Bảo tồn văn hóa cồng chiêng bản Mường

HNM| 10/06/2016 08:59

NHN Online - Những tiếng chiêng trầm bổng ngân vang từ Nhà  văn hóa thôn Lập Thà nh (xã Phú Mãn, huyện Quốc Oai, TP Hà  Nội) tuy còn ngắt quãng, nhưng học viên ai nấy đửu chăm chú, cố gắng học để bảo tồn giá trị văn hóa cồng chiêng của bản Mường...

Tham gia lớp học, Nguyễn Kim Chi (thôn Аồng Và ng, xã Phú Mãn) cho biết, khi học phải luôn lắng nghe thầy giảng, vì chỉ mất tập trung một chút là  không thể hòa nhịp theo cả dà n chiêng 12 chiếc. "Qua lớp học, em hiểu hơn cái hay, cái quý của âm sắc cồng chiêng và  ý nghĩa sâu xa của các bà i cồng chiêng" - Nguyễn Kim Chi chia sẻ. Còn Аinh Thị Chiến (thôn Аá Thâm, xã Аông Xuân) cho biết, từ nhử đến giử mới chỉ được nghe các nghệ nhân đánh chiêng và o dịp lễ hội, chứ chưa được học. Theo Chiến, học đánh chiêng khó nhưng cà ng học cà ng thấy thú vị. 

Hà ng trăm năm qua, các thế hệ người Mường ở các xã vùng đồng bà o dân tộc thiểu số huyện Quốc Oai đã gìn giữ, phát huy những nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Mường. Аối với họ, cồng chiêng không chỉ đơn thuần là  nhạc cụ mà  đã trở thà nh giá trị văn hóa tinh thần không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt cộng đồng. Tiếng cồng, tiếng chiêng âm vang trong mỗi bản, là ng đã trở thà nh những hình ảnh quen thuộc, gần gũi, gắn liửn với tâm hồn và  đời sống văn hóa tinh thần của bà  con dân tộc Mường. Trong ngà y Tết cổ truyửn, lễ hội đầu xuân, ngà y vui của bản, là ng, dòng họ hay những chương trình văn hóa, văn nghệ của đồng bà o Mường nơi đây đửu không thể thiếu những âm thanh trầm bổng của cồng chiêng. Tuy nhiên, đáng lo ngại hiện nay là  những người biết đánh cồng chiêng trong cộng đồng người Mường ở đây không còn nhiửu và  đửu đã cao tuổi. Ở xã Phú Mãn có Nghệ nhân Аinh Thị Khoai, đã hơn 80 tuổi, còn ở xã Аông Xuân thì có Nghệ nhân Bùi Mạnh Chử­, cũng gần 80 tuổi. Аội ngũ kế cận các nghệ nhân nà y ngà y cà ng ít đi.

à”ng Bùi Thanh Bình, Giám đốc Bảo tà ng Di sản văn hóa Mường, người trực tiếp tham gia giảng dạy nhận định: "Cồng chiêng là  biểu tượng tinh túy nhất của nghệ thuật dân gian dân tộc Mường. à‚m nhạc cồng chiêng và  sinh hoạt văn hóa cồng chiêng là  di sản văn hóa quý giá của người Mường và  được sử­ dụng rộng rãi trong nhiửu sự kiện. Từ khi sinh ra đến khi chết đi, người Mường đửu hòa trong âm thanh của cồng chiêng. Người Mường ai cũng biết vử cồng chiêng, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ và  biết sử­ dụng nhạc cụ đặc biệt của dân tộc mình". 

Trong huyện Quốc Oai, số lượng cồng chiêng Mường hiện còn lại không nhiửu, đửu trong tình trạng cũ, tiếng cồng chiêng không còn được tròn. Tại xã Аông Xuân, nơi được đánh giá là  có đội cồng chiêng hoạt động sôi nổi nhất huyện Quốc Oai cũng không lưu giữ được mỗi thôn có một bộ cồng chiêng 12 chiếc. Bí thư Chi bộ thôn Аồng Bèn 2 (xã Аông Xuân) Nguyễn Thị Viện chia sẻ: "Việc mở các lớp truyửn dạy cồng chiêng nhằm giúp bà  con hiểu và  biết cách đánh cồng chiêng, qua đó góp phần bảo tồn, phát huy không gian văn hóa cồng chiêng của bản Mường. Song cũng rất cần sự quan tâm hơn nữa của huyện và  thà nh phố để mỗi thôn sẽ được đầu tư một bộ cồng chiêng tốt, đồng bộ, để tiếng chiêng được nối dà i".

Nhận thức rõ việc cần bảo tồn và  gìn giữ những nét văn hóa truyửn thống, Huyện ủy, HАND, UBND huyện Quốc Oai đã quan tâm, chỉ đạo Phòng Dân tộc huyện mua thêm 3 bộ cồng chiêng và  mời giảng viên vử giảng dạy cho 44 học viên. Trưởng phòng Dân tộc huyện Quốc Oai Nguyễn Văn Vinh cho biết: "Аể bảo tồn, lưu giữ và  phát huy giá trị truyửn thống, đồng thời tiến hà nh phục hồi và  giữ gìn các sinh hoạt văn hóa cồng chiêng, trước mắt, huyện chú trọng mở lớp truyửn dạy đánh chiêng, chỉnh chiêng cho đồng bà o". Hy vọng, từ những lớp học, trong tương lai không xa, tiếng chiêng lại ngân vang trên vùng đất đồng bà o dân tộc Mường của Quốc Oai để mời gọi, thúc giục bà  con hăng hái thi đua lao động sản xuất, xây dựng bản là ng ngà y cà ng ấm no, hạnh phúc...

(0) Bình luận
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Hội thảo Khoa học Quốc gia “Phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Lý luận và thực tiễn tiếp cận từ Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị”
    Vào ngày 15 tháng 4 năm 2026, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội sẽ tổ chức một hội thảo khoa học quốc gia tập trung vào việc phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới, dựa trên Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Mục đích chính là đưa nghị quyết vào thực tiễn, tạo ra một diễn đàn để chia sẻ kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm phát triển văn hóa.
  • Hơn 2.000 nghệ sĩ sẽ hội tụ trong chương trình nghệ thuật “Âm vang Tổ quốc”
    Vào lúc 20h ngày 28/4/2026 tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) sẽ diễn ra chương trình nghệ thuật “Âm vang Tổ quốc”. Sự kiện do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chỉ đạo, Đài Truyền hình Việt Nam, UBND Thành phố Hà Nội và Công ty Cổ phần Netmedia phối hợp thực hiện, mở đầu chuỗi chương trình chính luận đặc biệt “Tự hào là người Việt Nam” năm 2026.
  • Châu Tuấn - một giọng thơ lạ giàu liên tưởng siêu nghiệm
    Châu Tuấn là một tên tuổi lạ của làng thơ Việt đương đại. Anh sống khá ẩn dật, kín đáo trong môi trường văn nghệ. Dường như Châu Tuấn coi việc làm thơ là một nghệ thuật của ngôn ngữ chữ viết, viết cho riêng mình và bè bạn. Anh đến với thơ lặng lẽ, thanh thản và tự nhiên, tự tại như hít thở không khí hằng ngày.
  • [Podcast] Thú chơi cờ tướng của người Hà Nội
    Hà Nội – Thành phố Vì hòa bình, Thủ đô của lương tri và phẩm giá con người, đâu đó, giữa dòng chảy phát triển và hội nhập toàn cầu, vẫn có những khoảnh khắc rất riêng, nơi người dân tìm thấy niềm vui từ những thú chơi đã gắn bó suốt bao năm tháng. Chỉ cần đi qua góc phố, ngõ nhỏ hay công viên với những tán cây xanh tỏa bóng mát, ta dễ dàng bắt gặp những người đàn ông với ánh mắt chăm chú, xung quanh là những khán giả bàn luận sôi nổi với bàn cờ tướng. Và, cờ tướng tại Hà Nội từ lâu không chỉ là thú chơi tao nhã, bình dị mà còn gợi nhiều ký ức, nơi lưu giữ những giá trị văn hóa và cả sự thanh lịch của người Tràng An.
  • Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới
    Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đã ký ban hành Đề án số 05-ĐA/TU ngày 01/4/2026 về nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp ủy đảng; phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu trong kỷ nguyên mới. Đề án nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực cầm quyền, qua đó phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.
Đừng bỏ lỡ
  • Chuẩn bị khai hội chùa Tây Phương năm 2026
    Lễ hội chùa Tây Phương năm 2026 diễn ra trong 5 ngày, từ ngày 20 - 24/4 (tức 4 - 8/3 âm lịch) tại di tích quốc gia đặc biệt chùa Tây Phương - một trong những công trình kiến trúc Phật giáo tiêu biểu của Hà Nội.
  • Vở kịch “Pygmalion” do Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội dàn dựng sẽ tham dự liên hoan quốc tế
    Vào tháng 5 này, vở kịch “Pygmalion” của George Bernard Shaw, do Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội dàn dựng sẽ tham dự Liên hoan các trường đào tạo Sân khấu châu Á lần thứ VIII - 2026 (ATEC) tại Bắc Kinh, Trung Quốc.
  • Phê duyệt Đề án “Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”
    Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng ký ban hành Quyết định số 611/QĐ-TTg ngày 04/4/2026 phê duyệt Đề án “Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”.
  • Từ “Chào con” đến “mẹ đây”: Lời chào tới hai thế giới
    Có lẽ, trước khi con người học cách gọi tên thế giới, thế giới đã kịp cúi xuống thì thầm gọi con người bằng tình yêu. Tình yêu ấy dường như ở ngay đây - trong khoảnh khắc sinh linh chào đời. Ở giây phút mong manh ấy, sự sống bắt đầu. Bài thơ “Chào con, mẹ đây” của Huỳnh Mai Liên đã chạm vào đúng miền nguyên sơ đó - nơi đời người mở ra bằng một tiếng gọi dịu dàng, vừa đón một sinh linh bước vào thế giới, vừa đánh thức một con người khác bên trong người mẹ.
  • Những thanh âm "kể chuyện Hà Nội" từ Nhà Bát Giác
    Chiều 5/4, tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ, chương trình “Âm nhạc cuối tuần” do NSƯT Quyền Văn Minh và các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club trình diễn đã vang lên trong không gian di sản mở, nơi âm nhạc không chỉ được biểu diễn mà còn được “sống” cùng công chúng.
  • Cuộc thi “Di sản trong mắt em”: Sân chơi nghệ thuật dành cho thiếu nhi
    Nằm trong khuôn khổ Cuộc thi Mỹ thuật Thiếu nhi Việt Nam 2026 “Di sản trong mắt em”, sáng 5/4, tại Bảo tàng Hà Nội, Xưởng nghệ thuật Art Tree phối hợp với Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức chương trình trải nghiệm sáng tạo nghệ thuật dành cho thiếu nhi khám phá và tái hiện di sản văn hóa qua lăng kính hội họa.
  • Phim điện ảnh "Ma Xó" khai thác truyền thuyết tâm linh trong dân gian Việt Nam
    Tác phẩm đầu tay của đạo diễn Phan Bá Hỷ lựa chọn chất liệu truyền thuyết và những câu chuyện lưu truyền trong dân gian. Theo quan niệm tâm linh Á Đông, ma xó là vong linh của những người chết đột ngột, chết oan khuất hoặc không được thờ cúng đầy đủ...
  • Dịu dàng tháng Tư
    Tháng Tư Hà Nội thật đẹp! Có người nói tháng Tư như người con gái mới biết yêu, cũng dỗi hờn, đỏng đảnh. Cũng có người lại bảo tháng Tư như người phụ nữ mặn mà, đằm thắm nét duyên. Có lẽ đều đúng cả. Bởi tháng Tư Hà Nội như mang trong mình đủ đầy tiết trời của bốn mùa: xuân, hạ, thu, đông.
  • Điểm hẹn của những thanh âm sáng tạo
    Chiều Chủ nhật, ngày 5/4, vào lúc 15h30, không gian quen thuộc tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ (Hà Nội) sẽ tiếp tục vang lên những giai điệu đặc sắc trong khuôn khổ chương trình “Âm nhạc cuối tuần” – một hoạt động nghệ thuật định kỳ đang dần trở thành điểm hẹn văn hóa hấp dẫn giữa lòng Thủ đô.
  • Nghệ sĩ Đức Hiếu giành giải Nhất Liên hoan nghệ thuật châu Á - Thái Bình Dương 2026
    Theo thông tin từ Bộ VH,TT&DL, trong khuôn khổ Liên hoan Nghệ thuật châu Á – Thái Bình Dương 2026 vừa diễn ra tại Thành Đô (Trung Quốc), nghệ sĩ Việt Nam Nguyễn Đức Hiếu xuất sắc vượt qua hàng trăm thí sinh đến từ nhiều nơi trên thế giới, lọt vào vòng chung kết và cán đích ở vị trí cao nhất.
Bảo tồn văn hóa cồng chiêng bản Mường
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO