Bảo tồn và phát huy giá trị Di tích Quốc gia đặc biệt gò Đống Đa

Toàn cảnh cuộc hội thảo - Ảnh: Đặng Thủy

Di tích gò Đống Đa gắn với chiến công lẫy lừng của nghĩa quân Tây Sơn đã trở thành biểu trưng cho chiến thắng và lòng nhân hậu của dân tộc Việt Nam. Năm 1962, di tích gò Đống Đa là một trong 12 di tích tiêu biểu đầu tiên của Thủ đô Hà Nội được Bộ Văn hóa Thông tin nay là Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích cấp Quốc gia. Năm 1989 trong dịp kỷ niệm 200 năm chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa, TP. Hà Nội đã cho phép thành lập Công viên văn hóa Đống Đa bao gồm quần thể gò Đống Đa, tượng đài vua Quang Trung và các công trình phụ trợ.

Năm 2019, nhân kỷ niệm 230 năm chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa (1789 – 2019), di tích Gò Đống Đa được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân Thủ đô Hà Nội nói chung, người dân quận Đống Đa nói riêng mà còn một là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử hình thành và phát triển của di tích.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, ông Võ Nguyên Phong, Phó Bí thư Quận ủy Đống Đa, Chủ tịch UBND quận Đống Đa nhấn mạnh: “Mục đích của cuộc hội thảo khoa học này nhằm tiếp tục khẳng định những giá trị to lớn của Di tích lịch sử gò Đống Đa, đánh giá khách quan khoa học thực trạng công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích Gò Đống Đa, từ đó đưa ra những giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị cao nhất của di tích góp phần vào công tác giáo dục truyền thống phát triển kinh tế xã hội văn hóa du lịch của địa phương”.

30 tham luận tại hội thảo tập trung làm sáng tỏ giá trị của khu di tích cả trên phương diện lịch sử và văn hóa, công tác bảo tồn tôn tạo cũng như phát huy giá trị của di tích.Nhìn lại lịch sử khu di tích Đống Đa sau 230 năm, PGS.TS Đinh Quang Hải, Viện trưởng Viện Sử học Việt Nam khẳng định gò Đống Đa là một trong 13 gò còn lại ghi chiến công hiển hách của người anh hùng Quang Trung – Nguyễn Huệ. Chiến thắng Đống Đa năm 1789 là biểu tượng của sức mạnh dân tộc Việt Nam trong đấu tranh chống giặc ngoại xâm, biểu tượng của tài nghệ quân sự của hoàng đế Quang Trung. Nhìn một cách tổng thể giá trị đích thực của di tích này là sự kết tinh của tinh thần thượng võ, tính nhân văn và cố kết cộng đồng.

Để phát huy giá trị của khu di tích, nhiều ý kiến tại hội thảo cho rằng khu di tích cần được bảo tồn tôn tạo một cách hoàn chỉnh, triển khai ngay quy hoạch tổng thể, tạo điểm nhấn tại một số địa điểm trong và ngoài di tích để phục vụ hoạt động trải nghiệm du lịch văn hóa tín ngưỡng, đa dạng hóa các hình thức truyền thông giới thiệu về di tích. Bên cạch đó, việc liên kết tổ chức các sự kiện khác nhau tại khu di tích, liên kết trong hoạt động phát triển du lịch văn hóa… cũng là vấn đề mà nhiều đại biểu dự hội thảo lưu ý.

“Việc tạo ra trong lòng khu di tích đến từ quá khứ một không gian văn hóa – công viên văn hóa lịch sử cũng có nghĩa là chúng ta đã tạo ra một địa điểm sống động – nơi chốn cho việc tương tác giữa con người và môi trường thiên nhiên, giữa con người với lịch sử. Thật đáng tiếc, với chức năng của Công viên văn hóa lịch sử gò Đống Đa lại rất thiếu các sự kiện có khả năng tạo nên các cơ hội cho sự trải nghiệm thực sự hấp dẫn” - PGS. TS Đặng Văn Bài – Phó Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa, Ủy viên Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia trăn trở.