Đặt tên đường Vũ Đình Long ở Hà Nội: Cần thời gian!

Nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên, Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội cho biết, Vũ Đình Long sinh năm 1896, trong một gia đình có truyửn thống hiếu học, đồng thời cũng rất mê ca kịch dân ca. Năm 1921, ông đã cho in và trình diễn tại NH Lớn Hà Nội vở kịch Chén thuốc độc, mở mà n cho ngà nh kịch nói Việt Nam.

Tuy nhiên, đóng góp của Vũ Đình Long cho kịch nói Việt Nam không chỉ là ở những vở kịch đầu tay viết ra, mà còn ở sự Việt hóa của ông đối với những danh tác kịch nước ngoà i. Việc bản ngữ hóa các tác phẩm nước ngoà i trong quá trình tiếp nhận văn học, nhất là khi nửn văn học tiếp nhận ở một bực cấp thấp hơn so với nửn văn học được tiếp nhận, là một hiện tượng tự nhiên, bình thường.

à”ng quan niệm Việt Nam hóa là dịch hay phóng tác và đưa và o hoà n cảnh Việt Nam một bản kịch ngoại quốc. Và nguyên tắc Việt Nam hóa của ông là dịch sát nguyên văn hay dịch tự do tùy tiện, cố gắng giữ lấy thật nhiửu cái đẹp, cái hay của nguyên tác, thêm bớt, thay đổi, cắt xén... biến vở kịch nước ngoà i thà nh vở kịch Việt Nam. à”ng cho rằng: Một vở kịch Việt Nam hóa như thế có khuyết điểm, nhưng theo chủ quan của chúng tôi, thì cũng có một số ưu điểm đáng kể, là gần ta hơn, dễ thông cảm hơn, truyửn cảm mạnh và sâu sắc hơn, và dễ diễn xuất hơn là kịch dịch tháº³ng theo nguyên bản. Quả thực, đọc các vở kịch Việt hóa của Vũ Đình Long thấy như được sống trong khung cảnh Việt Nam, với những câu chuyện lịch sử và đời sống Việt Nam, với những tâm tình của con người Việt Nam. Năm 2009, một tuyển tập kịch Vũ Đình Long đã được xuất bản, ghi công ông là người viết vở kịch nói đầu tiên của nửn sân khấu hiện đại Việt Nam.

Bên cạnh sự khai phá một bộ môn kịch nghệ mới cho nước nhà , Vũ Đình Long còn cả một sự nghiệp to lớn cũng mang tính chất khai phá trong lĩnh vực xuất bản và báo chí. à”ng đã thực thi được một mô hình báo chí và xuất bản theo kiểu hiện đại của thế giới, từ đó đã đóng góp không nhử cho sự phát triển của văn chương và báo chí nước nhà đầu thế kỷ 20, khi xã hội Việt Nam đang chuyển mình phát triển theo quử¹ đạo hiện đại hóa.

Công lao của ông vử kịch nghệ và xuất bản, báo chí xứng đáng được trân trọng ghi nhận, tôn vinh. Kỷ niệm 115 năm sinh của Vũ Đình Long - kịch tác gia, ông chủ báo, ông chủ xuất bản, kỷ niệm 90 năm vở kịch nói đầu tiên Chén thuốc độc là dịp để chúng ta nhìn lại cuộc đời và sự nghiệp của ông, và đử nghị với TP Hà Nội có một hình thức tôn vinh ông, như đặt một tên trường hay tên đường, hay khôi phục ngôi nhà cũ của ông ở quê, thà nh một địa chỉ văn hóa. Kính trọng công đức văn hóa tiửn nhân là mở đường cho các thế hệ tương lai.

Trước đử xuất nà y của Hội Nhà văn Hà Nội, PGS, TS Phạn Quang Long- Giám đốc Sở văn hóa Thể thao và Du lịch Hà Nội cho biết, Hà Nội là Thủ đô nên việc đặt tên đường phố chúng tôi không chỉ chọn trong giới hạn là những danh nhân người Hà Nội. Đặt tên đường Vũ Đình Long là việc cần là m, rất tốt. Tuy nhiên, hiện nay, vẫn còn hơn 400 danh nhân của cả nước đang chử có quyết định đặt tên đường phố ở Hà Nội mà cụ nà o cũng rất xứng đáng. Mỗi khi HĐND Thà nh phố họp, chúng tôi đửu nêu vấn đử nà y để lãnh đạo thà nh phố quyết định. Nhưng, chúng tôi sẽ cố gắng cao nhất để thực hiện đử xuất trên. Vấn đử là hãy cho chúng tôi thời gian...