Ký, Phóng sự đạt giải, phản chiếu cuộc sống chân thực

PV:  Là  người đạt giải nhất cuộc thi viết  ký,  phóng sự, Hà  Nội trên đường đổi mới và  phát triển do báo Người Hà  Nội tổ chức. Với chùm bà i; Hồn nhà  hay xác phố?, Mộng hoa ban trên đường Bắc Sơn và  Ga Hà ng cử trăm năm thương nhớ,  xin Nhà  văn Vương Tâm  cho biết  ý tưởng nà o Nhà  văn chọn chủ đử  nà y dự thi?

Nhà  Văn Nguyễn Vương Tâm:  Để hưởng ứng không khí chà o mừng đại lễ nghìn năm Thăng Long-Hà  Nội, tôi đã tham gia cuộc thi viết bút ký, phóng sự do báo Người Hà  Nội tổ chức với niửm hà o hứng thật khó tả. Có lẽ đây là  tình cảm và  niửm vui của người con dân thủ đô, mà  tôi hằng ấp ủ bấy lâu nay, được bầy tử đối với đất mẹ yêu dấu.

Chùm bà i của tôi đử cấp tới một số đử tà i rất thân thuộc nhưng lại mang nhiửu yếu tố thời sự thiết thực gắn bó với đời sống của thà nh phố. Tôi quan niệm, không thể quên được một quá khứ hà o hùng của lịch sử­ cách mạng thủ đô, những ký ức khó phai mử của những dấu ấn văn hoá thanh lịch một thuở, nhưng cần phải hướng tới một ánh sáng mới, tươi trẻ và  giầu sức sáng tạo. Bảo tồn, giữ gìn một nửn tảng văn hoá nghìn năm với một cách thức ứng xử­ có tính kế thừa và  phát triển. Do vậy các bà i viết được nhận giải của tôi như, Hồn nhà  hay xác phố?,Mộng hoa ban trên đường Bắc Sơn và  Ga Hà ng cử trăm năm thương nhớ đửu được viết theo nguyên tắc mà  tôi hướng tới.

А/C Nguyễn Thế Kỷ, (bên phải)Phó Trưởng Ban tuyên giáo Trung ương trao giải nhất

cuộc thi ký, phóng sự Hà  Nội đổi mới và  phát triển cho Nhà  văn Nguyễn Vương Tâm. (Ảnh: Trần ành)

Ví dụ, qua phóng sự Hồn nhà  hay xác phố?, với chủ đử bảo tồn phố cổ, nhưng cần phải nêu ra những câu chuyện, những dấu hửi đửu xuất phát từ đời sống người dân thủ đô cần đối chất như: Bảo tồn để là m gì?, Bảo tồn cái gì?, Bảo tồn theo hướng nà o? Và , bằng cách nà o?...Tất nhiên để giải toả được mọi suy tư trì trệ bấy lâu nay trong dự án bảo tồn phố cổ, ít nhất vai trò của nhà  báo ngoà i điửu tra, miêu tả hiện trạng, soi rọi khách quan thực tiễn, thì sự đử xuất hay mách bảo ý tưởng cho sự giải thoát mới tạo nên giá trị của bà i báo. Tôi nghĩ thế và  đã viết đử tà i nà y với nhiệt huyết và  tình yêu Hà  Nội của mình hơn nử­a thế kỷ qua.

Bên cạnh đó, hai bà i bút ký Mộng hoa ban trên dường Bắc Sơn và  Ga Hà ng Cử trăm năm thương nhớ, tôi lại dà nh cảm xúc đậm chất nhân văn, qua bao nỗi niửm yêu thương, từ những hiện thực nhử bé đến bao điửu to lớn của lịch sử­, để hướng tới một đời sống mới đậm chất lãng mạn nhưng lại rất hiện thực và  có một tương lai. Tôi chuyển tải cảm xúc của mình với những chi tiết rất cụ thể, nhưng được dẫn dắt, tổ chức trong một ý tứ đậm chất thơ ca. Hình ảnh ga Hà ng Cử được chuyển động cảm xúc qua tứ thơ Аi suốt bốn mùa vui, còn hình ảnh Аà i tưởng niệm anh hùng liệt sĩ Hà  Nội lại tựa trên mạch thơ Mộng Hoa với những liên tưởng và  ẩn dụ bất ngử, tạo được sự đồng cảm của người đọc.

Chùm bà i được giải của tôi, cho dù chưa thật mử¹ mãn, nhưng phần nà o đã bà y tử được tình cảm yêu thương Hà  Nội, quê hương của mình. Аồng thời với trách nhiệm công dân của một nhà  văn, nhà  báo, tôi đã cố gắng thể hiện được một sự hướng tới của hiện thực đời sống còn nhiửu điửu cần bà n, cần thay đổi cách nhìn vử một thủ đô hiện đại văn minh, hoà  bình đang đổi mới từng ngà y.

Nhân dịp nà y tôi xin cám ơn báo Người Hà  Nội cùng bạn đọc thủ đô thân thiết của tôi.

PV: Chà o Nhà  báo Bích Yến, chị là  cộng tác viên thân thiết của báo NHN, đồng thời là  người đoạt giải nhì cuộc thi ký, Phóng sự do báo Người Hà  Nội tổ chức, chị có thể chia sẻ tình cảm của chị với tử báo NHN?

Nhà  báo Nguyễn Thị Bích Yến: Nếu ai viết báo, đặc biệt có dính dáng đến văn học mà  không chọn cộng tác với các tử báo văn như Người Hà  Nội là  sự sai lầm. Có người khen báo đã phản ánh kịp thời đời sống hiện đại, tinh tế cũng như đậm chất truyửn thống của người Hà  Nội, không a dua, lá cải như một số tử báo hiện nay. Có người lại chê báo vì chất lượng bà i vở chưa cao, trình bà y chưa sang trọng.

Như vậy, có nghĩa là  cả hai đối tượng trên đửu dà nh tình cảm, quan tâm đến báo. Và  mong muốn được đọc những số báo Người Hà  Nội hay hơn nữa. Trong khi tình trạng báo in đang giảm sút nghiêm trọng vì xu thế toà n cầu hóa truyửn thông đại chúng thì đây là  điửu đáng mừng. Tôi cũng vậy, có khi khen, có khi chưa hà i lòng với báo, đó là  tình cảm chân thà nh của tôi. Công chúng của Người Hà  Nội thường là  những công chúng tinh tế và  minh triết, tôi cảm thấy vinh dự được viết cho đối tượng nà y. Аó là  lý do tôi sẽ gắn bó mật thiết với báo hơn nữa trong tương lai.

Nhà  báo Nguyễn Thị Bích Yến (áo trắng) chụp ảnh cùng bà  Đinh Kim Dung

nhân vật nhận phần thưởng  xuất sắc  trong tác phẩm dự thi của chị. (Ảnh: Trần ành)

Năm nay, báo hai mươi nhăm tuổi, cái tuổi trà n trử sức sống, sức mạnh, sự ngọt ngà o quyến rũ. Báo Người Hà  Nội sẽ không có cái bảo thủ khó tháo gỡ, không có cái ì ạch của cơ chế cũ, nó dễ bắt nhập với cái mới, cái tốt, sự  giao thoa quốc tế, để tạo ra phong cách riêng Người Hà  Nội.

Những gì mình viết ra, được công chúng đón đọc, đó đã là  hạnh phúc. Việc đoạt giải thưởng lại thông qua quy trình chấm thi của cả Hội đồng giải thưởng và  công chúng, nên đó là  sự nghi nhận có nhiửu ý nghĩa với người viết như chúng tôi.

PV: Suốt quá trình là m cộng tác với NHN chị có kỷ niệm gì sâu sắc nhất với báo?

Nhà  báo Nguyễn Thị Bích Yến: Năm 2008, trong khi 90% dư luận và  báo chí đuổi đánh hoa hậu Thùy Dung thì tôi lại viết bà i Những vị quan tòa của Hoa hậu Thùy Dung phân tích bằng lý, bằng tình, giữa cái đẹp và  sự nhân văn. Giữa cái a dua đánh hội đồng, giữa một bên phù thịnh với những người  phù suy... Sau khi bà i báo đăng tải trên báo Người Hà  Nội, và  trên trang Web của tôi, độc giả đuổi đánh tôi như đuổi đánh Thùy Dung. Nhưng có một số nhà  báo, nhà  văn thì cho rằng cần phải có người có chính kiến như bà i viết của tôi, trách cái a dua, một chiửu mà  báo chí thường mắc phải. Không biết có phải do hai luồng dư luận đánh nhau hay không mà  trang web của tôi bị sập một thời gian rất dà i.  

Một buổi trưa tôi nhận được cú điện thoại, đầu giây bên kia, giọng một người đà n bà  nghẹn ngà o: ... Cô đã có gia đình chưa mà  hiểu được tấm lòng người mẹ đến thế. Gia đình tôi vô cùng biết ơn cô và  báo Người Hà  Nội đã có bà i viết sâu sắc, nhân văn như vậy. Sau khi cơn thịnh lộ qua đi, nhiửu độc giả đã comment thể hiện sự đồng tình với bà i báo của tôi. Tôi mới ngẫm ra chính báo Người Hà  Nội đã dạy cho tôi bà i học vử lòng dũng cảm, nhân đạo mà  một nhà  báo cần phải có trước khi muốn trở thà nh một nhà  báo giửi nghử.     

PV: Thưa ông Nguyễn Hữu Khai, ông là  người đạt giải ba vử  ký,  phóng sự Hà  Nội đổi mới và  phát triển ông cho biết cảm nghĩ của mình vử cuộc thi?

à”ng Nguyễn Hữa Khai: Theo tôi cuộc thi nà y đã rất thà nh công và  ý nghĩa, nó động viên và  khích lệ các nhà  văn chuyên nghiệp và  cả những cây bút không chuyên cùng các cộng tác viên  có một tinh thần phấn khích để họ thâm nhập thực tế và  tổng hợp dữ liệu  viết lên những bà i viết hay, súc động tham gia dự thi. Thường thì có học thì phải có thi. Chính các cuộc thi nà y đã kích thích sự phát triển nhân tà i không chỉ ở trong lĩnh vực văn học mà  ở tất các lĩnh vực khác cũng như Bác Hồ nói Thi đua là  yêu nước, yêu nước là  phải thi đua. Phát triển cái gì cũng cần phải có thi đua, qua đó người ta đánh giá được trình độ và  năng lực cũng như nhận biết của mình trong phương diện xã hội, trong phương diện văn học mà  được Ban giám khảo công nhận.

Qua cuộc thi nà y chúng ta đã có được rất nhiửu những bà i viết hay, những bà i viết thận trọng đi được và o nhiửu mảng trong xã hội mà  nếu không có cuộc thi nà y thì nó chỉ là  những bà i văn gử­i vử khi người ta nhà n rỗi, hay lúc bức súc hoặc rất cần thiết người ta mới viết. Tôi nghĩ rằng hà ng năm nếu báo tổ chức được các cuộc thi tương tự như vậy thì chất lượng bà i viết của báo sẽ tốt hơn nhiửu và  chúng ta sẽ có nhiửu thông tin ở các vùng sâu vùng xa của nhiửu lĩnh vực khác nhau.

à”ng Nguyễn Hữu Khai (áo trắng) nhận giải ba cuộc thi. (Ảnh: Trần ành)

PV: Thưa ông, hai bà i viết của ông có à nghĩa như thế nà o? thông qua đó ông muốn gử­i gắm điửu gì tới bạn đọc?

à”ng Nguyễn Hữu Khai: Tôi có một thói quen là  khi hoà n thà nh việc gì thì thường ghi chép lại như nhật ký, rồi học hửi thêm từ bạn bè và  các bậc thầy trong là ng văn, đồng thời tìm hiểu thêm trên các bà i báo từ đó kiến thức của mình mỗi một ngà y tăng lên và  từ nhật ký trở thà nh bút ký mang bản sắc văn học. Bình thường tôi vẫn là m điửu đó thường xuyên để ghi lại những nét đẹp trong cuộc sống, trong công việc và  cả những thà nh công thất bại của mình để không bị lãng quên và  tôi còn sử­ dụng bà i viết  đó để trao đổi với bạn bè đồng nghiệp như là  cách để thư giãn sau những lúc là m việc vất vả. Và  tôi còn dùng để dạy các học trò của mình.

Rất may trong dịp nà y, Báo Người Hà  Nội tổ chức cuộc thi, tôi cũng mạnh dạn gử­i bà i. Hội đồng giám khảo đã chọn bà i của tôi và o chung khảo và  đạt giải ba, tôi  cho rằng đó là  một sự động viên, khích lệ và  tôi cà ng phải cố gắng nhiửu hơn. Xin chân thà nh cảm ơn Ban tổ chức và  Hội đồng giám khảo.

Xin cảm ơn các tác giả!