Bảo vệ NTD khửi thế yếu với các thương nhân là  trọng tâm

• Xây dựng luật cần phải có sự hợp tác nhiửu phía

• Luật phải cân bằng lợi ích giữa người tiêu dùng và  doanh nghiệp

Luật bảo vệ NTD cần phải đóng vai trò trung tâm

Tại hội nghị Lấy ý kiến Dự thảo Luật bảo vệ người tiêu dùng lần 3, ngà y 18/8, tại Hà  Nội, Ths. Trần Thị Quang Hồng - Viện Khoa học pháp lý đánh giá: Trách nhiệm của các bên chủ thể liên quan trong bảo vệ NTD được quy định tương đối đầy đủ và  cơ chế cụ thể để bảo vệ quyửn lợi cho NTD đã được xác lập dựa trên quan điểm quan trọng là  NTD có vị trị yếu thế hơn trong mối quan hệ với các thương nhân. Аây là  những thà nh công thực sự của dự thảo.

Hội nghị lần 3 lấy ý kiến dự thảo luật BVNTD (Ảnh Thiên Trường).

Tuy nhiên, bà  Hồng cũng góp ý, Luật bảo vệ NTD không thể thay thế cho tất cả các văn bản pháp luật, nhưng luật nà y cần phải đóng vai trò trung tâm trong hệ thống văn bản pháp luật vử bảo vệ NTD. Аiửu nà y đòi hửi Luật bảo vệ NTD phải thể chế hoá được những yêu cầu tối thiểu và  cơ bản nhất cho việc bảo vệ NTD, xác lập các quy định mang tính nửn tảng để là m cơ sở cho các yêu cầu bảo vệ NTD trong các văn bản pháp luật chuyên ngà nh.

Trên quan điểm nà y, bà  Hồng cho rằng: Dự thảo luật lần 2 nà y cần thay đổi cách tiếp cận vử trách nhiệm của thương nhân. Thay vì cách quy định mang tính viện dẫn rằng thương nhân có trách nhiệm Chấp hà nh đầy đủ các quy định của pháp luật vử bảo đảm an toà n sản phẩm thì cần rõ rà ng và  bao quát hơn: Thương nhân trong phạm vi hiểu biết và  khả năng của mình, có trách nhiệm đảm bảo các sản phẩm cung cấp cho NTD là  an toà n.

Chỉnh sử­a như vậy vừa đảm bảo để luật chuyên ngà nh khác cụ thể hoá vừa đảm bảo được khi thương nhân không thuộc đối tượng điửu chỉnh của luật chuyên ngà nh nà o đó thì trách nhiệm bảo vệ NTD vẫn luôn luôn tồn tại và  rà ng buộc với họ. Mặc khác, mặc dù quan điểm Luật bảo vệ NTD là  trọng tâm nhưng khi có sự khác nhau giữa Luật bảo vệ NTD và  luật khác thì áp dụng các quy định bảo vệ NTD cao hơn.

à”ng Nguyễn Hồng Hạnh, Viện trưởng Viện khoa học Pháp lý, Bộ tư Pháp cũng cho rằng: Аại bộ phận công chúng mất thông tin rất lớn, bởi vậy bảo vệ NTD trong bối cảnh đó rất khó khăn. Аặc biệt, hệ thống pháp luật của ta đan xen nhau rất nhiửu, có tính đa cấp độ, đa lĩnh vực, vì vậy xác định Luật bảo vệ NTD ở vị trí nà o là  rất khó khăn, vì vậy cần phải thiết lập rõ rà ng hơn.

Аại bộ phận công chúng mất thông tin rất lớn (Ảnh Thiên Trường)

Thủ tục hoà  giải, khiếu kiện cần rõ rà ng

Nguyễn Duy Tiến, Vụ Pháp luật Văn phòng Quốc hội đóng góp ý kiến rằng: Cơ quan bảo vệ NTD là  cơ quan quản lý nhà  nước thì phải quy định rõ đó là  cơ quan cấp nà o, Bộ hay thuộc Bộ. Theo tôi phải là  cơ quan Bộ, vì các cơ quan bên dưới chỉ là  giúp việc cho Bộ.

Hòa giải quy định hiện nay rất khó. Cái gọi là  hòa giải, ở nước ngoà i, quy định là  trung tâm độc lập, nằm ngoà i trọng tà i và  tòa án. Phải bảo đảm được tính bí mật, phải quy định rõ phạm vi hòa giải đến đâu, mức độ hòa giải, phí hoạt động... có nên xây dựng 1 văn bản pháp luật liên quan đến hòa giải giống như đối với trọng tà i.

Bà  Vũ Thị Minh Hồng - Uỷ ban Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam, cho rằng: Trong Dự thảo luật cũng đử ra một số cách thức xử­ lý như hoà  giải, tọng tà i kinh tế, toà n án. Аây là  những cách rất đúng nhưng NTD không hử hy vọng, bởi riêng việc đưa nhau ra toà  đã là  cách rất vất vả với NTD bởi những thủ tục phức tạp. Không ít trường hợp NTD phải nobby chỗ nọ chỗ kia hoặc phải gọi điện cho người thân thuộc cơ quan Nhà  nước để bớt vất vả.

Do đó, Luật cần quy định rất rõ rà ng những thủ tục giải quyết với mục tiêu nhanh, đơn giản, ít tốn kém cho NTD, chú trọng việc NTD muốn giải quyết tại chỗ. Khuyến khích cách giải quyết có lợi nhất cho NTD.

Nói vấn đử khởi kiện, ông Nguyễn Thanh Toản - Phó Giám đốc Sở Công thương Vĩnh Phúc nhấn mạnh quan điểm: Dự thảo không nên quy định cơ quan bảo vệ  NTD xử­ lý khi hà nh vi vi phạm ảnh hưởng tới sức khoẻ, tính mạng của số lượng lớn NTD bởi khi ảnh hưởng tính mạng thì chết một người cũng là  nghiêm trọng. Hay không nên quy định việc tổ chức bảo vệ NTD có quyửn khởi kiện khi Có ít nhất 100 NTD tham gia khởi kiện vì có khi số lượng ít hơn 100 nhưng tính chất của sự việc lại rất nghiêm trọng.

Nhiửu ý kiến cho rằng không nên quy định trên 100 người cùng ký và o đơn kiện với được khởi kiện. (Ảnh Thiên Trường) 

Có thể rất đông NTD bị ảnh hưởng nhưng không ai kiện (vì đối với mỗi cá nhân thì sự ảnh hưởng là  nhử, ví dụ mua một chai mắm kém chất lượng nhưng sự thu lợi bất chính của doanh nghiệp lại rất lớn) nên Dự thảo Luật cũng cần đưa ra cách thức để đông đảo NTD có thể đòi được quyửn và  lợi ích chính đáng của mình. Аó cũng là  quan điểm của ông Nguyễn Việt Hùng - Sở Công thương Hà  Nội.

Bà  Vũ Thị Minh Hồng cho biết thêm: Dự thảo còn quá chung chung nên cần quy định rõ trách nhiệm của người sản xuất và  người cung cấp hà ng hoá, trách nhiệm liên đới của chuỗi cung cấp hà ng hoá. 

Аòi lại quyửn lợi cho NTD là  một việc không hử dễ dà ng đối với chính NTD và  cơ quan Nhà  nước, tuy nhiên Dự thảo Luật chưa đưa ra cách thức xác định thiệt hại khi NTD bị ảnh hưởng. ThS Trần Thị Quang Hồng ví dụ: NTD dùng nước tương có 3-MCPD thì xác định thiệt hại cho từng NTD thế nà o là  rất khó, trong khi cả cộng đồng cũng bị ảnh hưởng, nên Luật cần cụ thể cho những trường hợp dù khó nhưng rất phổ biến nà y. Cần phải đi đến tận cùng sự và  triệt để khi quy định các hà nh vi gây hại cho người tiêu dùng bởi thực tế cho thấy sự thua thiệt quá nhiửu của từng NTD và  cộng đồng.