Đền Đông Bình

Phương Anh (t/h)| 10/12/2022 15:03

Đền Đông Bình, thuộc thôn Đông Bình, trông về hướng tây bắc. Cổng là đơn nguyên kiến trúc duy nhất, không quay cùng một hướng tây với đền, mà trông về hướng nam.

Cổng đền làm cuốn vòm ở phía dưới. Hai bên thân trụ đắp câu đối. Phía trên làm theo kiểu hai tầng 4 mái, với 4 góc mái đắp dạng đuôi cá, khoảng giữa hai mái đề chữ Hán: Khôn Đức Chính; bờ nóc đắp đôi Makara chầu nguyệt. Nối hai bên cổng là hệ thống tường lửng xây bằng đá ong, chạy ra các phía, bao quanh khuôn viên di tích. Bức bình phong ở đây được xây dựng trên bờ ao sen. Bức bình phong đền được làm theo kiểu cuốn thư. Chính giữa cuốn thư đắp tích long cuốn thuỷ. Hai bên là hai lão mai. Bao quanh cuốn thư là hệ thống vân xoắn liên kết lại tạo thành diềm tụ lại ở chính giữa cuốn thư và chạy ra hai bên, giật cấp xuống hai đầu cuốn thư, một cách nhẹ nhàng, thanh thoát. Tiếp đến, là hai mảng tường lửng ăn ra hai phía là hai cột trụ lớn. Trên đỉnh trụ là tứ phượng, ô lồng đèn, đến thân trụ được đắp các câu đối bằng chữ Hán, cuối cùng là đế dạng trái găng.

Đền có bố cục mặt bằng theo kiểu chữ “đinh” với hai hạng mục chính là toà Đại bái và Hậu cung. Đại bái được làm theo kiểu tường hồi bít đốc, hai mái chảy lợp ngói ri. Vào bên trong, phía hai đầu hồi gian bên toà Đại bái, có đắp hai tượng Võ tướng. Tượng mặc trang phục quan võ, tay cầm một thanh long đao, mặt mũi uy nghiêm. Đại bái được làm 3 gian, tương ứng là các bộ vì đỡ mái kết cấu theo kiểu thức đơn giản là “kèo kẻ quá giang”, các thân gỗ được bào trơn, đóng bén, tạo nên độ bền chắc và thông thoáng. Hai bên cột được treo đôi câu đối. Hậu cung làm theo kiểu cuốn vòm nối với gian giữa toà Đại bái kéo dài ra phía sau tạo thành chuỗi vồ. Bên trong, giáp với tường hồi bài trí ban thờ xây bằng gạch, đặt tượng công chúa. Tượng cao 1,4m, vai 40cm, xung quanh để một số đồ thờ tự khác như: bát hương, lục bình, đài nước...

Thời Đông Hán, thái thú Tô Định đem quân đi xâm chiếm nước ta, tàn hại trăm họ. Bấy giờ, Trưng Trắc và Trưng Nhị phất cờ khởi nghĩa. Một lần, nghĩa quân đến địa phận trang Đống Mạt (tức Đông Bình ngày nay), bỗng gặp 3 người con gái, xinh đẹp. Ba người ngồi dưới bóng cây đa, ngâm nga cười hát. Trưng Trắc thấy làm lạ và hỏi ra mới biết là các vị thần bản cảnh. Trưng Trắc liền làm lễ và cầu sự âm phù giết giặc và tuyển chọn những thanh niên cường tráng trong trang ấp, làm gia thần. Ngày hôm sau, bà cất quân đánh giặc, chỉ một trận mà quân Tô Định đã đại bại, chiếm hết 65 thành trì, khôi phục lại nước Nam. Bà Trưng Trắc lên ngôi vua, đóng đô ở Mê Linh, mở tiệc lớn chúc mừng, gia phong tước lộc cho tướng sĩ có công. Trưng Vương sai sứ phong cho các vị thần ở trang Đống Mạt là công chúa Ngọc Minh; công chúa Quế Hoa và công chúa Thanh Hoa. Trải qua các đời vua đều ban sắc, gia phong mỹ tự cho cả ba vị công chúa.

Đền Đông Bình hiện còn lưu giữ được khá nhiều di vật, trong đó đáng chú ý là: 1 hòm đựng sắc phong, được trang trí như sau: Mặt trước chạm rồng chầu mặt nguyệt, bao quanh là những đường diềm hoa chanh, mặt sau có đôi nghê chầu. Hai bên trang trí long mã, 5 lọ lục bình sứ, 14 đạo sắc...

Lễ hội ở Đông Bình được tổ chức vào: ngày 12 tháng sáu (ngày Thánh hoá); ngày 12 tháng mười một (ngày Thần hiện); ngày 12 tháng hai âm lịch (ngày sinh Thánh). Trong đó ngày 12 tháng hai là ngày đại lễ của làng.


Đền Đông Bình đã được UBND tỉnh Hà Tây xếp hạng di tích lịch sử văn hoá năm 2003.

Theo Hà Nội Danh thắng và Di tích tập 01

Bài liên quan
  • Nhà thờ Cửa Bắc
    Dọc theo phố Phan Đình Phùng nổi tiếng với hàng cây trăm tuổi là các công trình kiến trúc Pháp tuyệt đẹp, trong đó không thể không kể đến Nhà thờ Cửa Bắc - một trong những công trình gắn liền với Cha cố Dronet (cố Ân) và kiến trúc sư Ernest Hébrard ở Hà Nội.
(0) Bình luận
  • Bảo tàng Mỹ thuật ở giữa làng quê (huyện Ba Vì)
    Xứ Đoài là một vùng đất tối cổ - vùng địa văn hoá, địa thi hoạ - nơi mà con người có thể trải nghiệm đời mình trong hệ sinh thái tự nhiên của vùng đất, đi qua những truyền thuyết, cổ tích, để từ đó tạo nên tâm tính, giọng nói đặc trưng của con người xứ Đoài. Nắng và gió, núi và sông xứ Đoài đã gợi cảm hứng sáng tác cho một Tản Đà, một Quang Dũng và nhiều thi nhân, hoạ sĩ: từ Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí đến Sĩ Tốt, Nguyễn Tiến Chung, Nguyễn Tư Nghiêm, Nguyễn Sáng... và những thế hệ văn nghệ sĩ sau này, ở họ đều có những sáng tác xuất sắc về xứ Đoài.
  • Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (huyện Phú Xuyên)
    Đi khắp các vùng miền của Tổ quốc, những cựu tù binh Phú Quốc đã sưu tầm kỷ vật, di vật, tranh ảnh có liên quan đến các nhà tù trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược mà đồng đội và các ông đã trải qua. Hơn 20 năm kiếm tìm và góp nhặt, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, do chính những người cựu tù năm xưa thành lập là những minh chứng chân thực về một thời oanh liệt và hào hùng của dân tộc.
  • Bảo tàng Quê hương phong trào chiếc gậy Trường Sơn (huyệnỨng Hoà)
    Hoà Xá là một làng quê nằm sát bờ tả sông Đáy, thuộc vùng ven chiêm trũng Khu Cháy. Nơi đây sớm có phong trào cách mạng ngay từ những năm 1930, là hậu phương trung thành của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong công cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Hòa Xá được xem là quê hương của phong trào động viên thanh niên lên đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” và câu chuyện huyền thoại “chiếc gậy Trường Sơn”.
  • Khu Cháy, Bảo tàng Khu Cháy - một địa chỉ đỏ về truyền thống đấu tranh cách mạng ở Ứng Hoà, Phú Xuyên
    “Khu Cháy” là thuật ngữ để nói về một khu du kích trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp gồm 22 xã ở phía nam huyện Ứng Hoà và tây huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
  • Bảo tàng Tổng cục II (quận Hoàng Mai)
    Toạ lạc tại số 322 đường Lê Trọng Tấn, quận Hoàng Mai, Hà Nội trên khuôn viên rộng 3.500m2, gồm 2 tầng nhà và phần trưng bày ngoài trời, Bảo tàng Tổng cục II hiện lưu giữ 5.830 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật quý hiếm gắn liền với cuộc đời hoạt động của nhiều chiến sĩ tình báo xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam. Với chức năng phục vụ công tác nghiên cứu, tham quan học tập, giáo dục truyền thống, Bảo tàng Tổng cục II chính thức được Bộ Văn hoá - Thông tin công nhận nằm trong hệ thống các bảo tàng cấp 2 toàn quân.
  • Bảo tàng Binh chủng Thông tin (quận Ba Đình)
    Bảo tàng Binh chủng Thông tin thuộc loại hình bảo tàng lịch sử chuyên ngành quân sự, là thể chế văn hoá, có chức năng bảo quản và trưng bày các sưu tập về lịch sử Binh chủng Thông tin liên lạc nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục, tham quan và hưởng thụ văn hoá của cán bộ, chiến sĩ trong Binh chủng và nhân dân, bạn bè quốc tế.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Ba họa sĩ hội ngộ trong triển lãm “T3” mừng năm mới 2026
    Nhân dịp năm mới 2026 và chào đón Xuân Bính Ngọ, ba họa sĩ Đỗ Huy Thanh, Phạm Hồng Phương và Nguyễn Hải Nam cùng góp mặt trong một triển lãm nhóm diễn ra từ ngày 1/1 đến 10/1/2026 tại Nhà triển lãm số 16 Ngô Quyền (Hà Nội). Gần 40 tác phẩm của 3 họa sĩ đã mang đến cho công chúng một không gian nghệ thuật giàu cảm xúc trong những ngày đầu năm.
  • Thành công của phim “Mưa đỏ” vào Top 15 sự kiện văn học nghệ thuật tiêu biểu năm 2025
    Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam vừa công bố danh sách 15 sự kiện văn học nghệ thuật tiêu biểu năm 2025, được lựa chọn từ những hoạt động nổi bật, có sức lan tỏa trong đời sống sáng tạo và công chúng. Các sự kiện được bình chọn theo hình thức trực tiếp tại Lễ Bình chọn 15 sự kiện Văn học nghệ thuật tiêu biểu năm 2025, tổ chức tại Hà Nội ngày 29/12/2025, với sự tham gia của đại diện Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, các hội chuyên ngành Trung ương, đông đảo văn nghệ sĩ cùng hơn 30 nhà báo, phóng viên, biên tập viên theo dõi lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật.
  • Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội: Tiếp tục nỗ lực, tạo bước tiến mới cho văn học nghệ thuật Thủ đô
    Sáng 31/12/2025, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác văn học nghệ thuật năm 2025, phương hướng nhiệm vụ năm 2026. Tham dự hội nghị có bà Lê Thị Ánh Mai - Phó Giám đốc sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội; ông Hoàng Quốc Việt - Trưởng phòng Văn hóa Văn nghệ Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội. Về phía Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuât Hà Nội có NSND Trần Quốc Chiêm - Chủ tịch Hội, các đồng chí trong Ban Chấp hành, Ban Kiểm tra, đại diện lãnh đạo 9 hội chuyên ngành, đại diện lãnh đạo Tạp chí Người Hà Nội.
  • Tiêu dùng nội địa dịp cuối năm, doanh nghiệp tăng tốc kích cầu quốc gia
    Trong bối cảnh dịp Tết Bính Ngọ 2026 chỉ còn cách hơn 1 tháng, thị trường tiêu dùng và mua sắm cuối năm tại Việt Nam đang dần nóng lên, đặc biệt sau khi Chương trình Khuyến mại tập trung Quốc gia 2025 (Vietnam Grand Sale 2025) được phát động bởi Bộ Công thương và Viettrade đầu tháng 12.
  • Ngọc Sơn đồng hành cùng học trò Anh Đức trong liveshow đầu tiên tại Đức
    Danh ca Ngọc Sơn tiếp nối hành trình đầy cảm xúc tại trời Âu khi đích thân vượt hàng ngàn kilomet để đồng hành học trò Anh Đức trong liveshow Tình thầy trò lần đầu tiên tổ chức tại Trier.
Đừng bỏ lỡ
Đền Đông Bình
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO