Hồ Hữu Tiệp và xác B52 Mỹ (quận Ba Đình)
Xác chiếc máy bay B52 của không lực Hoa Kỳ bị bắn rơi ở hồ Hữu Tiệp, phường Ngọc Hà, quận Ba Đình, Thành phố Hà Nội là một chứng tích ghi dấu chiến công xuất sắc của quân và dân Thủ đô.
Từ cuối năm 1967, Đảng và Chính phủ đã dự kiến, đế quốc Mỹ có thể dùng máy bay B52 phá hoại miền Bắc, nhằm cứu vãn tình thế trong cuộc chiến tranh xâm lược ở miền Nam. Quả nhiên, ngày 18/12/1972, Mỹ mở cuộc tập kích chiến lược đường không với quy mô lớn chưa từng có trong lịch sử quân sự. Trong 12 ngày đêm (từ ngày 18 đến ngày 29/12/1972), quân và dân Hà Nội đã bắn rơi 25 máy bay B52, phần lớn rơi tại chỗ.
Đặc biệt, đêm 27/12/1972, khi chiếc máy bay B52G bị tiểu đoàn 72 bắn rơi, xác vỡ tung thành nhiều mảnh lớn nhỏ, vương vãi cả một vùng rộng trên địa bàn phường Ngọc Hà, mà tập trung là hồ Hữu Tiệp. Hiện còn nguyên trạng một bộ phận của máy bay rơi cắm xuống lòng hồ. Đây là phần giữa thân còn dính liền hai cặp bánh lái.
Hiện tại, hồ đầy nước, cụm xác máy bay B52 ngập chìm trong nước nên chỉ có thể quan sát được phần nổi cao trên mặt nước có chiều dài khoảng 4m, rộng khoảng 2m, cao 1m. Đứng ở bờ hồ phía đông nam còn nhìn thấy rõ phù hiệu không quân Mỹ. Một ngôi sao màu trắng nằm trong vòng tròn đen, có đường kính khoảng 30cm. Toàn bộ cụm xác máy bay nằm trong lòng hồ có hình gần vuông, diện tích 38m x 40m.
Trong tổng thể các di tích của trận “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”, thì chỉ có xác B52 ở lòng hồ Hữu Tiệp là điểm duy nhất còn đến ngày nay vẫn giữ được hiện trạng ban đầu. Do đó, từ sau năm 1972, địa danh Ngọc Hà, Hữu Tiệp đã trở nên nổi tiếng khắp xa gần, bạn bè quốc tế đã có nhiều người đến đây chiêm ngưỡng chiến công và để được tận mắt chứng kiến quân dân Hà Nội vít đầu ngáo ộp “Bất khả chiến bại” của giặc Mỹ chìm xuống hồ làng.
Để bảo vệ di tích lịch sử quý giá này, Bộ Văn hoá và Thông tin đã ra Quyết định số 490/QĐ ngày 22/4/1992 công nhận hồ Hữu Tiệp và khối xác máy bay B52 là di tích lịch sử. Ngày nay, xác chiếc máy bay B52 giữa lòng hồ là minh chứng cho chiến thắng lẫy lừng của quân và dân Thủ đô, chôn vùi uy danh không lực Hoa Kỳ, là hiện vật sống động hấp dẫn du khách khi đến tham quan Bảo tàng Chiến thắng B52./.
Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 02
