Dấu xưa chuyện cũ Thăng Long “ Hà  Nội: Lý Nam Аế xây thà nh Vạn Xuân

PGS. Lê Văn Lan| 28/07/2014 20:37

NHN Online - Lý Nam Аế là  cách gọi tắt của Lý Nam Việt Аế. Аó là  danh hiệu của một người họ lý. Tên thì có ba cách đọc: Bôn, Bí, Phần. Gọi cách nà o cũng được. Vì đửu có nghĩa đẹp ( Bôn là  dũng sĩ, Bí là  rực rỡ, Phần là  to lớn).

Trước kia trong sử­ sách, thông dụng hay dùng là  Lý Bôn. Ngà y nay thường gọi là  Lý Bí. Lý Bí sinh và o năm cuối của thế kỉ thứ V, năm 499 và  trở thà nh anh hùng dân tộc và o giữa thế kỉ VI.

Khởi đầu là  việc dừng cử khởi nghĩa và o năm 52 chống lại nhà  Lương ở phương Bắc sang đô hộ nước Аại Việt. Аó là  cuộc khởi nghĩa toà n dân có rất nhiửu anh tà i, dũng sĩ khắp nơi kéo vử ủng hộ. Văn có Tĩnh Thiửu, Triệu Túc. Võ có Phạm Tu, Lý Phúc Man. Và  nà o là  Lý Hùng, Lý Thiên Bảo, đặc biệt là  Triệu Quang Phục ( chính là  con trai của Triệu Túc, sau nà y sẽ được kế tục Lý Bí trở thà nh thủ lĩnh Triệu Việt Vương).

Cuộc khởi nghĩa thà nh công sau hai năm đánh Nam dẹp Bắc gian khổ, nhưng oanh liệt. Thế là  đầu mùa xuân và o tháng Giêng năm 544, một đại lễ oai hùng đã diễn ra, dẫn theo một loạt sự kiện trọng đại, chưa từng thấy. Аặc biệt đửu là  nhũng miửn trung tâm của đất nước lúc bấy giử. Sau nà y chính là  đất Thăng Long “ Hà  Nội.

Аầu tiên là  lễ đăng quang lên ngôi Hoà ng đế của thủ lĩnh Lý Bí. Аây là  lần đầu tiên một người nước Việt xưng Аế. Trước đây từ Hùng Vương, An Dương Vương, đến Trưng Nữ Vương đửu chỉ là  xưng vương thôi. Thì ai chả biết, Аế hay Vương cũng đửu là  vua cả! Nhưng lại có một thứ luật không thà nh văn lúc bấy giử là : vua trong thiên hạ ai muốn xưng Vương “ thậm chí là  Đại vương cũng được. Nhưng, duy nhất chỉ có một người có quyửn xưng Аế thôi, ấy là  Hoà ng đế nước Trung Hoa ở phương Bắc. Vì thế Lý Bí là  người đầu tiên ở phương Nam  xưng Аế cực kì quan trọng. các danh hiệu Lý Nam Việt Аế tuy chỉ là  danh hiệu, nhưng ý nghĩa lại là : Tôi “ họ Lý ( tên Bí) ở nước Việt, phương Nam, là m Hoà ng Аế là  bình đẳng ( tự giác, tự hà o, tự tôn) dân tộc với Hoà ng Аế phương Bắc.

Vậy là  vị Hoà ng Аế nước Việt phương Nam sau khi đăng quang đã tiếp tục thể hiện tinh thần độc lập, tự cường, bằng việc đặt tên cho nước. Lệnh ban bố Quốc hiệu Vạn Xuân, cũng mang ý nghĩ như danh hiệu Lý Nam Аế. Bởi mùa xuân là  cả vạn mùa xuân. Thế thì sự tươi tốt ấy sẽ trường tồn, vĩnh cử­u.

Có Quốc hiệu đẹp như thế rồi, bây giử đến việc tiếp theo là  đặt tên kinh đô ( thủ đô). Nhưng sử­ cũ chép rõ là : có xây Аà i vạn xuân là m chỗ triửu hội trăm quan. Thế thì cái Аà i vạn xuân nà y cũng chính là  một hình thái kinh đô( thủ đô) rồi. Và  như thế ở đây thêm một điểm giống thời Hùng Vương, tên nước là  Văn Lang. Lý Nam Аế khi lấy tên Vạn Xuân đặt cho cả tên nước lẫn tên kinh đô thì đó chính là  việc kế tục truyửn thống: Аô hiệu cũng là  Quốc hiệu.

Trung tâm hà nh chính, chính trị với Аô hiệu là  Vạn Xuân liửn đấy còn được Lý Nam Аế tạo dựng cho một trung tâm văn hóa nữa “ đó chính là  ngôi chùa Khai Quốc ( mở nước) mang ý nghĩa mở mang đất nước, mở mang đô thà nh Vạn Xuân. Аồng thời, cái tên nà y được mở ra truyửn thống đặt các tên tiếp theo cho ngôi chùa cổ (lâu đời) nhất của Thăng Long “ Hà  Nội từ 1500 năm vử trước, đã thể hiện đầy đủ ý nghĩa và  thà nh phần một đô thị do Lý Nam Аế khai sáng, từ giữa thế kỷ VI để cho Lý Thái Tổ và  chính thức khai sinh và o năm 1010.

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • “Lấm lưng, trắng bụng” trong Lễ hội truyền thống vật làng Sình
    Đông đảo người dân và du khách thập phương đến khu vực Đình làng Lại Ân (phường Dương Nỗ, TP Huế) xem cổ vũ Lễ hội truyền thống vật làng Sình và xem các đô vật hạ đối phương “lấm lưng, trắng bụng”.
  • Ngày thơ Hà Nội 2026 với chủ đề "Vươn mình ra biển lớn"
    Trong chuỗi hoạt động của Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 năm 2026 trên phạm vi cả nước, Ngày thơ Hà Nội sẽ được tổ chức vào ngày 1/3/2026 (tức ngày 13 tháng Giêng năm Bính Ngọ) tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Với chủ đề “Vươn mình ra biển lớn”, Ngày thơ Hà Nội do Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội và Hội Nhà văn Hà Nội tổ chức tiếp tục thể hiện vị thế của Hà Nội đồng thời góp phần tôn vinh các giá trị của thi ca.
  • Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24: Sự kết hợp giữa thi ca và không gian biển cả
    Ngày thơ Việt Nam lần thứ 24 năm 2026 với chủ đề “Trước biển lớn” sẽ diễn ra vào ngày 3/3/2026 (ngày Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ) tại phường Bãi Cháy và phường Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Sự kiện do Hội Nhà văn Việt Nam và UBND tỉnh Quảng Ninh đồng tổ chức.
  • Hà Nội đẩy mạnh hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026 – 2030
    UBND Thành phố Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 790/QĐ-UBND ngày 14/02/2026 về việc phê duyệt Chương trình hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026 – 2030. Chương trình góp phần hạn chế rủi ro pháp lý, tăng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh. Đồng thời phát huy vai trò của UBND các cấp, đặc biệt là UBND xã, phường trong việc tiếp cận, hỗ trợ pháp lý trực tiếp...
  • Lãnh đạo phường Tây Hồ trao quà chúc thọ, mừng thọ Người cao tuổi Xuân Bính Ngọ 2026
    Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, trong không khí ấm áp, nghĩa tình của những ngày đầu năm mới, lãnh đạo phường Tây Hồ đã tổ chức các đoàn công tác tới thăm hỏi, trao quà chúc thọ, mừng thọ Người cao tuổi (NCT) trên địa bàn.
Đừng bỏ lỡ
  • [Video] Mục đích, ý nghĩa của cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031
    Hướng tới cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Sở Tư pháp Thành phố Hà Nội đã xây dựng và phát hành các video tuyên truyền về nội dung này. Tạp chí Người Hà Nội trân trọng giới thiệu video mục đích, ý nghĩa của cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 để nhân dân và cử tri Thủ đô nắm vững các quy định của pháp luật, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình trong sự kiện trọng đại của đất nước diễn ra vào ngày 15/3/2026.
  • [Video] Tiêu chuẩn đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2026 - 2031
    Theo Quy định tại Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 phải đáp ứng tiêu chuẩn chung, như: có trình độ học vấn, chuyên môn, có đủ năng lực, sức khỏe, kinh nghiệm công tác và uy tín để thực hiện nhiệm vụ; liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân, được Nhân dân tín nhiệm...
  • "Con đĩ đánh bồng": Điệu múa đặc sắc tại hội làng Triều Khúc
    Chiều mùng 9 tháng Giêng (25/2), lễ hội làng Triều Khúc chính thức khai hội tại phường Thanh Liệt (Hà Nội) và kéo dài đến hết ngày 12 tháng Giêng. Ngay ngày đầu khai hội, điệu múa trống bồng độc đáo đã trở thành tâm điểm, thu hút đông đảo người dân và du khách.
  • Phim "Mùi phở" chuẩn bị được công chiếu ở nhiều quốc gia
    Bên cạnh câu chuyện gia đình giàu cảm xúc, Mùi Phở còn tạo dấu ấn ở phần âm nhạc mang âm hưởng dân gian truyền thống. Khán giả được thưởng thức những màn hát chầu văn, hát xẩm đặc trưng do nghệ sĩ Xuân Hinh thể hiện, góp phần làm nổi bật màu sắc dân gian Bắc Bộ. Phim sẽ phát hành toàn cầu, với sự đồng hành của 3388 Films tại các thị trường Âu, Mỹ, Úc, Nhật và Lotte Entertainment cho các thị trường quốc tế còn lại.
  • Phường Cửa Nam chuẩn bị kỹ lưỡng cho cuộc bầu cử ĐBQH và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031
    Thông tin từ Ủy ban Bầu cử phường Cửa Nam (TP. Hà Nội), thực hiện chỉ đạo của Trung ương và Thành phố, phường Cửa Nam đã chuẩn bị kỹ lưỡng các điều kiện để tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra ngày 15/3/2026.
  • [Podcast] Tản văn: Xa quê nhớ Tết
    Một ngày cuối năm không có mưa phùn, không có khói sương Hà Nội, không có hoa đào và bánh chưng xanh chỉ có tuyết rơi trắng xóa ngoài cửa sổ, trong nhà là cây thông noel, rượu whisky, chocolate và hạt dẻ rừng. Những ngày này trong khung cảnh này, mỗi người con xa xứ lại nhớ về quê hương nhiều hơn...
  • Nét đẹp văn hóa Lễ hội Đền Huyền Trân “Ngưỡng vọng Tiền nhân - Dấu thiêng mở cõi”
    Người dân và du khách về núi Ngũ Phong phường An Cựu (TP Huế) tham gia Lễ hội Đền Huyền Trân “Ngưỡng vọng Tiền nhân - Dấu thiêng mở cõi” để tưởng nhớ đến người có công lao trong sự nghiệp mở mang bờ cõi phía Nam.
  • Văn hóa, tri thức và sức khỏe trở thành nguồn lực quan trọng phát triển nhanh, bền vững của Thủ đô
    Ngay sau khi kết thúc Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TƯ, ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về "Phát triển kinh tế nhà nước" và Nghị quyết số 80-NQ/TƯ, ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về "Phát triển văn hóa Việt Nam", sáng 25/2, Thành ủy Hà Nội đã tổ chức Hội nghị quán triệt, triển khai Chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội thực hiện các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị.
  • Lễ dâng hương khai Xuân Bính Ngọ 2026 tại Hoàng thành Thăng Long
    Sáng nay, ngày 25/02/2026 (tức mùng 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ), Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội long trọng tổ chức "Lễ dâng hương khai Xuân Bính Ngọ 2026" tại di tích Điện Kính Thiên.
  • Tháo gỡ “điểm nghẽn”, xây dựng và phát triển TP Huế trở thành đô thị di sản
    TP Huế tái cấu trúc không gian đô thị và tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong công tác quy hoạch nhằm tạo dư địa phát triển mới, đồng thời bảo tồn và phát huy giá trị đặc thù của Cố đô.
Dấu xưa chuyện cũ Thăng Long “ Hà  Nội: Lý Nam Аế xây thà nh Vạn Xuân
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO