Mùa xuân và  lễ hội dân gian ở thà nh Thăng Long
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO