Những cánh cửa mở ra từ trang sách Kim Đồng

Trong số những ấn phẩm mới, "Chiến dịch diệt chuột ở Hà Nội" của Michael G. Vann, với phần minh họa của họa sĩ Liz Clarke, có lẽ là một trong những cuốn sách gây tò mò ngay từ nhan đề. Câu chuyện bắt đầu từ một sự kiện có thật tại Hà Nội năm 1902, khi chính quyền thực dân Pháp phát động chiến dịch diệt chuột nhằm ứng phó với nguy cơ dịch hạch và xây dựng một đô thị được xem là “hiện đại”, “sạch đẹp”. Nhưng điều tưởng như đơn giản ấy nhanh chóng trở thành một câu chuyện đầy nghịch lý khi số lượng chuột, rồi những chiếc đuôi chuột được thu gom, ngày càng tăng.

Từ một câu chuyện có phần hài hước, tiểu thuyết "Chiến dịch diệt chuột ở Hà Nội" mở ra nhiều lớp vấn đề của Hà Nội thời kỳ Pháp thuộc. Đằng sau những khu phố khang trang là đời sống chật chội của cư dân bản địa, đằng sau những tuyên bố về hiện đại hóa là những bất bình đẳng về kinh tế và điều kiện sống. Đáng chú ý, cuốn sách cho thấy người dân không chỉ đứng ngoài những chính sách được áp đặt lên đời sống của mình. Họ quan sát, thích nghi, xoay xở và tìm ra những cách ứng phó riêng. Lịch sử đô thị vì thế hiện lên không chỉ qua những công trình hay chính sách, mà qua chính cách con người sống trong thành phố.

Ở mảng văn học thiếu nhi, "Nghe lá thầm thì" của tác giả May đưa người đọc đến một thế giới nơi khu rừng đặc biệt có tiếng nói riêng. Dưới tán Dã Hương cổ thụ, cuộc sống bình yên của muôn loài bị đe dọa khi máy móc của con người xuất hiện với tham vọng biến khu rừng thành một đô thị mới. Chú chim Ác Là cùng những người bạn quyết định lên đường tìm kiếm sự giúp đỡ.

Điều đáng yêu của cuốn sách nằm ở cách câu chuyện về thiên nhiên được kể qua một cuộc phiêu lưu. Những vấn đề như bảo vệ rừng, sự gắn kết giữa các loài hay trách nhiệm của con người với môi trường không được đặt ra bằng những lời giáo huấn mà được gửi gắm trong hành động của các nhân vật. Để rồi khi gấp sách lại, những “lời thì thầm” của khu rừng có thể vẫn còn ở lại trong người đọc.

Cùng dành cho lứa tuổi thiếu nhi, "Cú Rủ, Mái Mơ, Chân To và Tò Mò" lại mang màu sắc trinh thám, phiêu lưu. Một quả trứng quý giá biến mất, một lão chuột cụt đuôi trở thành kẻ tình nghi và bốn người bạn với bốn tính cách khác nhau cùng bắt tay tìm kiếm sự thật. Hành trình ấy không chỉ tạo nên những tình huống bất ngờ mà còn dẫn các nhân vật đến với những bài học về tình mẫu tử, lòng dũng cảm và sự bao dung. Câu chuyện nhắc người đọc rằng đôi khi muốn hiểu một ai đó, cần bước qua nỗi sợ và nhìn sự việc bằng một trái tim rộng mở.

Ở thể loại truyện tranh, "Xóm Om Xòm" của họa sĩ Hoàng Giang tiếp tục mang đến một không khí nhẹ nhàng và hài hước. Sau lần xuất bản đầu tiên năm 2021, bộ truyện trở lại với ba tập mới, được phát hành dưới dạng boxset. Những cư dân đáng yêu, “siêu lầy lội” của "Xóm Om Xòm" vẫn sống giữa khung cảnh làng quê quen thuộc, nơi những câu chuyện đời thường được nhìn bằng lăng kính hóm hỉnh. Đây là kiểu truyện không đòi hỏi người đọc phải tìm kiếm những thông điệp lớn lao; đôi khi, niềm vui đơn giản của việc đọc và bật cười cũng đã là một lý do đủ để mở sách.

Nếu những cuốn sách trên mở ra thế giới của tuổi thơ thì hai tác phẩm "Trên đồi cao chăn bầy thiên sứ" và "Cơ bản là buồn" của Nguyễn Ngọc Thuần lại đưa bạn đọc trẻ bước vào những miền cảm xúc trầm lắng hơn. "Trên đồi cao chăn bầy thiên sứ" là câu chuyện về ba cô con gái sau khi người cha qua đời, trong một thế giới nơi ký ức, cây cỏ và con người đan xen. Bút pháp ảo mộng khiến câu chuyện giống như một giấc mơ buồn, nơi nỗi mất mát được cảm nhận không chỉ bằng lý trí mà bằng cả không gian sống.

Trong khi đó, "Cơ bản là buồn" đi qua những mảnh đời mang thương tổn sau chiến tranh. Những con người gặp nhau, mỗi người mang theo một vết cắt riêng, và hành trình tìm kiếm nhau cũng trở thành hành trình tìm kiếm khả năng chữa lành. Hai tác phẩm cho thấy văn học dành cho người trẻ không nhất thiết phải luôn tươi sáng; đôi khi, việc đối diện với nỗi buồn cũng là một cách trưởng thành.

Một điểm đáng chú ý khác trong các ấn phẩm lần này là bộ Truyện kể lịch sử gồm 5 cuốn: "Lớn lên vì nước", "Vì nghĩa lớn", "Ngày xưa có một thần đồng", "Người học trò lạ của thầy Văn Trinh" và "Quan Tổng đốc họ Hoàng. Những nhân vật lịch sử vốn quen thuộc qua sách giáo khoa được kể lại bằng những câu chuyện về tuổi thơ, cuộc đời, lựa chọn và những khoảnh khắc đời thường.

"Lớn lên vì nước" kể về Mai Hắc Đế, Bố Cái Đại Vương và Lý Thái Tổ; "Vì nghĩa lớn" đưa bạn đọc về thời Lý - Trần với những vị vua, vị tướng gắn với những trang sử hào hùng. "Ngày xưa có một thần đồng" lại tập trung vào những bậc hiền tài như Mạc Đĩnh Chi, Chu Văn An, Lương Thế Vinh, Cao Bá Quát... bằng giọng kể gần gũi, có phần dí dỏm. Trong khi đó, "Người học trò lạ của thầy Văn Trinh" và "Quan Tổng đốc họ Hoàng" tiếp tục khắc họa những danh nhân văn hóa, những con người sống giữa những giai đoạn biến động của lịch sử dân tộc.

Điểm thú vị của dòng sách này là lịch sử được đưa ra khỏi những trang niên biểu. Các nhân vật không chỉ còn là những cái tên cần ghi nhớ mà trở thành những con người có tuổi thơ, tính cách, lựa chọn và số phận. Qua đó, lịch sử có cơ hội trở nên gần gũi hơn với bạn đọc nhỏ tuổi.

Khép lại chùm sách mới "Combo Kĩ năng cho học sinh tiểu học" gồm năm cuốn, xoay quanh những vấn đề thiết thực như tư duy nhanh nhạy, quản lý thời gian, vượt qua nghịch cảnh, tự lập và năng lực ngôn từ. Hơn 100 mẩu truyện tranh tái hiện những tình huống trẻ thường gặp ở trường học, gia đình và cuộc sống. Thay vì đưa ra những lời khuyên khô cứng, bộ sách lựa chọn cách kể chuyện, để trẻ tự nhận ra vấn đề và tìm kiếm cách giải quyết.

Từ Hà Nội đầu thế kỷ XX đến những khu rừng tưởng tượng, từ các danh nhân lịch sử đến những câu chuyện rất đỗi đời thường của tuổi học trò, các ấn phẩm mới của Kim Đồng tạo nên một hành trình đọc khá rộng. Qua những trang sách ấy, những cánh cửa nhỏ lần lượt mở ra, để người đọc bước vào, khám phá và tự mình tìm thấy điều đáng nhớ./.