Dấu xưa chuyện cũ Thăng Long “ Hà  Nội: Lý Nam Аế xây thà nh Vạn Xuân

PGS. Lê Văn Lan| 28/07/2014 20:37

NHN Online - Lý Nam Аế là  cách gọi tắt của Lý Nam Việt Аế. Аó là  danh hiệu của một người họ lý. Tên thì có ba cách đọc: Bôn, Bí, Phần. Gọi cách nà o cũng được. Vì đửu có nghĩa đẹp ( Bôn là  dũng sĩ, Bí là  rực rỡ, Phần là  to lớn).

Trước kia trong sử­ sách, thông dụng hay dùng là  Lý Bôn. Ngà y nay thường gọi là  Lý Bí. Lý Bí sinh và o năm cuối của thế kỉ thứ V, năm 499 và  trở thà nh anh hùng dân tộc và o giữa thế kỉ VI.

Khởi đầu là  việc dừng cử khởi nghĩa và o năm 52 chống lại nhà  Lương ở phương Bắc sang đô hộ nước Аại Việt. Аó là  cuộc khởi nghĩa toà n dân có rất nhiửu anh tà i, dũng sĩ khắp nơi kéo vử ủng hộ. Văn có Tĩnh Thiửu, Triệu Túc. Võ có Phạm Tu, Lý Phúc Man. Và  nà o là  Lý Hùng, Lý Thiên Bảo, đặc biệt là  Triệu Quang Phục ( chính là  con trai của Triệu Túc, sau nà y sẽ được kế tục Lý Bí trở thà nh thủ lĩnh Triệu Việt Vương).

Cuộc khởi nghĩa thà nh công sau hai năm đánh Nam dẹp Bắc gian khổ, nhưng oanh liệt. Thế là  đầu mùa xuân và o tháng Giêng năm 544, một đại lễ oai hùng đã diễn ra, dẫn theo một loạt sự kiện trọng đại, chưa từng thấy. Аặc biệt đửu là  nhũng miửn trung tâm của đất nước lúc bấy giử. Sau nà y chính là  đất Thăng Long “ Hà  Nội.

Аầu tiên là  lễ đăng quang lên ngôi Hoà ng đế của thủ lĩnh Lý Bí. Аây là  lần đầu tiên một người nước Việt xưng Аế. Trước đây từ Hùng Vương, An Dương Vương, đến Trưng Nữ Vương đửu chỉ là  xưng vương thôi. Thì ai chả biết, Аế hay Vương cũng đửu là  vua cả! Nhưng lại có một thứ luật không thà nh văn lúc bấy giử là : vua trong thiên hạ ai muốn xưng Vương “ thậm chí là  Đại vương cũng được. Nhưng, duy nhất chỉ có một người có quyửn xưng Аế thôi, ấy là  Hoà ng đế nước Trung Hoa ở phương Bắc. Vì thế Lý Bí là  người đầu tiên ở phương Nam  xưng Аế cực kì quan trọng. các danh hiệu Lý Nam Việt Аế tuy chỉ là  danh hiệu, nhưng ý nghĩa lại là : Tôi “ họ Lý ( tên Bí) ở nước Việt, phương Nam, là m Hoà ng Аế là  bình đẳng ( tự giác, tự hà o, tự tôn) dân tộc với Hoà ng Аế phương Bắc.

Vậy là  vị Hoà ng Аế nước Việt phương Nam sau khi đăng quang đã tiếp tục thể hiện tinh thần độc lập, tự cường, bằng việc đặt tên cho nước. Lệnh ban bố Quốc hiệu Vạn Xuân, cũng mang ý nghĩ như danh hiệu Lý Nam Аế. Bởi mùa xuân là  cả vạn mùa xuân. Thế thì sự tươi tốt ấy sẽ trường tồn, vĩnh cử­u.

Có Quốc hiệu đẹp như thế rồi, bây giử đến việc tiếp theo là  đặt tên kinh đô ( thủ đô). Nhưng sử­ cũ chép rõ là : có xây Аà i vạn xuân là m chỗ triửu hội trăm quan. Thế thì cái Аà i vạn xuân nà y cũng chính là  một hình thái kinh đô( thủ đô) rồi. Và  như thế ở đây thêm một điểm giống thời Hùng Vương, tên nước là  Văn Lang. Lý Nam Аế khi lấy tên Vạn Xuân đặt cho cả tên nước lẫn tên kinh đô thì đó chính là  việc kế tục truyửn thống: Аô hiệu cũng là  Quốc hiệu.

Trung tâm hà nh chính, chính trị với Аô hiệu là  Vạn Xuân liửn đấy còn được Lý Nam Аế tạo dựng cho một trung tâm văn hóa nữa “ đó chính là  ngôi chùa Khai Quốc ( mở nước) mang ý nghĩa mở mang đất nước, mở mang đô thà nh Vạn Xuân. Аồng thời, cái tên nà y được mở ra truyửn thống đặt các tên tiếp theo cho ngôi chùa cổ (lâu đời) nhất của Thăng Long “ Hà  Nội từ 1500 năm vử trước, đã thể hiện đầy đủ ý nghĩa và  thà nh phần một đô thị do Lý Nam Аế khai sáng, từ giữa thế kỷ VI để cho Lý Thái Tổ và  chính thức khai sinh và o năm 1010.

(0) Bình luận
  • Phường Sơn Tây đồng loạt ra quân tổng vệ sinh môi trường trên tuyến Quốc lộ 32
    Sáng 31/5, UBND phường Sơn Tây (TP. Hà Nội) tổ chức ra quân tổng vệ sinh môi trường tại các tổ dân phố và tuyến Quốc lộ 32 nhằm chỉnh trang đô thị, xử lý các điểm tồn đọng rác thải, phế thải xây dựng trên địa bàn.
  • Xã Hòa Lạc đẩy mạnh phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”
    Thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” năm 2026, UBND xã Hòa Lạc (TP. Hà Nội) sẽ đẩy mạnh 8 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để hiện thực hóa chỉ tiêu đề ra.
  • Sở Du lịch Hà Nội đồng hành với người dân đến viếng Lăng Bác, xây dựng thương hiệu điểm đến Thủ đô
    Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2025), Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với Bộ Tư lệnh Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh triển khai tổ chức chương trình hỗ trợ khoảng 20.000 suất quà là nước uống, sữa và bánh mỳ phục vụ nhân dân, du khách đến viếng Lăng Bác trong ngày 19/5/2026.
  • Lan tỏa giá trị cao đẹp từ những đảng viên lão thành Thủ đô
    Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), sáng ngày 19/5/2026, Thành ủy Hà Nội tổ chức Lễ trao tặng Huy hiệu Đảng 80 năm, 75 năm, 70 năm tuổi Đảng đợt 19/5/2026. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và trực tiếp trao Huy hiệu Đảng tặng các đảng viên lão thành tiêu biểu của Đảng bộ thành phố Hà Nội. Buổi lễ là dịp tri ân sâu sắc những cống hiến, hy sinh bền bỉ của các thế hệ đảng viên đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc và Thủ đô.
  • Phường Tùng Thiện tiếp tục đẩy mạnh xây dựng nếp sống văn minh đô thị
    Thực hiện chỉ đạo của Thành phố Hà Nội và UBND phường Tùng Thiện (TP. Hà Nội) về tăng cường công tác quản lý trật tự đô thị, trật tự an toàn giao thông, vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị, từ đầu tháng 5/2026 đến hiện tại, các lực lượng chức năng của phường Tùng Thiện đã liên tiếp tổ chức kiểm tra, tuyên truyền, vận động và xử lý các vi phạm trên một số tuyến phố, khu vực trọng điểm trên địa bàn.
  • Phường Hai Bà Trưng triển khai nhiều hoạt động lan tỏa “Ngày Gia đình Việt Nam”
    Thực hiện Hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Kế hoạch của UBND Thành phố Hà Nội và Kế hoạch của Sở Văn hóa và Thể Thao Hà Nội về tuyên dương “Gia đình văn hóa” tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026); UBND phường Hai Bà Trưng (TP. Hà Nội) đã ban hành Kế hoạch tuyên dương “Gia đình văn hóa” tiêu biểu nhân dịp kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam; hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình (tháng 6).
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Rối nước viễn du thời đại số
    Từ bóng nước lung linh dưới mái thủy đình rêu phong, múa rối nước đang bước vào hành trình "viễn du xuyên thế kỷ" đến nhịp sống đương đại. Không còn bó hẹp trong không gian truyền thống, di sản được mở rộng biên độ tiếp cận khán giả qua mô hình sản phẩm công nghiệp văn hóa và tư duy sáng tạo của thế hệ trẻ. Hành trình ấy vừa nâng niu những giá trị cốt lõi, vừa âm thầm định hình diện mạo mới, để tiếng cười của chú Tễu vẫn ngân vang, rộn rã giữa Thủ đô văn hiến.
  • Điện ảnh Hà Nội và sứ mệnh nâng tầm giá trị văn hóa
    Ngày 7/1/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới, xác định rõ vai trò của văn hóa trong tiến trình phát triển đất nước và đặt ra yêu cầu xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thích ứng với bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số. Với vị thế trung tâm chính trị, văn hóa của cả nước, Hà Nội đứng trước những đòi hỏi cụ thể trong việc hiện thực hóa các định hướng này, đặc biệt đối với đội ngũ văn nghệ sĩ. Trong đó, điện ảnh được nhìn nhận như một lĩnh vực giàu tiềm năng, có khả năng lan tỏa giá trị, phản ánh đời sống và góp phần định hình hình ảnh quốc gia. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để sáng tạo nghệ thuật vượt qua tính phong trào, trở thành động lực thực chất nâng tầm văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới.
  • Xuất bản thời chuyển đổi số: “Đòn bẩy” phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam
    Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, ngành xuất bản là nhân tố quan trọng của hệ sinh thái tri thức - sáng tạo - văn hóa, tạo ra những sản phẩm kết hợp yếu tố văn hóa, sáng tạo, công nghệ và quyền sở hữu trí tuệ, từ đó góp phần bồi đắp và nâng cao dân trí, gia tăng sự phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
  • Tetra Pak nhận hai giải thưởng tại Vietnam I4 Impact Awards 2026
    Tetra Pak, tập đoàn hàng đầu thế giới trong lĩnh vực chế biến và đóng gói thực phẩm, vừa được vinh danh tại chương trình Biểu dương Thành tựu Tác động vì Việt Nam Số (Vietnam I4 Impact Awards) 2026 ở hai hạng mục quan trọng: “Công nghiệp thông minh” và “Đổi mới sáng tạo vì phát triển bền vững, môi trường xanh”.
  • Hà Nội, một nỗi nhớ không có điểm dừng
    Có những thành phố ta đi qua, để lại vài bức ảnh vài dòng trạng thái, rồi quên. Nhưng Hà Nội thì không, không phải vì nó quá đặc biệt mà vì nó không cho người ta quên theo cách dễ dàng. Hà Nội không nằm lại trong ký ức như một kỷ niệm đã xếp gọn, nó tồn tại như một phần đời, lặng lẽ, bền bỉ và đôi khi đau đáu đến mức chỉ cần nghĩ đến thôi cũng đủ làm lòng chùng xuống, dù đang ở rất xa.
Đừng bỏ lỡ
  • 950 năm Quốc Tử Giám: Từ di sản quốc học đến khát vọng hiền tài trong kỷ nguyên phát triển mới
    Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch tổ chức Hội thảo khoa học cấp Quốc gia với chủ đề “950 năm Quốc Tử Giám - Di sản Quốc học và khát vọng hiền tài trong kỷ nguyên phát triển mới”. Sự kiện không chỉ góp phần làm sáng rõ giá trị lịch sử, văn hóa, giáo dục của Quốc Tử Giám mà còn mở ra những luận cứ khoa học quan trọng nhằm phát huy truyền thống hiếu học, trọng dụng hiền tài trong sự nghiệp xây dựng và phát triển Thủ đô, đất nước
  • [Podcast] Âm nhạc cuối tuần - Số 15
    Hà Nội đã và đang mở rộng thêm nhiều không gian văn hóa công cộng để đưa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng. Từ phố đi bộ hồ Gươm đến những sân khấu ngoài trời, âm nhạc không đã hiện diện tự nhiên trong đời sống thường nhật. Minh chứng là chương trình “Âm nhạc cuối tuần” diễn ra tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ chiều Chủ nhật hàng tuần, đã góp phần bồi đắp diện mạo Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”.
  • Tuần phim chào mừng quốc tế Thiếu nhi mang đến loạt tác phẩm điện ảnh giàu giá trị nhân văn
    Ngày 29/5, Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) chính thức công bố tổ chức Tuần phim chào mừng Ngày quốc tế Thiếu nhi 1/6 năm 2026, diễn ra từ ngày 31/5 đến 7/6 trên toàn quốc, mang đến loạt tác phẩm điện ảnh giàu giá trị nhân văn và giáo dục cho khán giả nhỏ tuổi bước vào kỳ nghỉ hè.
  • Công bố Bản đồ Mạng lưới các không gian văn hóa sáng tạo Hà Nội
    Chiều 29/5, tại Bảo tàng Hà Nội, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức chương trình công bố Bản đồ Mạng lưới các không gian văn hóa sáng tạo Hà Nội. Chương trình được tổ chức nhằm tăng cường kết nối hệ sinh thái sáng tạo của Thủ đô, thúc đẩy hoạt động của các không gian văn hóa sáng tạo trên địa bàn thành phố, đồng thời triển khai các hoạt động hướng tới Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội năm 2026.
  • Cẩm nang thiết thực cho người làm sách tranh
    Crabit Kidbooks phối hợp cùng NXB Hà Nội vừa ra mắt bạn đọc cuốn “Cẩm nang sáng tác sách tranh - Lộ trình thực tiễn: từ sáng tác đến xuất bản” - một trong những tài liệu nhập môn quan trọng cho hành trình làm sách chuyên nghiệp được cộng đồng sáng tác sách tranh (picture book) quốc tế đánh giá cao.
  • Liên hoan phim ngắn TP. Hồ Chí Minh 2026 đưa ứng dụng AI vào đào tạo phim trẻ
    Liên hoan phim ngắn TP.HCM lần thứ hai, năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 6 đến 8/6 tại TP.HCM với chủ đề “Khơi nguồn sáng tạo trẻ, kiến tạo Thành phố điện ảnh”.
  • Lễ hội kỷ niệm 598 năm ngày Vua Lê Thái Tổ đăng quang tại Hà Nội
    Lễ hội kỷ niệm 598 năm ngày Vua Lê Thái Tổ đăng quang (1428 - 2026) sẽ diễn ra trong hai ngày cuối tuần này, thứ Bảy và Chủ nhật ngày 30 và 31 tháng 5 năm 2026 tức ngày 14 và 15 tháng Tư năm Bính Ngọ theo âm lịch, tại khu vực Tượng đài Vua Lê Thái Tổ và đình Nam Hương, số 75 Hàng Trống, phường Hoàn Kiếm.
  • Nhiều phim hoạt hình gắn liền với tuổi thơ sẽ được chiếu miễn phí tại Hà Nội từ ngày 1-5/6
    Nhân dịp Tết Quốc tế Thiếu nhi 1/6, một món quà mùa hè đầy ý nghĩa và hấp dẫn đang chờ đón các bạn nhỏ tại Thủ đô. Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam - Thụy Điển sẽ chính thức diễn ra từ ngày 1/6 đến ngày 5/6 tại Viện Phim Việt Nam (Hà Nội).
  • [Podcast] Hà Nội 36 phố phường
    Trong tâm thức của bao thế hệ người Việt, thơ ca, nhạc họa thì “Hà Nội - 36 phố phường” đã trở thành biểu tượng của đất kinh kỳ ngàn năm văn hiến. Hơn một nghìn năm lịch sử, những con phố cổ, phố cũ vẫn hiện diện giữa lòng Thủ đô như chứng nhân của lịch sử. Không chỉ là nơi buôn bán tấp nập, phố cổ còn lưu giữ nếp sống, nghề truyền thống, kiến trúc và cả cốt cách thanh lịch của người Tràng An.
  • Hà Nội phát huy giá trị văn hóa trong phát triển du lịch an toàn, bền vững
    Không chỉ chú trọng nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và bảo đảm an toàn cho du khách, Hà Nội đang định hướng phát triển du lịch theo chiều sâu văn hóa, lấy bản sắc Thủ đô làm nền tảng để hình thành những sản phẩm đặc trưng, giàu trải nghiệm và sức hấp dẫn. Những yêu cầu vừa được UBND thành phố Hà Nội đặt ra tiếp tục cho thấy quyết tâm xây dựng ngành du lịch Thủ đô theo hướng chuyên nghiệp, văn minh và bền vững.
Dấu xưa chuyện cũ Thăng Long “ Hà  Nội: Lý Nam Аế xây thà nh Vạn Xuân
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO