Danh thắng & Di tích Hà Nội

Di tích An toàn khu cây gạo chợ Bỏi và Quán cơm bà Tấc (huyện Đông Anh)

Sơn Dương (t/h) 01/10/2023 07:46

An toàn khu Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám được xây dựng trên địa bàn của nhiều xã ven đô từ năm 1941 đến tháng 8/1945. Xã Hải Bối là một trong 9 điểm của ATK ở huyện Đông Anh, Hà Nội. Quán cơm bà Tấc cùng cây gạo ở chợ Bỏi chính là trạm đón tiếp cán bộ Trung ương Đảng. Hiện nay, chứng tích duy nhất còn lại của địa điểm liên lạc này chính là cây gạo có tuổi thọ chừng vài trăm năm, gốc già xù xì nổi khối, cành lá vươn cao xum xuê.

hai-boi-ngay-nay.jpg
Xã Hải Bối, Đông Anh, Hà Nội ngày nay.

Với vị trí nằm ở ven đê sát kề sông, có chợ lớn và bến đò ngang đông người qua lại nên Hải Bối có đủ điều kiện thuận lợi để trở thành một địa điểm liên lạc của Đảng. Đối xứng qua sông còn có bến đò Phú Xá - Phú Thượng (bến Xù - Gạ), nơi đã được Xứ uỷ Bắc Kỳ, Tỉnh uỷ Hà Đông cho xây dựng cơ sở Đảng. Đây là địa điểm tiện lợi cho cán bộ bí mật, trong đó có những cán bộ cao cấp của Đảng như: Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Nguyễn Lương Bằng, Lê Đức Thọ, Hoàng Quốc Việt, Văn Tiến Dũng... ra vào nội thành hoạt động, theo dõi chỉ đạo phong trào cách mạng ở Hà Nội và cả nước. Hải Bối lúc đó có một vạn chài ven sông, thuyền bè đi lại nhiều nên rất an toàn và bí mật. Chợ Bỏi buôn bán sầm uất, nhiều khách qua lại bến đò thường nghỉ trọ qua đêm ở chợ.

Bà Tấc (tên thật là bà Nguyễn Thị Diềm) cùng gia đình là những người làm ăn lương thiện, hiền lành, phúc hậu. Quán cơm của bà được mở ở chợ, gần cây gạo, cây thị cạnh một miếu thờ nên có nhiều khách qua lại ăn uống. Nếu nhỡ độ đường, khách có thể nghỉ trọ lại qua đêm tại quán hoặc vào nhà bà. Triệt để khai thác những điều kiện thuận lợi đó, các cán bộ Đảng khi ra vào nội thành, qua bến đò Bỏi đã giác ngộ bà và gia đình, thường xuyên ăn uống, nghỉ ở quán cơm và trong nhà bà. Quán cơm bà Tác dần trở thành chỗ trú chân và thành một trạm liên lạc, trao đổi công tác, gặp gỡ của cán bộ Đảng. Cây gạo cao ở ngang ven sông cùng với cây gạo ở bến Xù - Gạ là những mốc tiêu dẫn đường cho các chuyến vượt sông đêm của các cán bộ. Họ đã cải trang thành những người đi bè, đi buôn chuyến để che mắt mọi người, nhất là bọn hào lý. Đồng chí Trần Độ khi ra tù bị ốm đã được gia đình chăm sóc nuôi dưỡng rất chu đáo. Cùng với gia đình bà Tấc còn có 6 gia đình khác ở Hải Bối cũng đã được giác ngộ để trở thành những cơ sở cách mạng trung kiên. Do có cơ sở vững chắc dựa vào dân nên vào những năm 1942 - 1943, đồng chí Trường Chinh, Trần Độ cùng các đồng chí khác đã thảo luận và nghiên cứu xây dựng bản “Đề cương văn hoá Việt Nam” ở Hải Bối. Tháng 2/1943, Thường vụ Trung ương Đảng họp ở Võng La (cạnh Hải Bối) để thông qua bản Đề cương quan trọng này. Đây là một văn kiện đã đi vào lịch sử, mang tính chất định hướng trên mặt trận văn hoá tư tưởng, là kim chỉ nam đối với văn nghệ sĩ và quần chúng nhân dân.

Sau cách mạng, toàn huyện Đông Anh có 57 gia đình được tặng thưởng kỷ niệm chương và bằng có công với nước thì ở Hải Bối đã có tới 7 gia đình. Từ năm 1978 đến năm 1986, quán cơm bà Tấc đã 2 lần được gắn biển. Năm 1996, Bộ Văn hoá và Thông tin đã xếp hạng cấp quốc gia đối với di tích An toàn khu cây gạo chợ Bỏi và quán cơm bà Tấc. Năm 2002, nơi đây đã được quy hoạch lại và dựng một tấm bia trang trọng để trở thành một công trình văn hoá, góp phần giáo dục truyền thống, đặc biệt là cho thế hệ trẻ ở quê hương Hải Bối./.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 02

Bài liên quan
  • Chùa Yên Nội (huyện Quốc Oai)
    Chùa mang tên địa danh của làng Yên Nội, nay thuộc thôn Yên Nội, xã Đồng Quang, huyện Quốc Oai, Hà Nội. Trước Cách mạng tháng Tám (1945) thuộc tổng Hoàng Xá, huyện Yên Sơn, phủ Quốc Oai, tỉnh Sơn Tây.
(0) Bình luận
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
  • Bảo tàng Tổng cục II (quận Hoàng Mai)
    Toạ lạc tại số 322 đường Lê Trọng Tấn, quận Hoàng Mai, Hà Nội trên khuôn viên rộng 3.500m2, gồm 2 tầng nhà và phần trưng bày ngoài trời, Bảo tàng Tổng cục II hiện lưu giữ 5.830 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý hiếm gắn liền với cuộc đời hoạt động của nhiều chiến sĩ tình báo xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với chức năng phục vụ công tác nghiên cứu, tham quan học tập, giáo dục truyền thống, Bảo tàng Tổng cục II chính thức được Bộ Văn hoá - Thông tin công nhận nằm trong hệ thống các bảo tàng cấp 2 toàn quân.
  • Bảo tàng Binh chủng Thông tin (quận Ba Đình)
    Bảo tàng Binh chủng Thông tin thuộc loại hình bảo tàng lịch sử chuyên ngành quân sự, là thể chế văn hoá, có chức năng bảo quản và trưng bày các sưu tập về lịch sử Binh chủng Thông tin liên lạc nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục, tham quan và hưởng thụ văn hoá của cán bộ, chiến sĩ trong Binh chủng và nhân dân, bạn bè quốc tế.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và sự quan tâm sâu sắc tới văn học nghệ thuật
    Ngày 19/7/2024, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ra đi để lại niềm tiếc thương vô hạn đối với đồng bào cả nước. Trong suốt cuộc đời 80 năm của mình, đồng chí Nguyễn Phú Trọng đã có cống hiến vô cùng ý nghĩa. Ông là nhà lãnh đạo xuất sắc; là nhà giáo, nhà lý luận, nhà văn hóa, và là một nhân cách lớn luôn hết lòng vì Đảng, vì dân... Với văn học nghệ thuật, đồng chí Nguyễn Phú Trọng luôn dành sự quan tâm sâu sắc và đặt nhiều kỳ vọng vào sự phát triển của nền văn học nghệ thuật nước nhà.
  • Tọa đàm "Màu ký ức": Tri ân các nhà báo liệt sĩ
    Sáng 19/7, tại Hà Nội, Liên Chi hội Nhà báo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bảo tàng Báo chí Việt Nam (Hội Nhà báo Việt Nam) tổ chức chương trình Giao lưu, Tọa đàm tri ân các nhà báo liệt sĩ với chủ đề "Màu Ký ức". Chương trình là lời tri ân sâu sắc của thế hệ hôm nay với những nhà báo liệt sĩ - những người đã tận hiến cho sự nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam.
  • “Thắp lửa” tình yêu đọc sách trong thế hệ trẻ, xây dựng Thủ đô văn minh - hiện đại
    Chào mừng Kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng thị xã Sơn Tây (3/8/1954 -3/8/2024) và 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2024), UBND thị xã Sơn Tây vừa tổ chức thành công Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc thị xã Sơn Tây năm 2024 với chủ đề “Phát huy hào khí Thăng Long – Hà Nội, xây dựng Thủ đô Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”.
  • Tây Hồ tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ PCCC cho các tiểu thương, hộ kinh doanh
    Trong 2 ngày 18-19/7, Công an quận Tây Hồ đã phối hợp với Ban quản lý (BQL chợ quận tổ chức tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ PCCC cho 100% cán bộ, viên chức, người lao động của BQL chợ và tiểu thương, hộ kinh doanh tại các chợ, siêu thị, trung tâm thương mại trên địa bàn.
  • Huyện Ứng Hoà: Chỉnh trang đô thị, xây dựng thị trấn Vân Đình khang trang, sạch đẹp
    Với mục tiêu xây dựng thị trấn Vân Đình khang trang, sạch đẹp và đường thông hè thoáng, huyện Ứng Hoà đang tập trung chỉ đạo thực hiện chỉnh trang, cải tạo cảnh quan khu vực trung tâm huyện. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng, đảm bảo chất lượng, đáp ứng các tiêu chí đề ra.
Đừng bỏ lỡ
Di tích An toàn khu cây gạo chợ Bỏi và Quán cơm bà Tấc (huyện Đông Anh)
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO