Danh thắng & Di tích Hà Nội

Di tích Khâm Thiên - chứng tích B52 Mỹ huỷ diệt năm 1972 (quận Đống Đa)

Sơn Dương (t/h) 06/10/2023 15:19

Địa điểm: Trên nền các số nhà 47 - 49 - 51 phố Khâm Thiên thuộc phường Khâm Thiên, quận Đống Đa, Hà Nội.

le-gio-chung-287-nguoi-o-kham-thien-1.jpg
le-gio-chung-287-nguoi-o-kham-thien-6.jpg
Đài tưởng niệm những người dân Khâm Thiên bị bom Mỹ giết hại.

Trước thất bại nặng nề trong chiến lược “Việt Nam hoá chiến tranh” và bị những đòn tấn công liên tiếp của quân và dân miền Nam dịp Xuân - Hè 1972, đế quốc Mỹ đã tiến hành trở lại cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc nước ta với quy mô và mức độ ác liệt gấp nhiều lần trước. Hà Nội là điểm đánh tập trung của máy bay B52 Mỹ trong 12 ngày đêm, từ ngày 18 đến 30/12/1972.

Đêm 26/12/1972, đêm thứ chín Hà Nội rực lửa căm thù đánh trả quyết liệt máy bay Mỹ xâm phạm vùng trời Thủ đô. Lệnh sơ tán triệt để của thành phố đã được nhân dân thực hiện nghiêm túc. Tuy nhiên, trên đường phố Khâm Thiên dài 1.170m với hơn 30 ngõ ngách hai bên, gồm 17 khối dân phố, vẫn còn hàng nghìn người vì lẽ nào đó chưa đi được và những người có nhiệm vụ chiến đấu và phục vụ chiến đấu.

22 giờ 45 phút. Còi báo động vừa dứt. Tiếng máy bay ầm ì đã sôi lên cùng với lưới lửa phòng không tầm thấp, tầm cao nhất loạt nổ súng sáng đỏ trời Hà Nội. Hàng loạt máy bay B52 được nhiều máy bay các loại hiện đại khác của Mỹ bảo vệ đã rải một vệt bom chùm suốt từ đầu đến cuối phố Khâm Thiên, huỷ diệt khu phố lao động đông dân này. Bom Mỹ cày nát một vệt dài hơn 1 km, chiều ngang có chỗ 300m, chỗ ít nhất là 50m, đánh sập hoàn toàn 611 ngôi nhà, làm hư hỏng 1.624 ngôi nhà khác, giết hại 287 người, làm bị thương 290 người, trong đó có nhiều người già, phụ nữ và trẻ em. Tài sản của 2.601 gia đình bị phá hủy, 14.562 người không có chỗ ở. Nhiều gia đình bị giết hại từ 3 đến 8 người.

Báo chí cho biết, đêm ấy, Mỹ đã huy động 105 lần B52 và 110 lần máy bay chiến thuật đánh phá trọng điểm là Hà Nội, cùng với hai thành phố Hải Phòng và Thái Nguyên.

Quân và dân Hà Nội đã giáng trả quân thù một trận tiêu diệt lớn và chiến thắng oanh liệt: bắn rơi 5 máy bay B52, trong đó có 4 chiếc rơi tại chỗ, ở Định Công, Tương Mai...

Đảng, Chính quyền, nhân dân Thủ đô cùng với đồng bào miền Bắc đã đến với Khâm Thiên, nhanh chóng khắc phục hậu quả, chôn cất người bị giết hại, cứu chữa người bị thương, bị sập hầm; đồng thời giúp đỡ những gia đình bị nhà đổ có chỗ ăn ở tạm, ổn định đời sống. Các đồng chí lãnh đạo Trung ương và thành phố đều đến thăm, nắm tình hình, uý lạo nhân dân và chỉ đạo khu phố Đống Đa tập trung giải quyết mọi việc.

Các địa phương đã gửi về ủng hộ đồng bào Khâm Thiên từ cây gỗ, cây tre, tấm lợp đến những bao gạo, bao mì và cả bát đĩa, xoong nồi... Tình nghĩa yêu thương “lá lành đùm lá rách” đã làm ấm lòng người dân phố Khâm Thiên, giúp họ đứng lên vững vàng xây dựng lại cuộc sống.

Đài tưởng niệm những người dân Khâm Thiên bị bom Mỹ giết hại và khắc sâu căm thù giặc Mỹ được dựng lên trên nền đất của 3 ngôi nhà bị bom Mỹ san bằng, mang các số 47-49-51 ngay từ năm 1973. Nhà điêu khắc Nguyễn Tự đã đắp tại đây pho tượng thạch cao lớn toàn thân người phụ nữ mắt sắc căm thù, hai tay nâng xác đứa con thơ, trước bức tường đổ nát.

Đài tưởng niệm được tu sửa, nâng cấp nhiều lần. Mùa đông năm 2001, pho tượng được đúc lại bằng đồng dựng trên nền ốp đá đen, phía sau là cột cao 5m ốp đá trắng, trên có tấm biển “Khâm Thiên khắc sâu căm thù, 26-12-1972”, thềm có nhiều bậc đi lên lát đá. Bốn cây đại trồng từ năm ấy đã xoè cành lá che rợp một khoảng đài lúc nào cũng nghi ngút khói hương. Cạnh đài, phía phải có một gian hẹp trưng bày một số hình ảnh của Khâm Thiên sau khi bị bom Mỹ huỷ diệt.

Đài tưởng niệm Khâm Thiên - di tích Khâm Thiên, chứng tích B52 Mỹ huỷ diệt năm 1972 - đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng di tích năm 1979./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 02

Bài liên quan
(0) Bình luận
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
  • Bảo tàng Tổng cục II (quận Hoàng Mai)
    Toạ lạc tại số 322 đường Lê Trọng Tấn, quận Hoàng Mai, Hà Nội trên khuôn viên rộng 3.500m2, gồm 2 tầng nhà và phần trưng bày ngoài trời, Bảo tàng Tổng cục II hiện lưu giữ 5.830 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý hiếm gắn liền với cuộc đời hoạt động của nhiều chiến sĩ tình báo xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với chức năng phục vụ công tác nghiên cứu, tham quan học tập, giáo dục truyền thống, Bảo tàng Tổng cục II chính thức được Bộ Văn hoá - Thông tin công nhận nằm trong hệ thống các bảo tàng cấp 2 toàn quân.
  • Bảo tàng Binh chủng Thông tin (quận Ba Đình)
    Bảo tàng Binh chủng Thông tin thuộc loại hình bảo tàng lịch sử chuyên ngành quân sự, là thể chế văn hoá, có chức năng bảo quản và trưng bày các sưu tập về lịch sử Binh chủng Thông tin liên lạc nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục, tham quan và hưởng thụ văn hoá của cán bộ, chiến sĩ trong Binh chủng và nhân dân, bạn bè quốc tế.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Hố băng
    Tôi nghe kể có một làng miền Tây hơn năm trăm năm không có lấy một đền chùa, nhà thờ, miếu mạo nào, mà cũng hơn năm trăm năm không có giáo sư, tiến sĩ, kỹ sư, hay cử nhân đại học. Trái ngược hoàn toàn và cái làng sát bên hông nó, có một cái đình to vật vã với sắc phong mỗi mùa nắng ráo, ông từ phải đem ra phơi tràn cả lối đi, với các gia phả chi chít những tri huyện, thượng thư, thái úy.
  • Hà Nội mở tuyến du lịch nội đô đầu tiên kết nối trung tâm với ngoại thành
    Theo Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu, tuyến du lịch “Con đường di sản Nam Thăng Long - Hà Nội - Điểm về nguồn cội”, là tuyến du lịch nội đô chính thức đầu tiên được công bố trong kế hoạch phát triển hệ thống các tuyến du lịch kết nối trung tâm Thủ đô với các địa phương ngoại thành Hà Nội.
  • Mãn nhãn với “bữa tiệc” nghệ thuật “Quốc Oai – Khơi nguồn di sản”
    Chương trình nghệ thuật “Quốc Oai – Khơi nguồn di sản” tại Lễ đón Bằng công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia lễ hội Chùa Thầy và khai hội Chùa Thầy xuân Giáp Thìn, Tuần Văn hóa – Du lịch – Thương mại huyện Quốc Oai (TP. Hà Nội) 2024 đem tới cho người dân, du khách một “bàn tiệc” nghệ thuật đặc sắc, hấp dẫn.
  • NCB tăng vốn điều lệ, quyết liệt triển khai phương án cơ cấu lại giai đoạn 2023-2025
    Sáng 13/4, Ngân hàng TMCP Quốc Dân NCB đã tổ chức Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2024.
  • Học sinh được nghỉ mấy ngày dịp Giỗ Tổ Hùng Vương 2024?
    Năm nay, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương vào thứ Năm ngày 18/4. Đây là ngày làm việc trong tuần của người lao động nên sẽ được nghỉ và hưởng nguyên lương 1 ngày, không nghỉ bù. Học sinh, sinh viên trên cả nước cũng sẽ được nghỉ lễ 1 ngày theo lịch của công chức viên chức, người lao động.
Đừng bỏ lỡ
Di tích Khâm Thiên - chứng tích B52 Mỹ huỷ diệt năm 1972 (quận Đống Đa)
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO